દાનાનિ ચ પ્રદેયાનિ ભગિનીભ્યો વિધાનતઃ
દાન યોગ્ય રીતે બહેનોને આપવું જોઈએ.
સર્વા ભગિન્યઃ સંપૂજ્યા અભાવે પ્રતિપત્તિગાઃ
બધી બહેનોનું સન્માન કરવું; જો એ હાજર ન હોય તો તેમના સ્થાન પર રહેનારને.
માતુલસ્ય સુતાહસ્તાદ્વિતીયાયાં પુનર્નૃપ
બીજના દિવસે, રાજા, માતુલની દીકરીના હાથથી—
ભોક્તવ્યં સહજાયાશ્ચ ભગિન્યા હસ્તતઃ પરમ્
પહેલાં પોતાની પત્નીના હાથથી, પછી બહેનના હાથથી ભોજન કરવું જોઈએ.
ધન્યં યશસ્યમાયુષ્યં ધર્મકામાર્થવર્દ્ધનમ્
આ વ્રતથી સુખ, નામ, લાંબી આયુષ્ય મળે છે અને ધર્મ, ઇચ્છા અને ધન વધે છે.
યસ્યાં તિથૌ યમુનયા યમરાજદેવઃ સમ્ભોજિતો જગતિ સત્ત્વરસૌહૃદેન
જે તિથીએ યમુનાએ યમરાજ દેવની પૂજા કરી, ત્યારે જગતમાં બધા જીવ સાથે મિત્રતા રહે છે.
અશૂન્યશયનમાહાત્મ્યવર્ણનમ્ ગાર્હસ્થ્યં તચ્ચ ભવતિ દંપત્યોઃ પ્રીયમાણયોઃ
‘ખાલી શયન ન રહે’ એ વ્રતનું મહાત્મ્ય હવે વર્ણવવામાં આવે છે; એ પ્રેમાળ dampatyo ને સુખ અને એકતા આપે છે.
પત્નીહીનઃ પુમાન્પત્ની ભર્ત્રા વિરહિતા તથા
પત્ની વગર પુરુષ અને પતિથી વિભાજિત પત્ની, બંને દુઃખી રહે છે.
તદ્બ્રૂહિ દેવદેવેશ વિધવા સ્ત્રી ન જાયતે
દેવોના સ્વામી, કહો કે સ્ત્રી કેવી રીતે વિધવા થતી નથી?
યામુપોષ્ય ન વૈધવ્યં પ્રાપ્નોતિ સ્ત્રી યુધિષ્ઠિર
યુધિષ્ઠિર, કયું વ્રત પાળવાથી સ્ત્રીને વિધવાપણું નથી આવતું?
પત્નીવિમુક્તશ્ચ નરો ન કદાચિત્પ્રજાયતે
પત્નીથી વિભાજિત પુરુષ ક્યારેય સંતાન પેદા કરી શકતો નથી.
અશૂન્યશયનં નામ તદા ગ્રાહ્યા ચ સા તિથિઃ
એ વ્રત ‘ખાલી શયન ન રહે’ કહેવાય છે અને એ તિથિ પાળવી જોઈએ.
કૃષ્ણપક્ષે દ્વિતીયાયાં શ્રાવણે નૃપસત્તમ
શ્રાવણ માસના કૃષ્ણપક્ષની બીજ તિથીએ, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એ વ્રત કરવું જોઈએ.
કૃત્વા પિતૄન્મનુષ્યાંશ્ચ દેવાન્સં તર્પ્ય ભક્તિમાન્
પૂર્વજ, માનવ અને દેવતાઓને ભક્તિપૂર્વક તૃપ્ત કર્યા પછી,
તત્રસ્થં શ્રીધરં શ્રીશં ભક્ત્યાભ્યર્ચ્ય શ્રિયા સહ
ત્યાં હાજર શ્રીધર અને શ્રી સાથે, ભક્તિથી પૂજા કરવી જોઈએ.
ઇમમુચ્ચારયેન્મંત્રં પ્રણમ્ય જગતઃ પતિમ્ 4.15.
જગતના સ્વામીને નમન કરીને, આ મંત્ર બોલવો જોઈએ:
ગાર્હસ્થ્યં મા પ્રણાશં મે યાતુ ધર્માર્થકામદમ્ પિતરો મા પ્રણશ્યંતુ મત્તો દાંપત્યભેદતઃ
મારું ગૃહસ્થ જીવન નાશ પામે નહીં; એ ધર્મ, ધન અને ઇચ્છા આપે. dampatyo થી વિભાજનથી મારા પૂર્વજ પણ નાશ પામે નહીં.
લક્ષ્મ્યા વિયુજ્યતે કૃષ્ણ ન કદાચિદ્યથા ભવાન્
કૃષ્ણ, જેમ તમે ક્યારેય લક્ષ્મીથી અલગ નથી થતા,
લક્ષ્મ્યા ન શૂન્યં વરદ યથા તે શયનં સદા
વરદાતા, જેમ તમારું શયન લક્ષ્મી વગર ક્યારેય ખાલી નથી રહેતું,
એવં પ્રસાદ્ય પૂજાં ચ કૃત્વા લક્ષ્મ્યા હરેસ્તથા વિપ્રાય દક્ષિણાં દદ્યાત્સ્વ શક્ત્યા ફલસંયુતામ્
એ રીતે હરિ અને લક્ષ્મી pleased કરીને, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણને ફળ સહિત દાન આપવું.
અનેનવિધિના રાજન્યાવન્માસચતુષ્ટયમ્
એ વિધિ પ્રમાણે, રાજા, ચાર માસ સુધી આ વ્રત રાખવું જોઈએ.
કાર્ત્તિકે ચાથ સંપ્રાપ્તે શય્યાં શ્રીકાંતસંયુતામ્
કાર્તિક માસ આવે ત્યારે, શયન શ્રીના પ્રિય સાથે જોડાયેલું હોવું જોઈએ.
પ્રતિમાસં ચ સોમાય અર્ઘ્યં દદ્યાત્સમંત્રકમ્
દરેક મહિને, સોમદેવને મંત્રો સાથે અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ.
ગગનાંગણસદ્દીપ દુરાબ્ધિમથનોદ્ભવ
હે આકાશમાં ઝળહળતો દીવો, દુરના સમુદ્રના મंथનથી જન્મેલો,
એવં કરોતિ યઃ સમ્યઙ્નરો માસચતુષ્ટયમ્
જે વ્યક્તિ આ રીતે ચાર મહિના સુધી યોગ્ય રીતે કરે છે,
અશૂન્યશયનશ્ચૈવ ધર્મકામાર્થસાધકઃ 4.15.
તે વ્યક્તિનો શયન ક્યારેય ખાલી રહેતો નથી અને ધર્મ, કામ અને અર્થમાં સફળતા મેળવે છે.
નારી ચ પાર્થ ધર્મજ્ઞા વ્રતમેતદ્યથાવિધિ
હે પાર્થ, ધર્મ જાણતી સ્ત્રીએ પણ આ વ્રત નિયમ પ્રમાણે પાલવું જોઈએ.
વૈધવ્યં દુર્ભગત્વં ચ ભર્તૃત્યાગં ચ સત્તમ
એ સ્ત્રી વિધવાપણું, દુર્ભાગ્ય અને પતિના ત્યાગને પાર કરી લે છે, હે ઉત્તમ.
એષા હ્યશૂન્યશયના નૃપતે દ્વિતીયા ખ્યાતા સમસ્તકલુષાપહરાઽદ્વિતીયા
હે રાજા, આ બીજી અશૂન્યશયના વ્રત છે, જે તમામ પાપોનો અદ્વિતીય નાશક તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
મધૂકતૃતીયાવ્રતવર્ણનમ્ પ્રાતઃ સ્થિત્વા બ્રહ્મચર્યે જટામુકુટશોભિતા
મધૂકા તૃતીયા વ્રતનું વર્ણન: સવારે બ્રહ્મચર્યમાં રહી, જટાઓથી મુકુટ શોભાયમાન કરીને,