ગોધારથગતાં દેવીં રુદ્રધ્યાનપરાયણામ્ કેસરૈર્મધુરૈર્દ્રવ્યૈઃ સ્વર્ણમાણિક્યપૂજયા
પૃથ્વી પર રથમાં બેસેલી, રુદ્રના ધ્યાનમાં તત્પર દેવીની કેસર, મીઠા પદાર્થો અને સોનાં-માણિકની પૂજાથી આરાધના કરવી.
ૐ ભૂષિકા દેવભૂષા ચ ભૂષિકા લલિતા ઉમા
ઓમ, ભૂષિત દેવી, દૈવી ભૂષણોથી શોભાયમાન, સુંદર ભૂષણવાળી, લલિતા, ઉમા,
દૌર્ભાગ્યં મે શમયતુ સુપ્રસન્નમનાઃ સદા
હમેશા પ્રસન્ન મનવાળી, મારા દુર્ભાગ્યને દૂર કરો.
અઙ્ગેઙ્ગે ચ મમોપાઙ્ગે પર્વેપવે સ્થિતામૃતમ્
મારા શરીરના દરેક અંગ અને સાંધામાં સ્થિત રહી, અમૃતનું દાન કરો.
એવમુચ્ચાર્ય મંત્રાંશ્ચ નારીજ્ઞાનવતી સતી
આ મંત્રો ઉચ્ચારીને, જ્ઞાનવાળી સ્ત્રી,
જીરકૈઃ કટુહુણ્ડૈશ્ચ લવણૈર્ગુડસર્પિષા
જીરાં, તીખા મસાલા, મીઠું, ગોળ અને ઘીથી,
કુસુમૈઃ. કુંકુમૈર્ગન્ધૈઃ કાલેયાગુરુચન્દનૈઃ
ફૂલો, કુંકુમ, સુગંધ, કાળી અગરુ અને ચંદનથી,
નેત્રૈરનેકદેશોત્થૈઃ પૂપકૈસ્તિલતણ્ડુલૈઃ
તલ અને ચોખાથી બનેલા વિવિધ પુપકાં અને અનેક પ્રદેશના આંખો વડે,
ઇત્યેવમાદિનૈવેદ્યૈઃ પૂજયિત્વા મહાદ્રુમમ્ 4.16.
આ રીતે જણાવેલા નૈવેદ્યથી મહાદ્રુમની પૂજા કરે છે.
એતત્કરોતિ યા પુત્રી તૃતીયાવ્રતમુત્તમમ્
જે પુત્રી આ ઉત્તમ તૃતીયા વ્રત કરે છે—
એતદ્વ્રતં મયા ખ્યાતં યાસ્યંતિ શાશ્વતીઃ સમા
આ વ્રત મેં જાહેર કર્યું છે, જેના દ્વારા તેઓ શાશ્વત વર્ષો પ્રાપ્ત કરશે.
સ્થિત્વા વર્ષશતં ચાન્તે તતો રુદ્રપુરં શુભમ્
સૌ વર્ષ રહે્યા પછી, તેઓ શુભ રુદ્રપુરમાં પહોંચે છે.
તત્ર ત્વારમયિષ્યંતિ સ્વભર્તૄન્વત્સરાન્બહૂન્
ત્યાં, તેઓ પોતાના પતિ સાથે ઘણા વર્ષો સુધી ઝડપથી મળી જાય છે.
અર્ઘં મહાર્ઘમણિકુંકુમકેસરાઢ્યં સ્રગ્ગંધમુગ્ધમુખરાલિ કુલોપગીતમ્
મૂલ્યવાન અર્ઘ્ય, જે રત્નો, કુંકુમ, કેસરથી સજ્જ છે, ફૂલની વાળ, સુગંધ, મીઠું દૂધ અને મધમાખીઓના ઝુંડ દ્વારા પ્રશંસા પામેલું છે.
મેઘપાલીતૃતીયાવ્રતવર્ણનમ્ મેઘપાલીવ્રત કૃષ્ણ કદાચિત્ક્રિયતે નૃભિઃ
મેઘપાળી તૃતીય વ્રતનું વર્ણન: હે કૃષ્ણ, મેઘપાળી વ્રત ક્યારેક પુરૂષો દ્વારા કરવામાં આવે છે.
મેઘપાલ્યૈ પ્રદાતવ્યો ભક્ત્યા સ્ત્રીભિર્નૃભિસ્તથા
મેઘપાળી માટે સ્ત્રીઓ અને પુરૂષો બંને ભક્તિપૂર્વક અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ.
અર્ઘો વિરૂઢૈર્ગોધૂમૈઃ સપ્તધાન્યસમન્વિતૈઃ
અર્ઘ્યમાં અંકુરિત ઘઉં અને સાત પ્રકારના ધાન્યનો સમાવેશ થાય છે.
તાંબૂલસદૃશૈઃ પર્વૈ રક્તા વલ્લી સમંજરી
પાન જેવી જોડવાળી, લાલ વેલ અને ફૂલની ગૂંચથી સજ્જ છે.
મેઘપાલ્યાં ધાન્યતૈલગુડકુંકુમહૈમનાન્
મેઘપાળી વ્રતમાં ધાન્ય, તેલ, ગોળ, કુંકુમ અને સોનાનો સમાવેશ થાય છે.
પાપં સત્યાનૃતં કૃત્વા દ્રવ્યલુબ્ધાઃ ફલાન્વિતાઃ
સત્ય અને અસત્યના પાપ કરીને, સંપત્તિ માટે લોભી લોકો પણ ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.
માનોન્માનૈર્જન્મ મધ્યે યત્પાપં કુત્રચિત્કૃતમ્
જીવનમાં ગર્વ કે અહંકારથી જ્યાં ક્યાંય પાપ થાય છે—
મેઘપાલી શુભે સ્થાને શુભે દેશે સમુત્થિતા
મેઘપાળી શુદ્ધ સ્થાને, શુદ્ધ દેશમાં સ્થાપિત થાય છે.
ખર્જૂરૈર્નાલિકેરૈશ્ચ દાડિમૈઃ કરવીરકૈઃ
ખજૂર, નાળિયેર, દાડમ અને કરવીર ફૂલો સાથે.
રક્તવસ્ત્રૈઃ સમાચ્છાદ્ય પિષ્ટાતકવિભૂષિતામ્ 4.17.
લાલ કપડાંથી ઢંકી, પીઠના કટલાંથી શોભાયમાન છે.
વેદોક્તેન દ્વિજો વિદ્વાંસ્તચ્ચ તસ્યૈ નિવેદયેત્
પંડિત બ્રાહ્મણ, વેદ મુજબ, તે અર્ઘ્ય મેઘપાળી માટે અર્પણ કરે છે.
નારી વા પુરુષવ્યાઘ્ર પ્રાપ્નોતિ પરમાં શ્રિયમ્
હે પુરૂષ સિંહ, સ્ત્રી કે પુરૂષ, બંને મહાન શ્રી પ્રાપ્ત કરે છે.
વિષ્ણુલોકમવાપ્નોતિ દેહાંતે યાનસંસ્થિતઃ ઉદ્ધૃત્ય નાત્ર સંદેહસ્ત્વયા કાર્યો યુધિષ્ઠિર
દેહના અંતે, રથમાં બેઠા, વિષ્ણુ લોક પ્રાપ્ત થાય છે; હે યુધિષ્ઠિર, આમાં કોઈ શંકા નથી, તું એમ જ કરવું.
નરક ભીરુતયા દદાતિ યોઽર્ઘ્યં ફલાદ્યનુયુતં નનુ મેઘપાલેઃ
જે નરકના ભયથી, મેઘપાળી માટે ફળ વગેરે સાથે અર્ઘ્ય અર્પણ કરે છે—
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણ ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે મેઘપાલીતૃતીયાવ્રતવર્ણનં નામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના ઉત્તરપર્વમાં શ્રી કૃષ્ણ અને યુધિષ્ઠિરના સંવાદમાં મેઘપાલ તૃતીયા વ્રતનું વર્ણન કરતો સત્તરમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
રૂપરમ્ભાવ્રતવર્ણનમ્ સ્ત્રીણાં સંપદ્યતે યેન મર્ત્યલોકે ગૃહં શુભમ્
રૂપારંભા વ્રતનું વર્ણન: જેના દ્વારા સ્ત્રીઓ મર્ત્યલોકમાં સુખદ અને શુભ ઘર પ્રાપ્ત કરે છે.