દૃષ્ટિધૃષ્ટ્યશ્ચ વિપુલાઃ કેશા વીરાંશવઃ સ્મૃતાઃ
તેની દૃષ્ટિ વિશાળ અને અડગ હતી, અને તેના વાળને વીર પુરુષોના કિરણો માનવામાં આવ્યા.
બાહવો વિદિશસ્તસ્ય દિશઃ શ્રોત્રે નરાધિપ
તેના હાથ દિશાઓ હતા અને તેના કાન દિશાઓના ભાગ હતા, હે રાજા.
પ્રસાદશ્ચ ક્ષમા ચૈવ મનો ધર્મસ્તથૈવ ચ
તેમાં કૃપા, ક્ષમા, મન અને ધર્મ પણ હાજર હતા.
ગ્રીવાદિતિર્મહાદેવી તાલૂ રુદ્રશ્ચ વીર્યવાન્
તેની ગરદન મહાદેવી હતી અને તેનું તાળું શક્તિશાળી રુદ્ર હતો.
મુખં વૈશ્વાનરશ્ચાસ્ય વૃષણૌ ચ ભગસ્તદા
તેનું મોઢું વૈશ્વાનર હતું અને તેના વૃષણ ભગા હતા.
પૃષ્ઠેઽસ્ય વસવો દેવા મરુતઃ સર્વસંધિષુ
તેના પીઠ પર વસુદેવતાઓ હતા અને તેના બધા સાંધામાં મરુતગણ હતા.
પ્રાણો રુદ્રો મહાદેવઃ કુક્ષૌ ચાસ્ય મહાર્ણવાઃ
તેનો શ્વાસ મહાદેવ રુદ્ર હતો અને તેનું પેટ વિશાળ સમુદ્ર હતું.
લક્ષ્મીર્મેધા ધૃતિઃ કાંતિઃ સર્વા વિદ્યાશ્ચ વૈ કટૌ
લક્ષ્મી, બુદ્ધિ, ધીરજ, કાંતિ અને બધી વિદ્યા તેના કટિભાગમાં હતી.
સર્વજ્યોતીંષિ જાનીહિ તપશ્ચક્રશ્ચ દેવ રાટ્ 1.160.
બધા પ્રકાશ અને તપનો ચક્ર તેમાં છે, એ જાણ, હે દેવરાજ.
સ્તનૌ કુક્ષૌ ચ વેદાશ્ચ તેષ્ટૌ ચાસ્ય મખાઃ સ્મૃતાઃ
તેના સ્તન અને પેટ વેદરૂપ હતા અને તેના છ અંગો યજ્ઞરૂપ ગણાયા હતા.
સર્વદેવમયં દૃષ્ટ્વા રૂપમર્કસ્ય તે નૃપ
હે રાજા, બધા દેવતાઓથી ભરેલું તે સૂર્યનું રૂપ જોઈને,
પ્રણમ્ય શિરસા દેવં વેપમાના ધરાં ગતાઃ
તેઓએ ભગવાનને શિરો નમાવી, કાંપતા કાંપતા જમીન પર પડી ગયા.
સમીક્ષ્ય રૂપં તે દેવ ભીમં જ્વાલાસમાકુલમ્
હે દેવ, જ્યારે અમે તમારું ભયાનક રૂપ જોયું, જે અગ્નિ જેવી જ્વાળાઓથી ભરેલું હતું,
દિગ્જ્ઞાનં હૃતમસ્માકં તત્પ્રસીદ જગત્પતે
ત્યારે અમને દિશા સમજાતી રહી નહીં; હે જગતના સ્વામી, કૃપા કરો.
ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા દેવદેવો દિવાકરઃ
એમ તેમનાં વચન સાંભળી, દેવોમાંના દેવ, સૂર્યદેવ,
દૃષ્ટં ભવદ્ભિર્દેવેંદ્રા મમ સર્વજગન્મયમ્
હે દેવોના રાજાઓ, તમે મારું એ સર્વજગતમાં વ્યાપેલું રૂપ જોયું છે.
એતન્મયા પ્રસન્નેન યુષ્માકં શ્રેયસેઽનઘાઃ
હે નિર્દોષો, મારી કૃપાથી તમારું કલ્યાણ થાય એ માટે હું આ બધું બતાવ્યું છે.
યોગિનામપિ દેવેશ દર્શનં હ્યસ્ય દુર્લભમ્
હે દેવોના સ્વામી, યોગીઓ માટે પણ આ રૂપનું દર્શન કરવું અતિ દુર્લભ છે.
ત્વામારાધ્ય જગન્નાથં નાપ્રાપ્યમિહ વિદ્યતે 1.160.
હે જગન્નાથ, તમારી ઉપાસના કરીને અહીં કંઈ પણ અપ્રાપ્ય નથી.
એવમુક્ત્વાઽદિતેઃ પુત્રો જગામાદર્શનં રવિઃ
આ રીતે કહીને, અદિતિના પુત્ર સૂર્યદેવ અદૃશ્ય થઈ ગયા.
એવં બ્રહ્માદયો દેવાઃ પૂજયિત્વા દિવાકરમ્
એ રીતે બ્રહ્મા અને બીજા દેવોએ સૂર્યદેવની પૂજા કરી,
સૂર્યપૂજાફલપ્રશ્નવર્ણનમ્ નાસ્ત્યાદિત્યસમો દેવો નાસ્ત્યાદિત્યસમા ગતિઃ
આદિત્ય જેવો કોઈ દેવ નથી અને આદિત્ય જેવી કોઈ ગતિ નથી.
આદિત્યમૂલમખિલં ત્રૈલોક્યં નાત્ર સંશયઃ
આ ત્રણેય લોકનું મૂળ આદિત્ય છે, આમાં કોઈ શંકા નથી.
રુદ્રેંદ્રોપેંદ્રકેંદ્રાણાં વિપ્રેંદ્ર ત્રિદિવૌકસામ્
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, રુદ્ર, ઇન્દ્ર, ઉપેન્દ્ર અને સ્વર્ગના રાજાઓમાં,
સર્વાત્મા સર્વલોકેશો મહાદેવઃ પ્રજાપતિઃ
તે સર્વનો આત્મા છે, સર્વલોકનો સ્વામી છે, મહાદેવ છે, અને સર્વનો પિતા છે.
તતઃ સંજાયતે સર્વં તત્રૈવ પ્રવિલીયતે
તેમાંથી બધું જન્મે છે અને અંતે બધું તેમાં જ લીન થાય છે.
જગજ્જ્યેષ્ઠો ગ્રહો વિપ્ર પ્રદીપ્તઃ પ્રભવો રવિઃ
હે બ્રાહ્મણ, સૂર્યદેવ જગતના સૌથી પ્રાચીન ગ્રહ છે, તેજસ્વી અને સર્વના આધાર છે.
ક્ષણા મુહૂર્તા દિવસા રાત્રિપક્ષાશ્ચ કૃત્સ્નશઃ
પળ, મુહૂર્ત, દિવસ, રાત અને પખવાડિયા—આ બધું પૂરુંપણે,
સ એષ કાલશ્ચાગ્નિશ્ચ દ્વાદશાત્મા પ્રજાપતિઃ
એ જ સમય છે, એ જ અગ્નિ છે, એ જ બાર રૂપે પ્રગટ છે, અને સર્વનો પિતા છે.
તસ્માદસ્ય દ્વિજશ્રેષ્ઠ પૂજને યત્ફલં ભવેત્
એથી, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, તેની પૂજાથી જે ફળ મળે છે—