ભૂતાત્માનં મહાત્માનં દિવ્યં વર્ષસહસ્રકમ્
મહાન આત્મા, જે બધા જીવોમાં વસે છે, એ દિવ્ય સ્વરૂપે હજાર વર્ષ સુધી રહ્યો.
સુરાણાં શરણં દેવશ્ચાસુરાણાં વિનાશનઃ
એ દેવતાઓનો આશ્રય છે અને અસુરોનો વિનાશક છે.
આદદાનસ્તુ તેજાંસિ ત્રૈલોક્યસ્ય નરાધિપ
રાજા, એ ત્રણેય લોકની શક્તિઓને સંકલિત કરે છે.
પ્રહત્ય દૈત્યસંઘાંશ્ચ સુરાણાં નાદવર્ધને
દૈત્યોના સમૂહને પરાજય આપી, એ દેવતાઓના આનંદમાં વધારો કરે છે.
સૂર્યાવતારવર્ણનમ્ સુમંતુરુવાચ દક્ષઃ પ્રજાપતિશ્ચૈવ નમસ્કારં ચકાર હ
સૂર્યના અવતારનું વર્ણન.
ઉપાતિષ્ઠત દેવેશં ભાનું ચર્ષિગણૈઃ સહ બહુભિઃ સહ ગંધર્વૈઃ પ્રગાયત્સુ મહીપતે
દક્ષ પ્રજાપતિએ ભાનુ દેવને વંદન કર્યું અને ઋષિગણો તથા અનેક ગંધર્વો સાથે, જ્યારે તેઓ ગીત ગાઈ રહ્યા હતા, દેવેશની સેવા કરી.
એવં તે દેવગંધર્વા ઉપાગાયંત ભક્તિતઃ
એ રીતે દેવતાઓ અને ગંધર્વોએ ભક્તિથી ગીત ગાયું.
ઇન્દ્રો વિવસ્વાન્પૂષા ચ ત્વષ્ટા ચ સવિતા તથા ઇત્યેકાદશ એવૈતે દ્વાદશો વિષ્ણુરુચ્યતે
ઇન્દ્ર, વિવસ્વાન, પુષણ, ત્વષ્ટા અને સવિતા — આ અગિયાર છે, અને દ્વાદશો વિષ્ણુ કહેવાય છે.
એવં દ્વાદશધા જાતમંશુમંતં મહાદ્ભુતમ્
એ રીતે અંશુમાન્ત બાર રૂપે, અદભુત રીતે જન્મ્યો.
મૃગવ્યાધશ્ચ શર્વશ્ચ મૃગાંકાંકો મહાયશાઃ
મૃગવીધ, શર્વ અને મૃગચિહ્ન ધરાવનાર મહાન યશસ્વી.
દમનશ્ચેશ્વરશ્ચૈવ કપાલી ચ વિશાંપતે
દમન, ઈશ્વર અને કપાલી, હે રાજા.
અશ્વિનૌ વસવશ્ચાષ્ટૌ ગરુડશ્ચ મહાબલઃ
દોઢ અશ્વિની, આઠ વસુ અને મહાબલિ ગરુડ.
નાગરાજો મહારાજ વાસુકિઃ પ્રાંજલિઃ સ્થિતઃ
નાગરાજ વાસુકિ, હે મહારાજા, હાથ જોડીને ઊભો રહ્યો.
તાર્ક્ષ્યશ્ચારિષ્ટનેમિશ્ચ ગરુડશ્ચ મહાબલઃ 1.159.
તાર્ક્ષ્ય, અરીષ્ટનેમી અને મહાબલિ ગરુડ.
પિતામહશ્ચ ભગવાન્સ્વયમાગમ્ય લોકકૃત્
ભગવાન પિતામહ, જે સ્વયં લોકની રચના કરે છે, આવ્યા.
યસ્માત્પ્રેક્ષયતે સર્વં પ્રભવિષ્ણુઃ સનાતનઃ
કારણ કે સનાતન, સર્વશક્તિમાન વિષ્ણુ બધું જોતો રહે છે.
દેવદાનવયક્ષાણાં ગંધર્વોરગરક્ષસામ્
દેવ, દાનવ, યક્ષ, ગંધર્વ, નાગ અને રાક્ષસો.
એવમુક્ત્વા તુ ભગવાન્સાર્ધં દેવર્ષિભિઃ પ્રભુઃ
એ રીતે બોલ્યા પછી, ભગવાન દેવર્ષિગણો સાથે, સ્વામી—
યા ગતિર્યજ્ઞશીલાનાં યા ગતિઃ પુણ્યકર્મણામ્
યજ્ઞમાં તત્પર રહેનારા અને સારા કામ કરનારા જે સ્થાનને પામે છે,
યસ્યાષ્ટગુણમૈશ્વર્યં સમભૂદ્દેવસત્તમમ્.
જેમાં આઠ પ્રકારનું વૈભવ હતું, જે સર્વોચ્ચ દેવમાં પ્રગટ થયું હતું,
વાલખિલ્યાદયો યે ચ સર્વાશ્રમનિવાસિનઃ
વાલખિલ્ય અને બીજા, અને દરેક આશ્રમમાં રહેતા બધા,
યો યજ્ઞ ઇતિ વિપ્રેંદ્રૈરર્ચ્યતે સુખમીપ્સુભિઃ
જેને 'યજ્ઞ' કહેવાય છે, એ સુખ ઇચ્છનારાઓ દ્વારા પૂજાય છે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ,
યં વેદવિદો ગાયંતિ વેત્તારં યજ્ઞદાયિ નમ્ 1.159.
જેને વેદ જાણનારા ગાય છે, યજ્ઞ આપનાર, જ્ઞાનવાન, હું તેને વંદન કરું છું,
મુદં લેભે સહાદિત્યા સુખં ચ પરમં વિભો
એણે આદિત્યો સાથે આનંદ મેળવ્યો અને સર્વોચ્ચ સુખ પણ મેળવ્યું, હે મહાન,
મધુપિંગલો મહાબાહુઃ કંબુગ્રીવો હસન્નિવ
મધુપિંગલ, મહાબાહુ, શંખ જેવો ગળો ધરાવનાર, હસતો દેખાય છે,
સ ઉવાચ મહાતેજાઃ કશ્યપં ચર્ષિસત્ત મમ્
એ મહાતેજસ્વી એ કશ્યપ, શ્રેષ્ઠ ઋષિ, સાથે વાત કરી,
દત્ત્વા વરં પુરા વિપ્ર વિરંચસ્ય મહાત્મનઃ
પહેલાં મહાત્મા વિરંચને વરદાન આપ્યા પછી, હે બ્રાહ્મણ,
એવમારાધ્ય દેવેશં બ્રહ્મા સૃષ્ટિમવાપ્તવાન્
એ રીતે દેવોના સ્વામીની આરાધના કરીને, બ્રહ્માએ સર્જન પ્રાપ્ત કર્યું,
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણે બ્રાહ્મે પર્વણિ સપ્તમીકલ્પે ઉભયસપ્તમીમહાત્મ્યે સૂર્યાવતારવર્ણનં નામૈકોનષષ્ટ્યુત્તરશતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના બ્રાહ્મ પરવમાં, સાતમી કલ્પમાં, બંને સપ્તમીના મહાત્મ્ય વિષે, સૂર્ય અવતાર વર્ણન નામે એકસો ઓગણસાઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
સૂર્યાવતારવર્ણનમ્ બ્રહ્માદયોઽપિ યં નિત્યં પૂજયંતિ વિધાનતઃ
બ્રહ્મા અને બીજા પણ, નિયમ મુજબ, એનું હંમેશા પૂજન કરે છે.