દમનશ્ચેશ્વરશ્ચૈવ કપાલી ચ વિશાંપતે
દમન, ઈશ્વર અને કપાલી, હે રાજા.
અશ્વિનૌ વસવશ્ચાષ્ટૌ ગરુડશ્ચ મહાબલઃ
દોઢ અશ્વિની, આઠ વસુ અને મહાબલિ ગરુડ.
નાગરાજો મહારાજ વાસુકિઃ પ્રાંજલિઃ સ્થિતઃ
નાગરાજ વાસુકિ, હે મહારાજા, હાથ જોડીને ઊભો રહ્યો.
તાર્ક્ષ્યશ્ચારિષ્ટનેમિશ્ચ ગરુડશ્ચ મહાબલઃ 1.159.
તાર્ક્ષ્ય, અરીષ્ટનેમી અને મહાબલિ ગરુડ.
પિતામહશ્ચ ભગવાન્સ્વયમાગમ્ય લોકકૃત્
ભગવાન પિતામહ, જે સ્વયં લોકની રચના કરે છે, આવ્યા.
યસ્માત્પ્રેક્ષયતે સર્વં પ્રભવિષ્ણુઃ સનાતનઃ
કારણ કે સનાતન, સર્વશક્તિમાન વિષ્ણુ બધું જોતો રહે છે.
દેવદાનવયક્ષાણાં ગંધર્વોરગરક્ષસામ્
દેવ, દાનવ, યક્ષ, ગંધર્વ, નાગ અને રાક્ષસો.
એવમુક્ત્વા તુ ભગવાન્સાર્ધં દેવર્ષિભિઃ પ્રભુઃ
એ રીતે બોલ્યા પછી, ભગવાન દેવર્ષિગણો સાથે, સ્વામી—
યા ગતિર્યજ્ઞશીલાનાં યા ગતિઃ પુણ્યકર્મણામ્
યજ્ઞમાં તત્પર રહેનારા અને સારા કામ કરનારા જે સ્થાનને પામે છે,
યસ્યાષ્ટગુણમૈશ્વર્યં સમભૂદ્દેવસત્તમમ્.
જેમાં આઠ પ્રકારનું વૈભવ હતું, જે સર્વોચ્ચ દેવમાં પ્રગટ થયું હતું,
વાલખિલ્યાદયો યે ચ સર્વાશ્રમનિવાસિનઃ
વાલખિલ્ય અને બીજા, અને દરેક આશ્રમમાં રહેતા બધા,
યો યજ્ઞ ઇતિ વિપ્રેંદ્રૈરર્ચ્યતે સુખમીપ્સુભિઃ
જેને 'યજ્ઞ' કહેવાય છે, એ સુખ ઇચ્છનારાઓ દ્વારા પૂજાય છે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ,
યં વેદવિદો ગાયંતિ વેત્તારં યજ્ઞદાયિ નમ્ 1.159.
જેને વેદ જાણનારા ગાય છે, યજ્ઞ આપનાર, જ્ઞાનવાન, હું તેને વંદન કરું છું,
મુદં લેભે સહાદિત્યા સુખં ચ પરમં વિભો
એણે આદિત્યો સાથે આનંદ મેળવ્યો અને સર્વોચ્ચ સુખ પણ મેળવ્યું, હે મહાન,
મધુપિંગલો મહાબાહુઃ કંબુગ્રીવો હસન્નિવ
મધુપિંગલ, મહાબાહુ, શંખ જેવો ગળો ધરાવનાર, હસતો દેખાય છે,
સ ઉવાચ મહાતેજાઃ કશ્યપં ચર્ષિસત્ત મમ્
એ મહાતેજસ્વી એ કશ્યપ, શ્રેષ્ઠ ઋષિ, સાથે વાત કરી,
દત્ત્વા વરં પુરા વિપ્ર વિરંચસ્ય મહાત્મનઃ
પહેલાં મહાત્મા વિરંચને વરદાન આપ્યા પછી, હે બ્રાહ્મણ,
એવમારાધ્ય દેવેશં બ્રહ્મા સૃષ્ટિમવાપ્તવાન્
એ રીતે દેવોના સ્વામીની આરાધના કરીને, બ્રહ્માએ સર્જન પ્રાપ્ત કર્યું,
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણે બ્રાહ્મે પર્વણિ સપ્તમીકલ્પે ઉભયસપ્તમીમહાત્મ્યે સૂર્યાવતારવર્ણનં નામૈકોનષષ્ટ્યુત્તરશતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના બ્રાહ્મ પરવમાં, સાતમી કલ્પમાં, બંને સપ્તમીના મહાત્મ્ય વિષે, સૂર્ય અવતાર વર્ણન નામે એકસો ઓગણસાઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
સૂર્યાવતારવર્ણનમ્ બ્રહ્માદયોઽપિ યં નિત્યં પૂજયંતિ વિધાનતઃ
બ્રહ્મા અને બીજા પણ, નિયમ મુજબ, એનું હંમેશા પૂજન કરે છે.
બ્રહ્મા વિષ્ણુઃ સુરા બ્રહ્મંસ્તમારાધ્ય દિવાકરમ્
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને દેવોએ, બ્રહ્મન, એટલે કે સૂર્યની આરાધના કરી,
કવિષ્ણૂ કુરુશાર્દૂલ જગ્મતુસ્તૌ હિમાચલમ્
કવિ અને વિષ્ણુ, હે કુરુમાં શ્રેષ્ઠ, હિમાલય તરફ ગયા,
ગોપતેરંતિકં વીર પ્રહૃષ્ટૌ વિભુદર્શને
ગોપતેર નજીક, હે વીર, દેવોને જોઈને આનંદિત થયા,
દદૃશતુર્મહાત્માનં ચંદ્રાર્ધકૃતશેખરમ્
એમણે મહાત્માને જોયા, જે ચંદ્રના અર્ધથી બનેલા શેખરથી શોભિત હતો,
આર્ચ્યોચતુર્મહાત્માનં કવિષ્ણૂ તં ત્રિલોચનમ્
કવિ અને વિષ્ણુએ એ મહાત્મા, ત્રણ આંખ ધરાવનારની આરાધના કરી,
શ્રુત્વોવાચ તયોર્વાક્યં કંજજસ્યાચ્યુતસ્ય ચ
એ બંને, કમળમાં જન્મેલા અને અચ્યૂતના શબ્દો સાંભળીને, એણે કહ્યું,
ઉવાચ મધુરં વાક્યં શિક્ષાક્ષરસમન્વિતમ્
તે મીઠા અને શિક્ષણથી ભરપૂર શબ્દો બોલ્યા.
કિમારાધ્ય રવિં પ્રાપ્તૌ સર્વદેવવરં વિભુમ્
સૂર્યની પૂજા કરીને અમે બધા દેવોમાં શ્રેષ્ઠ અને સર્વશક્તિમાન ભગવાનને કેવી રીતે પ્રાપ્ત કર્યા?
દૃષ્ટવંતૌ પરં કિંચિદ્રૂપં દેવસ્ય શંકરમ્ 1.160.૧
અમે શંકર ભગવાનનું એક અનોખું અને સર્વોચ્ચ રૂપ જોયું છે.
નિશમ્ય વચનં વીર શંકરસ્ય મહાત્મનઃ
મહાન આત્મા અને શૂરવીર શંકરનાં શબ્દો સાંભળ્યા પછી,