નિષ્કામઃ પૂજયેદ્યસ્તુ સ મોક્ષં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ
પણ જે નિષ્કામ થઈને પૂજા કરે છે, એ મનુષ્ય મોક્ષ પામે છે.
બ્રહ્માદયસ્તથા દેવં પૂજયિત્વા વિભાવસુમ્
બ્રહ્મા અને બીજાં દેવોએ તેજસ્વી દેવની પૂજા કરી—
મહાદેવાર્ચનવિધિવર્ણનમ્ યેન પૂજયતે નિત્યં મહાદેવં દિવા કરમ્
જે વ્યક્તિ રોજ, દિવસે, હાથથી મહાદેવની પૂજા કરે છે—
પ્રભૂતં નિર્મલં તેજ આરાધ્ય પરમં સુખમ્
તેને ઘણું અને શુદ્ધ તેજ મળે છે, અને પૂજા કર્યા પછી પરમ સુખ પ્રાપ્ત થાય છે.
ક્રમેણ યાવદીશાનં હૃદિ બીજં ચ વિન્યસેત્
ક્રમવાર, ઈશાનના બીજમંત્રને હૃદયમાં સ્થાપિત કરવું જોઈએ.
ઉપરિષ્ટાત્તતસ્તસ્ય હૃદયેન તુ પંકજમ્
પછી, એના ઉપર, હૃદય સાથે કમળ સ્થાપિત કરવું જોઈએ.
દીપ્તાદિ પૂર્વમારભ્ય આમહાદેવગોચરમ્
દિપ્ત પાંખથી શરૂ કરીને મહાદેવના ક્ષેત્ર સુધી—
અબીજૈઃ કેસરાગ્રેષુ ક્રમેણૈવ ચ પૂજયેત્
બીજ વગરની અર્પણોથી, ક્રમવાર, કેસરાના ટોચ પર પૂજા કરવી જોઈએ.
તસ્યોપહૃત્ય તં ચાન્યં વેદિતવ્યં ખપુષ્કરમ્
એ અર્પણ કર્યા પછી, બીજું, આકાશકમળ જાણવું જોઈએ.
પાદ્યમાચમનં સ્થાનં વસ્ત્રગંધાદિભૂષણમ્
પગ ધોવા માટેનું પાણી, આચમન, બેઠાડું, વસ્ત્ર, સુગંધ અને આભૂષણ—
કર્તવ્યં શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા એવં તુષ્યતિ ભાસ્કરઃ
આ બધું શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી કરવું જોઈએ; આ રીતે ભાસ્કર pleased થાય છે.
આદિત્યં પૂજયિત્વા તુ પશ્ચાદંગાનિ પૂજયેત્
આદિત્યની પૂજા કર્યા પછી, પછી એના અંગોની પૂજા કરવી જોઈએ.
દિગ્વિદિક્ષુ ન્યસેદસ્ત્રમિંદ્રાદિ દિશોત્તરાંતિકમ્
ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવોના શસ્ત્રો દિશાઓ અને વચ્ચેની દિશાઓમાં મૂકવા જોઈએ.
પુષ્પૈર્ગંધૈશ્ચ ધૂપૈશ્ચ હૃદયાનિ ક્રમેણ તુ
ફૂલ, સુગંધ અને ધૂપ વડે હૃદયોને ક્રમવાર સન્માન આપવું જોઈએ.
બાહ્યતઃ પૂર્વતો મંદં દક્ષિણેન બુધં તથા
બાહ્ય ભાગમાં, પૂર્વ દિશામાં સોમને મૂકવો, દક્ષિણ દિશામાં બુધને પણ મૂકવો.
આગ્નેય્યાં ચ કુજં પૂજ્ય નૈર્ઋત્યાં ભાનુદેહજમ્
આગ્નેય દિશામાં કુજનું પૂજન કરવું, નૈઋત્ય દિશામાં ભાનુના સંતાનનું પૂજન કરવું.
ઇન્દ્રાદિલોકપાલાંશ્ચ તતોઽષ્ટૌ પૂજયેદ્બુધઃ
પછી, બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ ઇન્દ્રથી શરૂ થતા આઠ લોકપાલોનું પૂજન કરવું.
ક્રમેણ પૂજયેદ્ભાનું લોકપાલૈર્ગ્રહૈઃ સહ
ક્રમવાર ભાનુનું, લોકપાલો અને ગ્રહો સાથે પૂજન કરવું.
અનેન વિધિના યત્ર દેવઃ સંપૂજ્યતે રવિઃ
જે સ્થળે રવિદેવને આ વિધિ પ્રમાણે પૂજવામાં આવે,
વર્ષોપલવિષાદિભ્યો ભયં તત્ર ન વિદ્યતે
ત્યાં વષા, ઝેર અને આવા ભયથી બચવું મળે છે.
તેજોબિંબાંતમધ્યસ્થ આદિત્યઃ પરમાર્થતઃ
આદિત્ય સત્યમાં તેજસ્વી મંડળના મધ્યમાં સ્થિત છે.
ઇત્યેષ વિધિરાખ્યાતો મયા ભીષ્મ તવાખિલઃ
ભીષ્મ, હું તને આ આખી વિધિ સમજાવી છે.
ઇત્થં પૂજ્ય વિવસ્વન્તં હૃદ્બીજેન વિસર્જયેત્
આ રીતે વિવસ્વંતનું પૂજન કરી, હૃદયબીજથી વિદાય આપવી.
સૂર્યપૂજામાહાત્મ્યવર્ણનમ્ રૂપવર્ણ સમં ચૈવ પૌરાણિકમનુત્તમમ્
સૂર્યપૂજનના મહાત્મ્યનું વર્ણન: તેનું રૂપ અને રંગ સમાન છે, અને પુરાણ અનુસાર સર્વોત્તમ છે.
પૌરાણિકાનાં મંત્રાણામુદ્ધારં વૈદિકાદૃતે
પુરાણિક મંત્રોનું સંકલન, વૈદિક મંત્રો સિવાય.
વર્ણરેફસમાયુક્તં વિદ્રુમેનૈવ ભૂષિતમ્
વર્ણ અને રેફા સાથે, મોતીથી શોભિત.
બિંદુરેફસમાયુક્તં દીર્ઘયા માત્રયા તથા
બીંદુ અને રેફા સાથે, લાંબી માત્રા સાથે.
તૃતીયં તુ તથા પ્રોક્તં સવિસર્ગં જનાધિપ
ત્રીજું, જેમ જણાવાયું છે, વિસર્ગ સાથે, જનાધિપ.
ભાસ્કરોયં મહાન્સાક્ષાન્મંત્રમૂર્તિસ્ત્રિરક્ષરઃ
ભાસ્કર આ મહાન છે, પ્રગટ છે, મંત્રરૂપ છે અને ત્રણ અક્ષરો ધરાવે છે.
યસ્ત્વિદં જપતે ભક્ત્યા સ યાતિ પરમાં ગતિમ્
જે આ મંત્રને ભક્તિપૂર્વક જપે છે, તે પરમ ગતિ પામે છે.