નગરે ચન્દ્રહૃદયે રણધીરો નૃપોઽભવત્
ચંદ્રહૃદય નામના શહેરમાં રણધીર નામનો એક રાજા હતો.
તત્ર વૈશ્યોઽવસદ્ધર્મી નામ્ના ધર્મધ્વજો ધની
ત્યાં ધર્મધ્વજ નામનો એક સદ્ગુણી અને ધનવાન વૈશ્ય રહેતો હતો.
એકદા નગરે તસ્મિન્યાતુભક્તો નરોઽભવત્
એક વખત એ શહેરમાં માંસખોર એક માણસ આવ્યો.
વાશરો નામ તત્રાસીદ્રાક્ષસઃ પુરુષાદનઃ
ત્યાં વાશર નામનો માનવખોર રાક્ષસ હતો.
પ્રસન્નો રાક્ષસો ભૂત્વા યાતુભક્તં તમબ્રવીત્
જ્યારે રાક્ષસ પ્રસન્ન થયો, ત્યારે તેણે એ માંસખોરને કહ્યું.
સ હોવાચ વરો મહ્યં દેયસ્તે પુરુષાદક
તેને કહ્યું: 'હે માનવખોર, મને એક વરદાન આપ.'
ઇતિ શ્રુત્વાકરોદ્ગર્તં નર બુદ્ધિવિમોહનમ્
આ સાંભળી, એ માણસે બુદ્ધિ ભુલાવી દે એવી એક ખાડો બનાવી.
તેન રાત્રૌ તુ ચૌર્યેણ નૃપદાસી વરાંગના
એ ખાડામાંથી રાત્રે ચોરી કરીને એક રાજમહેલની દાસી, સુંદર સ્ત્રી મળી.
સપ્તપત્ન્યોઽભવંસ્તસ્ય ચતુર્વર્ણસ્ય યોષિતઃ
એને ચાર વર્ણની સ્ત્રીઓમાંથી સાત પત્નીઓ હતી.
નૃપદુર્ગસમં ગેહં રચિતં તેન રક્ષસા 3.2.13.
એ રાક્ષસે રાજમહેલ જેવી મજબૂત હવેલી બનાવી.
ચોરિતં બહુધા દ્રવ્યં ગર્તે સંસ્થાપિતં બલાત્
ઘણી ચોરી કરેલી સંપત્તિ જોરથી એ ખાડામાં મૂકી.
ત્યજામ નગરીં ભૂપ ચૌરવિઘ્નકરીં તવ સ્થાપિતા નગરે તસ્મિશ્ચૌરહિંસાપરાય ણાઃ
હે રાજા, આવું ચોરોથી પીડિત શહેર આપણે છોડીએ; કારણ કે ત્યાં ચોરી અને હિંસામાં લાગેલા લોકો વસે છે.
આજ્ઞાપ્ય સ યયૌ ગેહં તૈસ્તુ શ્રુત્વા તથા કૃતમ્
આજ્ઞા આપી, તે પોતાના ઘરે ગયો; અને જેમ થયું તેમ સાંભળી, બધાએ તે પ્રમાણે કર્યું.
રાક્ષસ્યા માયયા સર્વે મોહિતા રક્ષિણસ્તદા
પછી રાક્ષસની માયાથી બધા રક્ષકો ભ્રમિત થઈ ગયા.
પુનસ્તે પ્રયયુર્ભૂપં રણધીરં સમેરયન્
પછી તેઓ ફરી રાજા રણધીર પાસે ગયા અને તેને જાણ કરી.
અર્ધરાત્રે તમોભૂતે સ ચૌરો નૃપમાગતમ્
મધ્યરાત્રે અંધકાર છવાયો ત્યારે એ ચોર રાજા પાસે આવ્યો.
નૃપોઽબ્રવીદહં ચૌરશ્ચોદિતાર્થઃ સમાગતઃ
રાજાએ કહ્યું: 'હું રાજા છું અને તું ચોર, બોલાવ્યા પ્રમાણે આવ્યો છે.'
મયા સાર્દ્ધં ચ બહુધા દ્રવ્યં હર સુખી ભવ
મારા સાથે ઘણું ધન લઈ જા અને સુખી થા.
ગર્તમધ્યે ગતો રાત્રૌ સ્થાપયિત્વા નૃપં બહિઃ
રાતે ખાડામાં જઈ, રાજાને બહાર રાખી દીધો.
ભૂપતિં પ્રાહ ભો રાજન્ગચ્છ શીઘ્રં સ્વકં ગૃહમ્ 3.2.13.
તે રાજાને કહ્યું, 'હે રાજા, તું ઝડપથી તારા ઘરે જા.'
ઇત્યુક્ત્વા સા તુ ભૂપાય માર્ગભેદમદર્શયત્
એવું કહી, તેણે રાજાને બીજો રસ્તો બતાવ્યો.
આયયૌ સેનયા સાર્દ્ધં યત્ર ચૌરઃ સ્વયં સ્થિતઃ
તે સેનાને સાથે લઈ, જ્યાં ચોર ઊભો હતો, ત્યાં આવી પહોંચી.
સંપૂજ્ય વર્ણયામાસ યથા જાતં તથાવિધિ ।। વિહસ્યાહ ચ રક્ષસ્તં ત્વયા મે ભોજનં કૃતમ્
તેને સન્માન આપીને, જે રીતે બધું બન્યું, એ વર્ણન કર્યું; હસીને રાક્ષસને કહ્યું, 'તમે મારું ભોજન તૈયાર કર્યું છે.'
અદ્ય ભક્ષ્યામ્યહં સર્વાન્માનુષાન્દૈવચોદિતાન્
આજે હું બધા માણસોને, ભગવાનની ઇચ્છાથી, ખાઈ જઇશ.
ચખાદ બહુલાં સેનાં તેપિ યાતા દિશો દશ
તે મોટી સેના ખાઈ ગઈ; અને બધા દસ દિશામાં ભાગી ગયા.
તદા ચૌરઃ સ્વયં પ્રાપ્ય ભૂપતિં પ્રાહ રોષતઃ
પછી ચોર પોતે રાજા પાસે જઈ, ગુસ્સામાં કહ્યું.
ઇતિ શ્રુત્વા નૃપશ્ચૈવ તૂર્ણમાગત્ય તત્ર હ
આ સાંભળી, રાજા ઝડપથી ત્યાં આવી ગયો.
રક્ષસા સહ તદ્ગર્તં ભસ્મસાદભવત્ક્ષણાત્
રાક્ષસ સાથે એ ખાડું પળમાં ભસ્મ થઈ ગયું.
તથા સર્વધનૈઃ સાર્ધં સ્ત્રીભિસ્તાભિઃ સમાયયૌ
એ રીતે, બધાં ધન અને સ્ત્રીઓ સાથે, તે પાછી આવી.
પટહાતાડિતેનૈવ શબ્દેન ચ ગૃહેગૃહે 3.2.13.
ડ્રમ વગાડવાના અવાજ સાથે, દરેક ઘરમાં,