દિવ્યાવસથરમ્યેષુ વેલાકૂલેષુ પાર્થિવઃ
દિવ્ય અને સુંદર નિવાસસ્થાનમાં તથા નદીના કિનારે એ રાજા રહેતો હતો.
તતસ્ત્રયોદશે વર્ષે તસ્યા ગર્ભોઽભવન્મહાન્
પછી ત્રયોદશ વર્ષમાં એ સ્ત્રીને વિશાળ ગર્ભ થયો.
તદ્ભેદાહતકુંભેષુ બીજપ્રારોહણાન્નરાઃ
કુંભ ફાટતાં, બીજ ઉગતાં, એમાંથી લોકો જન્મ્યા.
પંચાશત્સંખ્યયા જાતા ઉપસર્ગાદિવર્જિતાઃ
પચાસ લોકો જન્મ્યા, જે કોઈ દુઃખ કે ખામીથી મુક્ત હતા.
તેષાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ બભૂવુઃ સુરસત્તમાઃ
તેમના પુત્રો અને પૌત્રો જન્મ્યા, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ.
હયૈરન્યૈર્ગજૈરન્યૈઃ ક્રોધાંધાઃ કૌરવા ઇવ
અન્ય ઘોડાઓ અને અન્ય હાથીઓ સાથે, ક્રોધથી અંધ બની, કૌરવોની જેમ.
સપદાતિગજારોહાઃ સાંતઃપુરયુગેચ્છયા 4.3.
પદાતી અને હાથીઓના સવારો સાથે, મહેલની સ્ત્રીઓ સાથે, પોતાની ઇચ્છા પ્રમાણે.
સાસિસબલવિસ્તારાઃ સદર્પાઃ સમહોચ્છ્રયાઃ
વિસ્તૃત સૈન્ય સાથે, અહંકારથી ભરેલા અને ઊંચી પ્રતિષ્ઠા ધરાવતા.
સંદૃશ્ય નારદીયૈષા વિનષ્ટં સ્વકુલં રણે
હે નારદ, આ જોઈને, યુદ્ધમાં તેમનો પોતાનો વંશ નાશ પામ્યો.
હા દૈવ હા વિધે પાપ હા કૃતાન્ત નમસ્કૃત
હાય ભાગ્ય! હાય વિધિ! હાય પાપ! હાય મૃત્યુ, હું તને નમસ્કાર કરું છું.
ઇત્યુક્ત્વા સ્વમુરોહસ્તૈર્જઘાન ભૃશદુઃખિતા
આ રીતે બોલીને, તેણે પોતાના છાતી પર હાથથી માર્યો, ખૂબ દુઃખી થઈ.
સોઽપિ રાજા વિષણ્ણોઽસૌ નિર્વિણ્ણઃ શોકસાગરે
એ રાજા પણ ઉદાસ હતો, દુઃખના દરિયામાં ડૂબેલો.
વિષણ્ણો મંત્રિભિઃ સાર્ધં વૃદ્ધશોકેન સંયુતઃ
મંત્રીઓ સાથે, વૃદ્ધ દુઃખથી પીડિત, તે ઉદાસ હતો.
દ્વિજવેષપરિચ્છન્ન ઉપવિષ્ટઃ સુખાસને
બ્રાહ્મણના વેશમાં છુપાઈ, તે આરામદાયક આસન પર બેઠો.
કિં રોદનેન બહુના યુવયોઃ ક્લેશકારિણા
તમારા બંનેના વધારે રડવાથી શું ફાયદો, જે માત્ર કષ્ટ આપે છે?
શોભને યાદૃશઃ શોકઃ કૃતઃ સંસારસાગરે
હે સુંદર, આવું દુઃખ સંસારના દરિયામાં સર્જાયું છે.
પુરંદરસહસ્રાણિ ચક્રવર્તિશતાનિ ચ 4.3.
હજારો ઇન્દ્ર અને સૈંકડો સમ્રાટો થયા છે.
યેઽપિ શોષયિતું શક્તાઃ સમુદ્રં ગ્રાહસંકુલમ્
જે સમુદ્રમાં રહેલા દાનવોથી ભરેલા સમુદ્રને સૂકવી શકે છે,
કુર્યુશ્ચ કરયુગ્મેન ચૂર્ણં મેરું મહીતલે
અને જે પોતાના હાથથી પૃથ્વી પર મેરુ પર્વતને પીસી શકે છે,
ઊદ્ધર્તું ધરણીસંજ્ઞાં ગ્રહીતું ચન્દ્રભાસ્કરૌ
જે પૃથ્વીને ઉંચી ઉઠાવી શકે, ચાંદ્ર અને સૂર્યને પકડી શકે,
દુર્ગસ્ત્રિકૂટઃ પરિખાઃ સમુદ્રા રક્ષાંસિ યોધા ધનદાચ્ચ વિત્તમ્
કિલ્લા, ત્રણ શિખરો, ખાઈઓ, સમુદ્ર, રક્ષકો, યોદ્ધાઓ અને કુબેર પાસેથી મળેલું ધન,
સંગ્રામે ગજતુરગસમાકુલેઽપિ વાદાદગ્નૌ વા ગતવિવરે મહોદધૌ વા
યુદ્ધમાં, હાથી અને ઘોડાઓની વચ્ચે, કે ઝઘડાની આગમાં, કે મહાસમુદ્રની ઊંડાઈમાં પણ,
પાતાલમાવિશતુ યાતુ સુરેન્દ્રલોકમારોહતુ ક્ષિતિધરાધિપતિં સુમેરુમ્
તે પાતાળમાં પ્રવેશે, દેવલોકમાં ચડે, કે પર્વતોના રાજા સુમેરુ સુધી પહોંચે.
રોદિતિ કશ્ચિદથાશ્રુધૌતાનનગુરુતરશોકવિહ્વલઃ
કોઈ રડે છે, તેના ચહેરા પર આંસુ વહે છે, ભારે દુઃખથી ગભરાયેલો છે.
ગાયતિ હૃદયહારિ સુખનિર્ભરમાયતવિસ્તૃતાઽધરોઽધિકમ્
બીજો ગાય છે, તેના હોઠો વિસ્તૃત છે, ગીત આનંદથી ભરપૂર છે અને હૃદયને મોહી લે છે.
ઇત્યેવં ધર્મમુદ્દિશ્ય વિષ્ણુઃ સંસારચેષ્ટિતમ્
ધર્મને ધ્યાનમાં રાખીને, વિષ્ણુએ સંસારની ક્રિયાઓ વર્ણવી.
ઇત્યુક્તા ચારુસર્વાંગી સ બભૂવાચલઃ પુમાન્ 4.3.
એ સુંદર સ્ત્રીને બોલાવવામાં આવી, તો એ પુરુષની જેમ પથ્થર જેવી નિઃશ્ચલ થઈ ગઈ.
સોઽપિ રાજા દદર્શાથ તં સમંત્રિપુરોહિતઃ
પછી રાજાએ પોતાના મંત્રીઓ અને પુરોહિત સાથે તેને જોયો.
નારદં મુનિશાર્દૂલં જટાભારભયાનકમ્
તેમણે નારદને જોયા, જે ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ અને જટાઓથી ભયજનક દેખાતા હતા.
શિખા કમણ્ડલુધરં વીણાદણ્ડકરં તથા પાદુકાભ્યાં સ્થિતં તીરે સરસો બ્રાહ્મણાસને
શિખા, કમંડલુ અને વીના નો દંડ હાથમાં લઈને, પાદુકા પહેરી સરોવર કિનારે બ્રાહ્મણના આસન પર ઊભા હતા.