પરસ્ત્રીષ્વથ સંકલ્પશ્ચેતસાનિષ્ટચિંતનમ્
બીજાની પત્ની વિશે મનમાં ઈચ્છા કરવી અને મનમાં ખોટા વિચારો લાવવું—
અનિબદ્ધપ્રલાપિત્વમસત્યં ચાપ્રિયં ચ યત્
અવિવેકપૂર્વક બોલવું, અસત્ય બોલવું અને દુઃખદાયક વાતો કરવી—
અભક્ષ્યભક્ષણં હિંસા મિથ્યા કામસ્ય સેવનમ્
જે ખાવું નહીં તે ખાવું, હિંસા કરવી અને ખોટી ઈચ્છાઓમાં ફસાઈ જવું—
ઇત્યેતદ્દ્વાદશવિધં કર્મ પ્રોક્તં સસાધનમ્ ।। તેષાં ભેદં પુનર્વચ્મિ યેષાં ફલમનંતકમ્ )। ૭ ' યે દ્વિષંતિ મહાદેવં સંસારાર્ણવતારણમ્
આ રીતે, આ બાર પ્રકારના કર્મો અને તેના સાધનો કહેવામાં આવ્યા છે. હવે હું ફરીથી એના ભેદ સમજાવું છું, જેના ફળ અનંત છે. જે મહાદેવનો દ્વેષ કરે છે, જે સંસારના દરિયામાંથી પાર ઉતારે છે—
મહાપાતકિનશ્ચૈતે તત્સંસર્ગી ચ પંચમઃ
આ બધા મહાપાપી ગણાય છે અને જે એમના સંગમાં રહે છે, એ પાંચમો ગણાય છે.
ક્રોધાદ્દ્વેષાદ્ભયાલ્લોભાદ્બ્રાહ્મણં વિશસંતિ યે । 4.5.
જે ગુસ્સા, દ્વેષ, ભય કે લોભના કારણે બ્રાહ્મણને મારે છે—
બ્રાહ્મણં ચ સમાહૂય યાચમાનમકિઞ્ચનમ્
અને જે કોઈ ભીખ માંગતા ગરીબ બ્રાહ્મણને બોલાવીને—
યસ્તુ વિદ્યાભિમાનેન નિત્યં જયતિ વૈ દ્વિજાન્
અને જે કોઈ જ્ઞાનના અહંકારથી હંમેશા દ્વિજોને હરાવે છે—
મિથ્યાગુણૈઃ સ્વમાત્માનં નયત્યુત્કર્ષણં બલાત્ ક્ષુત્તૃટ્સંતપ્તદેહાનાં દ્વિજાનાં ભોક્તુમિચ્છતામ્
જે ખોટા ગુણ બતાવીને પોતાને જોરથી ઊંચો બતાવે છે અને જ્યારે દ્વિજોને ભૂખ અને તરસે તડપે છે ત્યારે પોતે જમવા ઈચ્છે છે—
પિશુનઃ સર્વલોકાનાં છિદ્રાન્વેષણતત્પરઃ
જે બધાની નinda કરે છે અને હંમેશા ખામી શોધવામાં લાગેલો રહે છે—
ગવાં તૃષ્ણાભિભૂતાનાં જલાર્થમુપસર્પતામ્
અને જે પ્યાસે તરસેલા ગાયોને પાણી માટે નજીક જાય છે—
પરદોષમભિજ્ઞાય નૃપકર્ણે કરોતિ યઃ
જે બીજાની ખામી જાણી ને રાજાને કહે છે—
પ્રનષ્ટામપિ કાલેન તમાહુર્બ્રહ્મઘાતકમ્
લાંબા સમય પછી પણ, એવો માણસ બ્રાહ્મણહંતા કહેવાય છે.
દ્વિજવિત્તાપહરણે ન્યાયતઃ સમુપાર્જિતે
દ્વિજનો ધન, ભલે યોગ્ય રીતે મેળવ્યું હોય, તે છીનવી લેવું—
અગ્નિહોત્રપરિત્યાગો યસ્તુ યાજ્ઞિકકર્મણામ્ 4.5.
અગ્નિહોત્ર અને યજ્ઞાદિ કર્મોનો ત્યાગ કરવો—
ગવાં માર્ગે વને ચાગ્નિં પુરે ગ્રામે ચ દીપયેત્
ગાયોની પાંખે, જંગલમાં, શહેરમાં અને ગામમાં અગ્નિ પ્રગટાવવી જોઈએ.
હીનસ્વહરણે ચાપિ નરસ્ત્રીગજવાજિનામ્
પુરુષ, સ્ત્રી, હાથી કે ઘોડા પાસેથી સોનુ ચોરી કરવી—
ચંદનાગરુકર્પૂરકસ્તૂરીખણ્ડવાસસામ્
ચંદન, અગર, કપૂર, કસ્તૂરી અને સુંદર વસ્ત્રો—
કન્યાનાં વરયોગ્યાનામદાનં સદૃશે વરે
લાયક કન્યાઓનું યોગ્ય વર સાથે વિવાહ કરાવવો—
કુમારીસાહસં ઘોરમન્ત્યજસ્ત્રીનિષેવણમ્
કન્યાને જબરદસ્તી પકડવી અને નીચ જાતની સ્ત્રીઓ સાથે સંબંધ રાખવો—
મહાપાતકતુલ્યાનિ પાપાન્યુક્તાનિ યાનિ તુ
આ બધા પાપો મહાપાતક જેટલાં જ ગણાય છે.
દ્વિજાર્થં ચ પ્રતિજ્ઞાય ન પ્રયચ્છતિ યઃ પુનઃ
જે વ્યક્તિ દ્વિજને કંઈક આપવાનું વચન આપી પછી આપે નહીં—
દ્વિજદ્રવ્યાપહરણં મર્યાદાયા વ્યતિક્રમઃ
બ્રાહ્મણની મિલકત ચોરવી અને નક્કી કરેલી હદ લાંઘવી—
અત્યંતવિષયાસક્તિઃ કાર્પણ્યં શ્રેષ્ઠમત્સરઃ
અતિશય ઇન્દ્રિયસુખમાં આસક્તિ, કંજૂસી અને ભારે ઈર્ષ્યા—
પરિવિત્તિઃ પરીવેત્તા યયા ચ પરિવિદ્યતે 4.5.
પરસ્ત્રીગમન, પરસ્ત્રીગામી અને જેના સાથે એ સંબંધ થાય—
પુત્રમિત્રકલત્રાણામભાવે સ્વામિનસ્તથા
પુત્ર, મિત્ર, પત્ની કે માલિક ન હોય ત્યારે—
ભંગશ્ચ ધર્મકૃત્યાનાં સહાયાનાં વિનાશનમ્
ધાર્મિક કાર્યોનો ભંગ અને સાથીઓનો નાશ—
સ્વભૃત્યપરિવર્ગસ્ય પશુધાન્યધનસ્ય ચ
પોતાના નોકર, આધારિતો, પશુ, અનાજ અને ધનનો નાશ—
ગવાં ક્ષત્રિયવેશ્યાનાં સ્ત્રીશૂદ્રાણાં વિશેષતઃ તીર્થયાત્રોપવાસાનાં વ્રતાયતનકર્મણામ્
ખાસ કરીને ગાય, ક્ષત્રિય, વેશ્યા, સ્ત્રીઓ અને શૂદ્રો, તેમજ તીર્થયાત્રા, ઉપવાસ અને વ્રતપૂજા જેવા કાર્યો—
સ્ત્રીધનાન્યુપજીવંતિ સ્ત્રીભિરત્યંતનિર્જિતાઃ
જે લોકો સ્ત્રીઓના ધન પર જીવતા હોય અને સ્ત્રીઓથી સંપૂર્ણ રીતે વશ થયેલા હોય—