અપ્રત્યગ્નં(ગ્રં) બહિર્યસ્માત્તસ્માત્તત્પરિવર્જયેત્
જે સામનો નથી કે બહાર છે, એથી દૂર રહેવું જોઈએ.
ભોગાનેકાદશેનેહ પ્રાપ્નુયાન્નાત્ર સંશયઃ
અહીં, અગિયાર પ્રકારના ભોગ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
પ્રથમં પૂજયેદ્ભક્ત્યા ભૂરૂપં પ્રણમેત્સદા
પ્રથમ, ભક્તિપૂર્વક ભૂરૂપી ભગવાનની પૂજા કરવી અને હંમેશા પ્રણામ કરવો.
મહર્નમશ્ચતુર્થં તુ પંચમં તુ જનો નમઃ
ચોથા દિવસે મહાન નમસ્કાર કરવો; પાંચમા દિવસે 'જનને નમસ્કાર' કહેવું.
અષ્ટમં ભૂર્ભુવશ્ચેતિ નવમં ખગસત્તમ
આઠમું 'ભૂઃ' અને 'ભુવઃ' છે, નવમું, પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ, 'ખગ' છે.
દ્વાદશં તુ ખષોલ્કેતિ ૐ નમઃ પૂજયેત્ખગ
બારમું 'ખષોલ્ક' છે; 'ૐ નમઃ' મંત્રથી ખગની પૂજા કરવી.
ઘૃતદીપપ્રદાનેન ચક્ષુષ્માઞ્જાયતે નરઃ મધૂકાનાં તુ તૈલેન સૌભાગ્યં પરમં લભેત્
ઘીનો દીવો અર્પણ કરવાથી મનુષ્યને ચોખ્ખી નજર મળે છે; મધૂકના તેલથી ઉત્તમ સૌભાગ્ય મળે છે.
સંપૂજ્ય વિધિવદ્દેવં પુષ્પધૂપાદિભિર્નરઃ
મનુષ્યે વિધિપૂર્વક દેવની ફૂલ, ધૂપ વગેરેથી પૂજા કરવી.
પુષ્પાણાં પ્રવરા જાતી ધૂપાનાં ચૈવ ચન્દનમ્
ફૂલોમાંથી જાસુદ શ્રેષ્ઠ છે અને ધૂપોમાં ચંદન સર્વોત્તમ છે.
એતૈસ્તુષ્યતિ દેવેશઃ સાન્નિધ્યં ચાધિગચ્છતિ
આ બધાથી દેવોના સ્વામી પ્રસન્ન થાય છે અને પોતાનું સાન્નિધ્ય આપે છે.
એવં સંપૂજ્ય વિધિવત્કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણામ્ આરુહ્ય સુવિમાનં સ યાતિ ભાનોઃ સલોકતામ્
આ રીતે વિધિપૂર્વક પૂજા કરીને પ્રદક્ષિણ કર્યા પછી, તે સુંદર વિમાનમાં ચડીને સૂર્યદેવના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
પુનઃ સંપૂજ્ય દેવેશં જપં કુર્યાદ્યથેષ્ટકમ્ એવમેકૈકશઃ કાર્યાઃ સપ્તમ્યઃ સપ્ત સર્વદા
પછી ફરીથી દેવોના સ્વામીની પૂજા કરીને, મનગમતો જપ કરવો; આ રીતે દરેક સાત સપ્તમીને હંમેશા અલગથી કરવી.
ઉદકપ્રસૃતિં પીત્વા ક્રિયતે યા તુ સપ્તમી
પાણીનું અર્પણ પીધા પછી સપ્તમી વિધિ કરવામાં આવે છે.
યા કાચિત્સપ્તમી નોક્તા તાં તે વક્ષ્યામિ મર્વદા
કઈ સપ્તમી કહેવામાં આવી નથી, એ હવે હું તને કહું છું, મર્વદા.
અનેન દેયમૂલ્યેન યલ્લબ્ધં તત્પ્રભક્ષયેત
આ માટે જે મૂલ્ય આપ્યું હોય, એમાં જે મળે છે, તે જ ખાવું.
વ્યાસભીષ્મસંવાદવર્ણનમ્ સ્તુવન્તઃ કં કમર્ચતઃ પ્રાપ્નુયુર્માનવાઃ શુભમ્
વ્યાસ અને ભીષ્મના સંવાદનું વર્ણન. જે મનુષ્યો કોની સ્તુતિ અને પૂજા કરે છે, તેઓ શુભતા પામે છે?
કો ધર્મઃ સર્વધર્માણાં કશ્ચ પૂજ્યો મતસ્તવ
બધા ધર્મોમાં શ્રેષ્ઠ ધર્મ કયો છે? અને તારી દૃષ્ટિએ પૂજનીય કોણ છે?
ભીષ્મસ્ય નરશાર્દૂલ વ્યાસસ્ય ચ મહાત્મનઃ
ભીષ્મ અને મહાન આત્મા વ્યાસ વિશે, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ...
સુખાસીનં મહાવ્યાસં ગંગાકૂલે દ્વિજોત્તમ
મહાન વ્યાસ, ગંગાના કાંઠે આરામથી બેઠેલા, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ...
સાક્ષાન્નારાયણં દેવં તેજસાદિત્યસન્નિભમ્
સ્વયં નારાયણ દેવ, જેમનું તેજ સૂર્ય જેવું છે...
મહાભારતકર્તારં વેદાર્થનિકષં પરમ્
મહાભારતના રચયિતા, જે વેદના અર્થના સર્વોચ્ચ કસોટી છે...
કર્તારં કુરુવંશસ્ય દૈવતં પરમં મમ
કુરુવંશના સર્જક અને મારા માટે પરમ દૈવતા...
દેવદેવસ્ય માહાત્મ્યં ચિત્તસ્થં ભાસ્કરસ્ય તુ
દેવોના દેવ, ભાસ્કરનું મહાત્મ્ય મનમાં સ્થિર થયેલું છે.
મમાખ્યાતં ત્વયા સર્વં વાઙ્મયં સચરાચરમ્
તમે મને બધું જ કહી દીધું, બધા શબ્દો અને ચાલતા-અચલતા બધું.
ભાસ્કરસ્ય મુનિશ્રેષ્ઠ સંશયોદ્યાપિ વર્તતે
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, છતાં પણ ભાસ્કર વિશે મને હજુ પણ સંશય છે.
બ્રહ્માદીનાં તુ રુદ્રાદ્યૈર્બ્રૂહિ તત્ત્વેન હેતુના
બ્રહ્મા અને બીજા દેવો, રુદ્ર વગેરે વિશે સાચી વાત અને કારણ સાથે કહો.
કીર્તયસ્વ યથાન્યાયં કૌતુકં હિ પરં મમ
મારે ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે, એટલે યોગ્ય રીતે વર્ણન કરો.
સ્તુવંતશ્ચ તમર્ચાભિઃ સિદ્ધા બ્રહ્માદયઃ સુરાઃ
બ્રહ્મા અને બીજા સિદ્ધ દેવો સ્તુતિ અને પૂજા દ્વારા તેની પ્રશંસા કરે છે.
સર્વેષામેવ દેવાનામાદિરાદિત્ય ઉચ્યતે
બધા દેવોમાં સૌપ્રથમ દેવ તરીકે આદિત્યને ઓળખવામાં આવે છે.
સ ધર્મઃ સર્વધર્માણાં સ ચ પૂજ્યતમો મતઃ
તે બધા ધર્મોમાં શ્રેષ્ઠ ધર્મ છે અને સૌથી વધુ પૂજનીય માનવામાં આવે છે.