તતો ભુક્ત્વા મહાભોગાનંતે પુણ્યસ્ય સંક્ષયાત્
પછી, જ્યારે તેમને પુણ્યના ફળે મોટા આનંદ મળે છે, અને જ્યારે એ પુણ્ય ખૂટી જાય છે,
તે ચાપિ ધર્મરાજાનં નરાઃ પુણ્યાનુભાવતઃ
ત્યારે એ લોકો પોતાના સારા કર્મના પ્રભાવથી ધર્મરાજ પાસે પહોંચે છે.
યે પુનઃ પાપકર્માણસ્તે પશ્યંતિ ભયાનકમ્
પણ જેમણે ખરાબ કામ કર્યા હોય, એ લોકો ભયાનક દૃશ્યો જુએ છે.
દંષ્ટ્રાકરાલવદનં ભ્રુકુટીકુટિલેક્ષણમ્
એ લોકો સામે ભયાનક દાંતવાળું અને ભ્રૂભંગથી ભયાવહ આંખો ધરાવતું ચહેરું આવે છે.
અષ્ટાદશભુજં ક્રુદ્ધં નીલાંજનચયોપમમ્
એ ચહેરું અઢાર હાથવાળું, ક્રોધથી ભરેલું અને કાજળના ગાઢ વાદળ જેવું કાળું દેખાય છે.
મહામહિષમારૂઢં દીપ્તાગ્નિસમલોચનમ્
એ મહાન મહિષ પર બેઠેલું છે અને એની આંખોમાં અગ્નિ જેવી જ્વાળા છે.
પ્રલયાંબુદનિર્ઘોષં પિબંતમિવ સાગરમ્
એ પ્રલયના મેઘ જેવો ગર્જે છે અને જાણે કે આખું સમુદ્ર પી જાય છે.
મૃત્યુશ્ચ તત્સમીપસ્થઃ કાલાનલસમપ્રભઃ
એની પાસે જ મૃત્યુ ઊભું છે, જે સમયાગ્નિ જેવી તેજસ્વી છે.
મારી ચોગ્રા મહામારી કાલરાત્રિઃ સુદારુણા 4.6.
ત્યાં મારી અને મહામારી જેવી ભયંકર અને કાળરાત્રિ જેવી અત્યંત ભયાનક શક્તિઓ છે.
શક્તિશૂલાંકુશધરાઃ પાશચક્રાસિધારિણઃ
એ બધા શસ્ત્રો, ભાલા, ત્રિશૂલ, અંકુશ, ફાંસો, ચક્ર અને તલવાર ધારણ કરે છે.
અસંખ્યાતા મહાવીર્યાઃ ક્રૂરાશ્ચાઞ્જનસંપ્રભાઃ
એ લોકો અનગણિત છે, બહુ બળવાન છે, ક્રૂર છે અને કાજળ જેવું કાળું તેજ ધરાવે છે.
અનેન પરિવારેણ મહાઘોરેણ સંવૃતમ્ નિર્ભર્ત્સયતં ચાત્યન્તં યમં સદુપકારિણમ્
આ ભયાનક ટોળકીથી ઘેરાયેલા, એ લોકો યમરાજને પણ ઉગ્ર શબ્દોમાં ડાટે છે, જે હંમેશાં સારા માટે કરે છે.
ચિત્રગુપ્તશ્ચ ભગવાન્ધર્મવાક્યૈઃ પ્રબોધયન્ ।। ભોભો દુષ્કૃતકર્માણઃ પરદ્રવ્યાપહારિણઃ । ગર્વિતા રૂપવીર્યેણ પરદારવિમર્દકાઃ
અને ભગવાન ચિત્રગુપ્ત ધર્મના વચનોથી સમજાવે છે: 'અરે દુષ્કર્મ કરનારાઓ, બીજાની મિલકત ચોરાવનારાઓ, રૂપ અને બળનો ગમંડ રાખનારાઓ, બીજાની પત્ની સાથે દુર્વ્યવહાર કરનારાઓ—'
યત્સ્વયં ક્રિયતે કર્મ તત્સ્વયં ભુજ્યતે પુનઃ
માણસે જે કર્મ કરે છે, એનું ફળ એને ફરીથી ભોગવવું જ પડે છે.
ઇદાનીં કિં પ્રતપ્યધ્વં પીડ્યમાનાઃ સ્વકર્મભિઃ
હવે તમે શા માટે દુઃખી થાઓ છો? એ તો તમારા પોતાના કર્મોનું ફળ છે.
એતે ચ પૃથિવીપાલાઃ સંપ્રાપ્તા મત્સમીપતઃ
આ ધરતીના રાજાઓ હવે મારા પાસે આવી ગયા છે.
ભોભો નૃપા દુરાચારાઃ પ્રજાવિધ્વંસકારિણઃ
અરે રાજાઓ, તમે દુશ્ચરિત્રવાળા અને પ્રજાના વિનાશક છો,
રાજ્યલોભેન મોહાદ્વા બલાદન્યાયતઃ પ્રજાઃ
રાજ્યની લાલચ કે મોહથી, અથવા બળજબરી અને અણ્યાયથી, તમે તમારી પ્રજાને પીડાવ છો.
કૃતં રાજ્યં કલત્રં ચ યદર્થમશુભં કૃતમ્ 4.6.
રાજ્ય અને પત્ની માટે જે અશુભ કામ કર્યાં હતાં—
પશ્યામ તદ્બલં તુભ્યં યેન વિધ્વંસિતાઃ પ્રજાઃ
ચાલો, એ તારી શક્તિ જોઈએ, જેના કારણે પ્રજાનો વિનાશ થયો હતો.
એવં બહુવિધૈર્વાક્યૈરુપાલબ્ધા યમેન તે
એવી ઘણી રીતે યમરાજે તેમને કડક શબ્દોમાં ઠપકો આપ્યો.
ઇતિ ધર્મં સમાદિશ્ય નૃપાણાં ધર્મરાટ્ પુનઃ
પછી ધર્મરાજાએ રાજાઓને ધર્મની વાત સમજાવીને ફરી કહ્યું—
ભોભોશ્ચણ્ડ મહાચણ્ડ ગૃહીત્વા નૃપતીનિમાન્
અરે ભયાનક અને અત્યંત ભયાનક, આ રાજાઓને પકડી લો—
તતઃ શીઘ્રં સમુત્થાય નૃપાન્સંગૃહ્ય પાદયોઃ
પછી તરત જ ઊભા થઈને, તેણે રાજાઓને પગથી પકડી લીધા—
સર્વપ્રાણેન મહતા સુતપ્તે તુ શિલાતલે
પછી, આખી તાકાતથી, ખૂબ ગરમ પથ્થરની સળિયે તેમને નાખવામાં આવ્યા—
તતઃ સ રક્તસ્રોતોભિઃ સ્રવતે જર્જરીકૃતઃ
પછી, શરીર ફાટીને, લોહીના ધારા વહેવા લાગે છે—
તતઃ સ વાયુના સ્પૃષ્ટઃ શનૈરુજીવતે પુનઃ
પછી, પવનનો સ્પર્શ થતાં, ધીમે ધીમે એ ફરી જીવતો થાય છે—
અષ્ટાવિંશતિરેવાધઃ ક્ષિતેર્નરકકોટયઃ
પૃથ્વીથી અઢીવીસ તળ નીચે નરકના ખાડા છે—
રૌરવપ્રભૃતીનાં ચ નરકાણાં શતં સ્મૃતમ્ 4.6.
રૌરવ વગેરે મળીને નરકના સો પ્રકાર ગણાય છે—
યેષુ પાપાઃ પ્રપચ્યંતે નરાઃ કર્માનુરૂપતઃ
જેમાં પાપી લોકો પોતાના કર્મ પ્રમાણે ઉકળાય છે—