અમાત્યતનયો વિપ્રસ્ત્રીરૂપં પ્રતિ મોહિતઃ
મંત્રીએ પુત્ર, બ્રાહ્મણ સ્ત્રીના રૂપથી મોહિત થઈ ગયો.
મન્ત્રી સ્નેહાચ્ચ બહુધા સઞ્ચિત્ય હૃદિ પંડિતૈઃ 3.2.14.
મંત્રીએ, પ્રેમથી અને પંડિતો સાથે ઘણી ચર્ચા કરીને, મનમાં વિચાર કર્યો.
સાહ ભોમાત્યતનય ત્રિમાસં તીર્થમણ્ડલે
એ મંત્રીએ પુત્ર ત્રણ મહિના સુધી તીર્થના પ્રદેશમાં રહ્યો.
તથા મત્વા મંત્રિસુતો નમ્રાત્મા મદનાલસઃ
એ રીતે વિચાર કરીને, મંત્રીએ પુત્ર, વિનમ્ર મન અને પ્રેમથી થાકેલો હતો.
ભૂપકાંતિં કામવશાં ચાલિલિંગ સ કામુકઃ
કામથી પ્રેરિત, એ પ્રેમી રાજાની પ્રિયાને, જે કામથી ઘેરાઈ હતી, ભેટી પડ્યો.
સુદેવો માનુષો ભૂત્વા મૂલદેવગૃહં યયૌ
સુદેવ માનવ બનીને, મૂલદેવના ઘરે ગયો.
મૂલદેવઃ પ્રસન્નાત્મા શશિનં નામ મિત્રકમ્
મૂલદેવ, પ્રસન્ન હૃદયવાળા, શશિન નામનો મિત્ર હતો.
રાજ્ઞે નિવેદ્ય તત્સર્વં વધૂં મે દેહિ ભૂપતે
રાજાને બધું જણાવીને, તેણે કહ્યું, 'મને વધૂ આપો, રાજા.'
મન્ત્રી રાજકરો નામ તત્પુત્રો મદનાલસઃ
મંત્રીએ, રાજકરો નામે, પુત્ર મદનાલસા હતો.
સ્વપુત્રસ્ય વિયોગેન સ મન્ત્રી ચ તથેદૃશઃ
પોતાના પુત્રના વિયોગથી, એ મંત્રી એવી સ્થિતિમાં હતો.
યથા પ્રસન્નો હિ ભવાન્કુરુ ત્વં ચ તથાવિધમ્
જેમ તમે પ્રસન્ન છો, તેમ જ કરો.
દેહિ ભૂપ સુતાં મહ્યં તત્પુત્રસ્ય સુરતાય વૈ 3.2.14.
રાજા, એ પુત્રના સુખ માટે, મને તમારી પુત્રી આપો.
દત્ત્વા ચ વેદવિધિના બહુધા દ્રવ્યસંયુતામ્
વેદના નિયમ પ્રમાણે અનેક પ્રકારના દાન અને ધન આપ્યા પછી,
શશી તુ ભૂપતેઃ કન્યાં ગૃહીત્વા સ્વગૃહં યયૌ
શશીએ રાજાની દીકરીને લઈ પોતાના ઘેર ગયો.
મદીયેયં નૃપસુતા ભોગપત્ની મહોત્તમા
આ રાજકન્યા હવે મારી છે, આનંદ માટેની શ્રેષ્ઠ પત્ની છે.
ઇત્યુક્ત્વા નૃપતિં પ્રાહ વૈતાલો રુદ્રકિંકરઃ
આ રીતે કહીને વૈતાળ, જે રુદ્રનો સેવક હતો, રાજાને સંબોધી બોલ્યો.
રાજોવાચ પિતામાત્રાજ્ઞયા પુત્રી દેવાનાં સન્મુખે સ્થિતા
રાજાએ કહ્યું: પિતા-માતાની આજ્ઞાથી દીકરી દેવતાઓની સામે ઊભી રહી.
શાસ્ત્રેષુ કથિતં દેવ સ્ત્રીરત્નં સર્વદૈવ હિ
શાસ્ત્રોમાં કહેવામાં આવ્યું છે, હે દેવ, સ્ત્રી હંમેશા અમૂલ્ય રત્ન છે.
તત્ક્ષેત્રં કૃષિકારસ્ય બીજદાતુર્ન ચૈવ હ
એ ખેતર ખેડૂતનું છે, બીજ આપનારનું નથી.
સુદેવસ્ય વૈ તનયો યોગ્યત્વં હિ ગમિષ્યતિ
સુદેવનો પુત્ર ચોક્કસપણે યોગ્યતા પ્રાપ્ત કરશે.
ઇતિ તે કથિતં દેવ યથાશાસ્ત્રેષુ ભાષિતમ્
હે દેવ, શાસ્ત્રોમાં જે કહેલું છે, એ પ્રમાણે તને કહ્યું છે.
ઇતિ શ્રુત્વા સ હોવાચ સ પુત્રો મદનાલસઃ 3.2.14.
આ સાંભળીને પુત્ર મદનાલસા બોલ્યો.
સ સ્નાત્વા બહુલા ષ્ટમ્યાં તત્પુણ્યેન નૃપોત્તમ
એણે બહુલા અષ્ટમીના દિવસે સ્નાન કરીને એ પુણ્ય મેળવ્યું, હે શ્રેષ્ઠ રાજા.
સ્મૃત્વા સ હૃદિ ગોવિંદં તુષ્ટાવ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા
એણે હૃદયમાં ગોવિંદને સ્મરીને કોમળ વાણીથી સ્તુતિ કરી.
ત્વયૈકેન લીલાર્થતો દેવદેવ પ્રિયારાધયા સાર્દ્ધમેતદ્ધિ ગુપ્તમ્
હે દેવોના દેવ, તું એકલાએ રમણ માટે તારી પ્રિયાર સાથે આ બધું ગુપ્ત રાખ્યું છે.
જગત્યન્તકાલે ત્વયા કાલમૂર્ત્યા જગત્સંહૃતં વૈ નમસ્તેનમસ્તે
જગતના અંતે, તું જ કાળરૂપે આખું જગત સંહાર કરે છે; હું નમું છું, ફરી નમું છું.
ઇતિ સ્તોત્રપ્રભાવેન દેવદેવેન મોચિતા
આ સ્તોત્રની શક્તિથી દેવોના દેવએ તેને મુક્ત કરી દીધો.
રમણીં સ્વાં સમાલિંગ્ય નનન્દ મુદિતો નૃપ સુદેવં સ સમાહૂય સ્વાં સ્વસારં દદૌ મુદા
પોતાની પ્રિયાને ભેટી આનંદિત રાજાએ આનંદથી સુદેવને બોલાવી પોતાની બહેન આપી.
સુદેવસ્તસ્ય ભગિનીં ક્ષત્રિયસ્ય મદાતુરામ્
સુદેવએ ક્ષત્રિય પાસેથી પોતાની કામમગ્ન બહેનને લઈ લીધી.
ઇતિ તે કથિતં ભૂપ ચરિત્રં તસ્ય ધીમતઃ
હે રાજા, એ વિદ્વાનનું વર્તન તને આ રીતે કહ્યું છે.