તત્તસ્ય ચેષ્ટિતં દૃષ્ટ્વા પર્વતઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ
એનું વર્તન જોઈને, પર્વત ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો.
મયેયં પ્રાર્થિતા પૂર્વં ત્વયા યસ્માદ્વિવાહિતા
આ કન્યાને પહેલાં મેં માંગેલી હતી, પણ તુંએ તેને લગ્ન કરી લીધો.
દત્તસ્ત્વયાસ્ય યઃ પુત્રો વરદાનેન નારદ
જે પુત્ર તુંએ તેને વરદાનથી આપ્યો, હે નારદ,
એવમુક્તઃ પર્વતેન નારદઃ પ્રાહ દુર્મનાઃ
પર્વતે આવું કહ્યાથી, નારદ દુઃખી થઈ બોલ્યો:
સામાન્યં સર્વભૂતાનાં કન્યા ભવતિ સુવ્રત
હે સજ્જન, કન્યા બધાં જીવ માટે સામાન્ય હોય છે.
ન સેવિતાસ્ત્વયા વૃદ્ધાસ્તેન માં શપસે રુષા
તમે વડીલની સેવા કરી નથી, તેથી જ તું ગુસ્સામાં મને શાપ આપે છે.
યસ્માદેતદવિજ્ઞાય શપસે મામનાગસમ્
કારણ કે, આ જાણ્યા વિના, તું નિર્દોષ મને શાપ આપે છે—
સંજયસ્ય સુતઃ શાપાદ્યદિ પઞ્ચત્વમેષ્યતિ
જો તારા શાપથી સંજયનો પુત્ર મૃત્યુ પામશે—
એવં શપ્ત્વા તદાઽ ન્યોન્યં દેવર્ષી તાવુભૌ પુનઃ 4.13.
આ રીતે એકબીજાને શાપ આપી, એ બે દેવર્ષિએ પછી—
અથાસ્ય સપ્તમે માસિ જાતઃ પુત્રો નૃપસ્ય સઃ
પછી સાતમા મહિનામાં રાજાને પુત્ર થયો.
જાતિસ્મરઃ સ્મરવપુઃ સુવર્ણોત્પત્તિકારણમ્
એ પુત્રને પેહલા જન્મોની યાદ હતી, એ કામદેવ જેવો દેખાતો અને સોનાની ઉત્પત્તિનું કારણ હતો.
મૂત્રશ્લેષ્મપુરીષાદિ યત્કિઞ્ચિત્ક્ષિપતિ ક્ષિતૌ
એ ધરતી પર જે કંઈ મૂત્ર, કફ કે વિસર્જન નાખતો—
તેનાસૌ યજતે રાજા વિધિવદ્ભૂરિદક્ષિણૈઃ
તેના દ્વારા રાજાએ નિયમ પ્રમાણે યજ્ઞો કર્યા અને ઘણાં દાન આપ્યાં.
બભાર ભૃત્યાનનિશં પુપોષ સ્વજનાતિથીન્
એણે પોતાના સેવકોને દિવસે-રાતે સંભાળ્યા અને પોતાના લોકો તથા મહેમાનોને પોષ્યા.
જાતસ્નેહં તથા પુત્રં રરક્ષ રક્ષિ ભિર્વૃતઃ
પછી, જે પુત્ર માટે પ્રેમ જન્મ્યો હતો, તેને રાજાએ રક્ષકોની વચ્ચે રહીને સારી રીતે સંભાળ્યો.
અથાસ્ય દસ્યવઃ કેચિચ્છ્રુત્વા તં કનકાકરમ્
એ પછી, કેટલાક ચોરોએ એ સોનાની ખાણ વિશે સાંભળ્યું.
તસ્મિન્વિનષ્ટે તન્નષ્ટં વરદાનસમુદ્ભવમ્
જ્યારે એ ખોવાઈ ગયું, ત્યારે આશીર્વાદથી મળેલું પણ ગુમાઈ ગયું.
પાતિતં દસ્યુભિઃ પુત્રં દૃષ્ટ્વા રાજા સુદુઃખિતઃ
ચોરોએ પુત્રને મારી નાખ્યો જોઈને રાજા ખૂબ જ દુઃખી થયો.
વિલપંતં તુ તં દૃષ્ટ્વા નારદઃ પ્રાહ સંજયમ્ 4.13.
એના રડતાં જોઈને નારદે સંજયને કહ્યું.
ઇત્યુક્ત્વા સ સમાચખ્યૌ ચરિતાનિ મહૌજસામ્
આ રીતે કહીને, તેણે મહાન પરાક્રમી લોકોના કાર્યો વર્ણવ્યા.
શ્રુત્વા રાજા નરેંદ્રાણાં ચરિતાનિ મહા ત્મનામ્
મહાન આત્માવાળા રાજાઓના કાર્યો સાંભળીને,
નારદોઽપિ નરેંદ્રસ્ય મૃતં પુત્રં યમાલયાત્
નારદે પણ રાજાના મૃત્યુ પામેલા પુત્રને યમના ઘરેથી પાછો લાવ્યો.
દૃષ્ટ્વા સ્પૃષ્ટ્વા સ પુત્રં તં પરિતુષ્ટેન ચેતસા
પુત્રને જોઈને અને સ્પર્શીને, રાજાનું મન સંપૂર્ણ રીતે સંતોષાયું.
કિમાશ્ચર્યં પ્રસન્નેન ભવતા મમ નારદ
નારદ, આપના કૃપાથી મારા માટે કયું આશ્ચર્ય છે?
ષણ્માસાંતે પુનરસૌ જીવિતં સર્વમેવ તત્
છ મહિના પછી એ જીવન આખું પૂરું થઈ ગયું.
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં જાતિસ્મરણકારકમ્
આ બધું તમને કહેલું છે, જે પૂર્વજન્મની યાદ અપાવે છે.
દાતા ક્ષમી ધની વાગ્મી રૂપી સ્વૈર્ભદ્રકૈર્ભવેત્
દાતા, ક્ષમાશીલ, ધનવાન, વાક્પટુ અને સુંદર – માણસે આવા શુભ ગુણો ધરાવા જોઈએ.
ચત્વારિ રાજન્ભદ્રાણિ ચતુષ્પાદાનિ તાનિ વૈ
રાજા, ચાર શુભ વસ્તુઓ છે અને એ ચાર ભાગે વહેંચાયેલી છે.
માર્ગશીર્ષે તુ પ્રથમં દ્વિતીયં ફાલ્ગુને તથા 4.13.
માર્ગશીર્ષમાં પહેલું, અને બીજું ફાગણમાં આવે છે.
ફાલ્ગુનામલપક્ષાદૌ ત્રીન્માસાંસ્તુ નરાધિપ
ફાગણના અમાવસ્યાના આરંભે, રાજાઓ માટે ત્રણ મહિના મનાવવાના છે.