કપાલમુત્તમં દેહે તયા ચ્છિન્નં દ્વયોસ્તદા
ત્યારે, એણે બંનેમાંથી શ્રેષ્ઠ ખોપડી અલગ કરી હતી.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણે પ્રતિસર્ગપર્વણિ ચતુર્યુગખણ્ડાપરપર્યાયે કલિયુગીયેતિહાસસમુચ્ચયે ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના પ્રતિસર્ગ પર્વમાં, ચાર યુગોની કથા અને કળિયુગના ઇતિહાસના વિભાગમાં છઠ્ઠો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
સૂત ઉવાચ તસ્મિન્કાલે સ વૈતાલો ભૃગુવર્યઃ પ્રસન્નધીઃ
સૂતાએ કહ્યું: એ સમયે વૈતાલો ભૃગુ, મહાન ઋષિ, શાંત મનથી હાજર હતા.
ચંપાપુરી ચ વિખ્યાતા ચમ્પકેશો મહીપતિઃ
ચંપાપુરી નામની પ્રસિદ્ધ નગર હતી, જ્યાં ચંપાકેશ રાજા શાસન કરતા.
ત્રિલોકસુંદરી નામ કન્યા તસ્યામજાયત
તેમને ત્રિલોકસુંદરી નામની દીકરી જન્મી હતી.
મૃગાક્ષી કોકિલરવા કોમલાંગી મહોત્તમા
એ દીકરીના આંખો હરણ જેવી, અવાજ કોયલ જેવો મીઠો, શરીર નાજુક અને ખૂબ જ ઉત્તમ હતી.
તસ્યાઃ સ્વયંવરો જાતો નૃપા બહુવિધાસ્તદા
એની માટે સ્વયંવર યોજાયો અને ઘણા રાજાઓ ત્યાં ભેગા થયા.
ઇન્દ્રો યમઃ કુબેરશ્ચ વરુણો વિબુધોત્તમઃ
ઇન્દ્ર, યમ, કુબેર અને વરુણ, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્યાં હાજર હતા.
ચંપકેશમિદં પ્રાહ શૃણુ રાજન્વચો મમ ઇન્દ્રદત્તં ચ માં વિદ્ધિ સ્વસુતાં મે સમર્પય
તેમણે ચંપાકેશને કહ્યું: 'મારા શબ્દો સાંભળો, રાજા. જાણો કે હું ઇન્દ્રનો દાન છું; તમારી દીકરી મને આપો.'
દ્વિતીયસ્તુ તદા પ્રાહ ધર્મદત્તં મનોરમમ્
બીજાએ કહ્યું: 'તમારી મનોહર દીકરી ધર્મદત્તને આપો.'
તૃતીયશ્ચાહ ભો રાજન્ધનપાલાય શોભિને મહ્યં ચ સ્વસુતાં શીઘ્રં સમર્પય સુખી ભવ
ત્રીજાએ કહ્યું: 'રાજા, તમારી દીકરી ધનપાલને તરત આપો અને ખુશ રહો.'
ચતુર્થશ્ચાહ ભો રાજન્સર્વકલાસુ કોવિદઃ ।। 3.2.7.
ચોથાએ કહ્યું: 'રાજા, તમે સર્વ કળામાં નિપુણ છો—'
પુણ્યાર્થમેકરત્નં ચ હોમાર્થં દ્વિતિયં વસુ
પુણ્ય માટે એક રત્ન, યજ્ઞ માટે બીજું ધન—
શેષં સુભોજનાર્થં ચ રત્નં નિત્યં મયાહૃતમ્
ઉપલબ્ધ રત્નો હું હંમેશા ઉત્તમ ભોજન માટે લાવતો રહ્યો છું.
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તેષાં મોહિતો નૃપતિસ્તદા
તેમના શબ્દો સાંભળીને, રાજા અચંભિત થઈ ગયા.
સા દેવી તુ વચઃ શ્રુત્વા વ્રીડિતા દૈવમોહિતા
પણ એ દેવીએ આ વાતો સાંભળીને શરમાઈ ગઈ અને ભાગ્યના પ્રભાવે ભટકી ગઈ.
ઇત્યુક્ત્વા સ તુ વૈતાલો વિહસ્યોવાચ ભૂપતિમ્
આ રીતે કહીને વેતાળે હસીને રાજાને કહ્યું.
ધર્મદત્તાય સા કન્યા યોગ્યા ભવતિ રૂપિણી
એ સુંદર કન્યા ધર્મદત્ત માટે યોગ્ય છે.
સર્વશાસ્ત્રેષુ નિપુણઃ સ દ્વિજો વર્ણતઃ સ્મૃતઃ
તે બધા શાસ્ત્રોમાં નિપુણ છે અને જાતે બ્રાહ્મણ ગણાય છે.
કલાજ્ઞઃ સ તુ શૂદ્રો હિ ધનુર્વેદી સ ભૂપતિઃ અતો વિવાહિતા બાલા ધર્મદત્તાય શીલિને
તે કળા જાણે છે, પણ શૂદ્ર છે; ધનુર્વેદમાં પારંગત અને રાજા છે; તેથી એ બાળાને ધર્મદત્ત જેવા સારા માણસને વિવાહમાં આપી.
વિદેહદેશે ભૂપાલ નગરી મિથિલાવતી
વિદેહ દેશમાં, રાજા, મિથિલાવતી નામની નગર હતી.
ગુણાધિપસ્તત્ર રાજા ધનધાન્યસમન્વિતઃ
ત્યાં ગુણાધિપ નામે રાજા હતો, જે પાસે ઘણું ધન અને અનાજ હતું.
વૃત્ત્યર્થં મિથિલાદેશે તત્ર વાસં ચકાર સઃ
જીવિકા માટે તેણે મિથિલા પ્રદેશમાં રહેવું શરૂ કર્યું.
મૃગયાર્થે વનં પ્રાપ્તસ્તત્ર શાર્દૂલમુત્તમમ્
શિકાર માટે તે જંગલમાં ગયો અને ત્યાં ઉત્તમ વાઘ મળ્યો.
વ્યાઘ્ર માર્ગેણ ભૂપાલો વનાન્તરમુપાયયૌ
વાઘના માર્ગે રાજા જંગલમાં વધુ અંદર ગયો.
ક્ષુત્ક્ષામકણ્ઠો નૃપતિઃ શ્રમસન્તાપપીડિતઃ
ભૂખથી ગળો સૂકાઈ ગયો હતો અને રાજા થાક અને કષ્ટથી પીડાતો હતો.
ઇતિ શ્રુત્વા સ રાજન્યો હત્વા હરિણમુત્તમમ્
આ સાંભળીને ક્ષત્રિય રાજાએ ઉત્તમ હરણને મારી નાખ્યું.
વાંછિતં તે દદામ્યાશુ સ હોવાચ મહીપતિમ્
“તમે જે ઈચ્છો છો, હું તરત આપીશ,” એમ તેણે રાજાને કહ્યું.
ત્વયા સહસ્રમુદ્રાશ્ચ ખાદિતા મમ ભૂપતે
રાજા, તમે મારા હજાર મુદ્રા ખાઈ લીધી છે.
શતમુદ્રાસ્તુ માસાન્તે મહ્યં દેહિ કુટુંબિને 3.2.8.
મહિના અંતે, ઘરવાળિયા, મને સો મુદ્રા આપજો.