પૂજ્યમાનં રવિં ભક્ત્યા યઃ પશ્યેન્માનવઃ ખગ
જે મનુષ્ય ભક્તિપૂર્વક પૂજાતા સૂર્યને નિહાળે છે, એ વ્યક્તિ—
શ્રુત્વાનુમોદતે યસ્તુ પૂજ્યમાનં દિવાકરમ્
અને જે સૂર્યની પૂજા વિશે સાંભળીને આનંદ અનુભવે છે—
એકજન્માનુગં દાનં ભક્ત્યા યચ્ચ નિવેદિતમ્ આભૂતસંપ્લવ સ્થાયિ પ્રદાનં જપજીવિનામ્
જન્મ પછી ભક્તિથી આપેલું દાન, જપમાં જીવન વિતાવનાર માટે, જગતના અંત સુધી સ્થિર રહે છે.
અત્યલ્પમપિ યદ્દત્તં વાચકાય ખગાધિપ
પંખીઓના રાજા, જપ કરનારને આપેલું અતિ નાનાં દાન—even the smallest gift—
ન દાનમલ્પં બહુધા કિંચિદસ્તિ વિજાનતામ્
સમજદાર લોકો માટે, કોઈ પણ દાન ક્યારેય નાનું કે અપ્રમાણિક નથી.
પાત્રે દેશે ચ કાલે ચ વિધિના શ્રદ્ધયા ચ યત્
યોગ્ય પાત્ર, યોગ્ય સ્થળ અને યોગ્ય સમયે, શ્રદ્ધા અને વિધિપૂર્વક આપેલું દાન—
તિલાર્ધમપિ યદ્વીર દીયતે શ્રદ્ધયા દ્વિજ
વીર, શ્રદ્ધા સાથે દ્વિજને આપેલું અડધું તલ—even half a sesame seed—
યત્સ્નાતં જ્ઞાનસલિલૈઃ શીલભસ્મપ્રમાર્જિતમ્
જેણે જ્ઞાનના જળથી સ્નાન કર્યું છે અને સારા વર્તનના ભસ્મથી શુદ્ધ થયું છે—
જપો દમો યમઃ પુંસાં ત્રાતા સંસાગ્સાગરાત્ 1.187.
જપ, આત્મસંયમ અને નિયમ—આ બધું માણસને સંસારના સાગરથી બચાવે છે.
જ્ઞાનપ્લવેન ચોપેતં શાસ્ત્રં પાપમહાર્ણવાત્
જ્ઞાનની નાવથી સજ્જ શાસ્ત્ર, પાપના મહાસાગરથી બચાવે છે.
દ્વિજાનાં વેદવિદુષાં કટિસંભોગિ યત્ફલમ્
દ્વિજ, જે વેદ જાણે છે અને કમર પર યજ્ઞોપવીત પહેરે છે, તેને મળતું ફળ—
જીવો યસ્યૈત્ય ગૃહે ચ ભુઙ્ક્તે સત્કૃતિસત્કૃતઃ
જેની આત્મા, સન્માન અને શ્રદ્ધાથી, ઘરમાં ભોજન કરે છે—
યજ્ઞાગ્નિહોમતીર્થેષુ યત્ફલં પરિકીર્તિતમ્
યજ્ઞ, અગ્નિહોમ અને તીર્થમાં જે ફળ જણાવાયું છે—
ભોજિને શાંતચિત્તાય પરિધ્યાનરતાય ચ
જેને ભોજન આપવામાં આવે છે, મન શાંત છે અને યજ્ઞોપવીત ધારણ કરવાનું આનંદ આપે છે—
જપકાઞ્છાંતિસંયુક્તાનાદિત્યાર્પિતચેતસઃ
જે લોકો જપ, સંતોષ અને સંયમમાં તલિન છે, અને મન સૂર્યને અર્પિત કરે છે—
ધ્યાયમાનો રવેઃ સૂક્તં ભોજયેત્સતતં ચ યઃ
જે સૂર્યના સૂક્તનું ધ્યાન કરે છે અને સતત ભોજન અર્પણ કરે છે—
પિતૄનુદિશ્ય યઃ શ્રાદ્ધે ભોજયેદ્ભોજકં નરઃ
જે મનુષ્ય, પિતૃઓ માટે શ્રાદ્ધમાં, યોગ્ય મહેમાનને ભોજન કરાવે છે—
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણે બ્રાહ્મે પર્વણિ સપ્તમીકલ્પે સૌરધર્મે ધેનુમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ સપ્તાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે, શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના બ્રાહ્મ પરવમાં, સપ્તમી કલ્પમાં, સૂર્યધર્મના ભાગમાં, 'ધેનુ મહાત્મ્ય વર્ણન' નામે એકસો સત્તાવનમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
ભોજકસત્કારવર્ણનમ્ હુત્વાગ્નૌ પ્રક્ષિપેદ્વીર બલિં દિક્ષુ સમંતતઃ
અગ્નિમાં હવન કર્યા પછી, હે વીર, દરેક દિશામાં બલિ સમાન રીતે મૂકી દેવી જોઈએ.
સૂર્યાગ્નિગુરુવિપ્રાણાં સર્વપાકાન્નમન્વહમ્
દરેક દિવસે, સૂર્ય, અગ્નિ, ગુરુ અને બ્રાહ્મણોને બધા પ્રકારના પાકેલા ભોજનનો ભાગ અર્પણ કરવો જોઈએ.
કૃષિપાલ્યે ચ વાણિજ્યે ક્રોધસત્યક્ષયાદિભિઃ
ખેતી, પશુપાલન અને વેપારમાં, ક્રોધ, અસત્ય, નુકસાન વગેરેથી—
કંડની પેષણી ચુલ્લી ઉદકુંભઃ પ્રમાર્જની
મુસળ, દાંડીયું, ચુલ્લો, પાણીનો ઘડો અને સાફસફાઈ માટેની ઝાડૂ—
સૂર્યાગ્નિગુરુપૂજાભિઃ પાપૈરેતૈર્ન લિપ્યતે
સૂર્ય, અગ્નિ અને ગુરુની પૂજા કરવાથી, આ બધાથી થયેલા પાપો લાગતા નથી.
સૂર્યાગ્નિગુરુનૈવેદ્યં યાવત્સ્યાદન્નસંખ્યયા
સૂર્ય, અગ્નિ અને ગુરુને જેટલું ભોજન હોય તેટલું જ નૈવેદ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ.
ઘૃતપૂપયુતૈઃ સિક્તૈઃ પુણ્યં દશગુણોત્તરમ્
ઘી અને મીઠા પૌઆ વડે છાંટવાથી પુણ્ય દસગણું વધી જાય છે.
ષષ્ટિકૌદનનૈવેદ્યં સહસ્રગુણિતં ફલમ્
છપ્પન દિવસના ચોખાથી બનેલું ભાત અર્પણ કરવાથી હજારગણું ફળ મળે છે.
ભક્ષ્યાન્નપાનદાનાનિ તત્ફલાનિ તથાતથા ભક્ષ્યં નિવેદ્ય પૂર્વોક્તમક્ષયં લભતે ફલમ્
ખોરાક, પીણું અને ખાવાની વસ્તુઓ આપવાથી જે ફળ મળે છે, તે પ્રમાણે છે; અગાઉ જણાવેલા ભોજનનું નૈવેદ્ય અર્પણ કરતાં અક્ષય ફળ મળે છે.
એવં યઃ કુરુતે ભક્તિં દેવ દેવે દિવાકરે 1.188.
જે વ્યક્તિ દેવોમાંના દેવ સૂર્યને આ રીતે ભક્તિપૂર્વક પૂજે છે—
ગંગાસ્નાનમિદં પુણ્યં દર્શનાત્પ્રાપ્નુયાદ્રવેઃ
એ વ્યક્તિ માત્ર આ પવિત્ર વિધિનું દર્શન કરતાં જ ગંગાસ્નાન જેટલું પુણ્ય મેળવે છે.
મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ પ્રણમ્ય શિરસા રવિમ્
સૂર્યને શિર નમાવી વંદન કરતાં એ બધાં પાપોથી મુક્ત થઈ જાય છે.