યથા પ્રસન્નો હિ ભવાન્કુરુ ત્વં ચ તથાવિધમ્
જેમ તમે પ્રસન્ન છો, તેમ જ કરો.
દેહિ ભૂપ સુતાં મહ્યં તત્પુત્રસ્ય સુરતાય વૈ 3.2.14.
રાજા, એ પુત્રના સુખ માટે, મને તમારી પુત્રી આપો.
દત્ત્વા ચ વેદવિધિના બહુધા દ્રવ્યસંયુતામ્
વેદના નિયમ પ્રમાણે અનેક પ્રકારના દાન અને ધન આપ્યા પછી,
શશી તુ ભૂપતેઃ કન્યાં ગૃહીત્વા સ્વગૃહં યયૌ
શશીએ રાજાની દીકરીને લઈ પોતાના ઘેર ગયો.
મદીયેયં નૃપસુતા ભોગપત્ની મહોત્તમા
આ રાજકન્યા હવે મારી છે, આનંદ માટેની શ્રેષ્ઠ પત્ની છે.
ઇત્યુક્ત્વા નૃપતિં પ્રાહ વૈતાલો રુદ્રકિંકરઃ
આ રીતે કહીને વૈતાળ, જે રુદ્રનો સેવક હતો, રાજાને સંબોધી બોલ્યો.
રાજોવાચ પિતામાત્રાજ્ઞયા પુત્રી દેવાનાં સન્મુખે સ્થિતા
રાજાએ કહ્યું: પિતા-માતાની આજ્ઞાથી દીકરી દેવતાઓની સામે ઊભી રહી.
શાસ્ત્રેષુ કથિતં દેવ સ્ત્રીરત્નં સર્વદૈવ હિ
શાસ્ત્રોમાં કહેવામાં આવ્યું છે, હે દેવ, સ્ત્રી હંમેશા અમૂલ્ય રત્ન છે.
તત્ક્ષેત્રં કૃષિકારસ્ય બીજદાતુર્ન ચૈવ હ
એ ખેતર ખેડૂતનું છે, બીજ આપનારનું નથી.
સુદેવસ્ય વૈ તનયો યોગ્યત્વં હિ ગમિષ્યતિ
સુદેવનો પુત્ર ચોક્કસપણે યોગ્યતા પ્રાપ્ત કરશે.
ઇતિ તે કથિતં દેવ યથાશાસ્ત્રેષુ ભાષિતમ્
હે દેવ, શાસ્ત્રોમાં જે કહેલું છે, એ પ્રમાણે તને કહ્યું છે.
ઇતિ શ્રુત્વા સ હોવાચ સ પુત્રો મદનાલસઃ 3.2.14.
આ સાંભળીને પુત્ર મદનાલસા બોલ્યો.
સ સ્નાત્વા બહુલા ષ્ટમ્યાં તત્પુણ્યેન નૃપોત્તમ
એણે બહુલા અષ્ટમીના દિવસે સ્નાન કરીને એ પુણ્ય મેળવ્યું, હે શ્રેષ્ઠ રાજા.
સ્મૃત્વા સ હૃદિ ગોવિંદં તુષ્ટાવ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા
એણે હૃદયમાં ગોવિંદને સ્મરીને કોમળ વાણીથી સ્તુતિ કરી.
ત્વયૈકેન લીલાર્થતો દેવદેવ પ્રિયારાધયા સાર્દ્ધમેતદ્ધિ ગુપ્તમ્
હે દેવોના દેવ, તું એકલાએ રમણ માટે તારી પ્રિયાર સાથે આ બધું ગુપ્ત રાખ્યું છે.
જગત્યન્તકાલે ત્વયા કાલમૂર્ત્યા જગત્સંહૃતં વૈ નમસ્તેનમસ્તે
જગતના અંતે, તું જ કાળરૂપે આખું જગત સંહાર કરે છે; હું નમું છું, ફરી નમું છું.
ઇતિ સ્તોત્રપ્રભાવેન દેવદેવેન મોચિતા
આ સ્તોત્રની શક્તિથી દેવોના દેવએ તેને મુક્ત કરી દીધો.
રમણીં સ્વાં સમાલિંગ્ય નનન્દ મુદિતો નૃપ સુદેવં સ સમાહૂય સ્વાં સ્વસારં દદૌ મુદા
પોતાની પ્રિયાને ભેટી આનંદિત રાજાએ આનંદથી સુદેવને બોલાવી પોતાની બહેન આપી.
સુદેવસ્તસ્ય ભગિનીં ક્ષત્રિયસ્ય મદાતુરામ્
સુદેવએ ક્ષત્રિય પાસેથી પોતાની કામમગ્ન બહેનને લઈ લીધી.
ઇતિ તે કથિતં ભૂપ ચરિત્રં તસ્ય ધીમતઃ
હે રાજા, એ વિદ્વાનનું વર્તન તને આ રીતે કહ્યું છે.
પુનરાખ્યાનકં વિપ્ર વર્ણયામાસ સુન્દરમ્
પુનઃ એક સુંદર વાર્તા બ્રાહ્મણને ફરીથી સંભળાવી.
કાન્યકુજ્જે મહારાજ બ્રાહ્મણો દાનશીલકઃ પ્રતિગ્રહેણ યદ્દ્રવ્યં તેન દાનમચીકરત્
કાન્યકુજમાં, મહારાજા, એક બ્રાહ્મણ હતો જે દાનમાં તત્પર હતો; તેણે જે પણ સંપત્તિ પ્રાપ્ત કરી, તે બધું દાનમાં આપી દીધું.
કદાચિત્તુ શરત્કાલે નવદુર્ગાવ્રતં હ્યભૂત્
ક્યારેક શરદ ઋતુમાં નવદુર્ગાનું વ્રત રાખવામાં આવ્યું.
કિં કર્તવ્યં મયા ચાદ્ય યેન દ્રવ્યયુતો હ્યહમ્
તે વિચારતો હતો, 'આજે શું કરું જેથી મને સંપત્તિ મળે?'
ઇતિ શોકસમાયુક્તસ્તદા દેવીપ્રસાદતઃ
એ રીતે, દુઃખથી ભરેલો, એ સમયે દેવીની કૃપાથી—
નિરાહારવ્રતં તેન કૃતં તુ નવમાહ્નિકમ્
તેને નવ દિવસ સુધી અન્ન વગરનું વ્રત રાખ્યું.
જીમૂતકેતુરિતિ ચ સોભૂદ્વિદ્યાધરાધિપઃ
વિદ્યાધરોના અધિપતિનું નામ જીમૂતકેતુ હતું.
ઉવાસ કતિચિદ્વર્ષાન્દિવ્ય ભોગપ્રભોગવાન્
તે કેટલાય વર્ષો સુધી દિવ્ય ભોગ અને આનંદ માણતો રહ્યો.
તેન વૃક્ષપ્રભાવેન જાતઃ પુત્રો મહોત્તમઃ
એ વૃક્ષની શક્તિથી તેને એક ઉત્તમ પુત્ર થયો.
સ વૈ પૂર્વભવે રાજન્મધ્યદેશે મહોત્તમે 3.2.15.
મહારાજા, પૂર્વ જન્મમાં તે મધ્યદેશના શ્રેષ્ઠ પ્રદેશમાં હતો.