સહસ્રજિહ્વં ભાસ્વંતં સહસ્રમુકુટં પ્રભુમ્
હزار જીભ, તેજસ્વી, હજાર મુકુટો ધરાવનાર પ્રભુ,
સવનં ભવનં ચૈવ હવ્યં હોતારમેવ ચ
યજ્ઞ, ઘર, હવન, અને પોતે યજ્ઞકર્તા,
શ્રોત્રિયં શૂર્પમુસલં પ્રોક્ષણં દક્ષિણાયનમ્
પંડિત, સુર્પ, મસલાં, છાંટવું, દક્ષિણાયન,
યૂપં સમિત્સ્રુવં દર્વીં મુસલોલૂખલાનિ ચ
યૂપ, સમિદ, શ્રુવ, દર્વી, મસલાં અને ઓલૂખલ પણ,
રહસ્યાનિ પ્રમાણાનિ સ્થાવરાણિ ચરાણિ ચ
યજ્ઞના ખૂણા, અગ્નિ પ્રગટાવવાનું લાકડું, અર્પણ માટેની ચમચી, ખલ અને મસલાં—આ બધાં રહસ્ય અને પ્રમાણરૂપ વસ્તુઓ સ્થાવર અને ચર છે.
મંત્રયજ્ઞવહં વહ્નિભાગં ભાર્ગવમેવ ચ
મંત્ર અને યજ્ઞને વહન કરતો અગ્નિનો ભાગ, અને ભારગવનો ભાગ પણ છે.
આયુર્વેદવિદો વિપ્રા યજંતે શાશ્વતં વિભુમ્ 1.158.
આયુર્વેદ જાણનારા બ્રાહ્મણો શાશ્વત અને સર્વવ્યાપી ભગવાનની પૂજા કરે છે.
પ્રાહુર્ભાવસહસ્રાણિ સમતીતાન્યનેકશઃ
કહેવામાં આવે છે કે હજારો જન્મો અનેક રીતે પસાર થઈ ગયા છે.
યત્પૃચ્છસિ મહારાજ પુણ્યાં દિવ્યાં કથાં શુભામ્
મહારાજ, તમે જે પવિત્ર, દિવ્ય અને શુભ કથા પૂછો છો,
તામહં ત્વં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ સર્વમશેષતઃ
એ હું તમને કહું છું; તમે બધું સંપૂર્ણ સાંભળો.
બહુશઃ સર્વભૂતાત્મા સ્વયં સમભિજાયતે
બારંબાર સર્વ જીવોના આત્મા પોતાની ઇચ્છાથી જન્મે છે.
તુષ્ટો દત્ત્વા વરં વીર વિરઞ્ચસ્ય મહાત્મનઃ
વીર, જ્યારે મહાત્મા વિરંચા પ્રસન્ન થાય છે, ત્યારે તે વર આપે છે.
સ સ યાતિ વિનાશં વૈ તત્ક્ષણાદેવ ભારત
પણ એ વર તરત જ નાશ પામે છે, ભારત.
જગામ કશ્યપાભ્યાશે શોકવ્યાકુલિતેક્ષણા
તે દુ:ખ અને ઉદ્વેગથી ભરેલી આંખો સાથે કશ્યપ પાસે ગઈ.
આદ્યં દેવગુરું વિપ્રં દિવ્યં ત્રિષવણાંબુભિઃ
પ્રથમ દેવગુરુ, દિવ્ય બ્રાહ્મણ, ત્રણ વખત સ્નાનથી તેજસ્વી,
ન્યસ્તદણ્ડશ્રિયા યુક્તં બદ્ધકૃષ્ણાજિનાંબરમ્
વિરાગી દંડની શોભા ધરાવતો, કાળી કૃષ્ણમૃગચર્મ પહેરેલો,
હુતાશમિવ દીવ્યન્તં તપન્તમિવ ભાસ્કરમ્ 1.158.
યજ્ઞ અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, અને સૂર્ય જેવી પ્રભા ધરાવતો.
શોકગદ્ગદયા વાચા ઇદં વચનમબ્રવીત્
દુ:ખથી અવરાયેલ અવાજે તેણે આ શબ્દો કહ્યા:
જાતોજાતો હિ મે પુત્રઃ સદ્ય એવ વિનશ્યતિ
મારા દરેક પુત્રનો જન્મ થાય છે, પણ તે તરત જ નાશ પામે છે.
ચકાર ગમને બુદ્ધિં બ્રહ્મલોકં પ્રતિ પ્રભો
પ્રભુ, તેણે બ્રહ્મલોકમાં જવાની મનમાં ઠરાવ કરી.
તદ્વાક્ય મુક્તં તં સર્વં યદુક્તં તસ્ય જાયયા
તેની પત્નીએ જે બધું કહ્યું, એ બધાં શબ્દો જણાવવામાં આવ્યા.
પુત્ર ગચ્છામ સદનં ભાનોઃ પરમદુર્લભમ્
પુત્ર, ચાલો આપણે ભાનુના એ ઘર જઈએ, જે બહુ જ દુર્લભ છે.
વેધા જગામ ભવનમાદિત્યસ્ય મહાત્મનઃ
સૃષ્ટિકર્તા મહાન આત્માવાળા સૂર્યદેવના ઘર તરફ ગયા.
તે મુહૂર્તેન સંપ્રાપ્તાઃ સૂર્યલોકં સુવર્ચસમ્
તેઓ એક ક્ષણમાં તેજસ્વી સૂર્યલોકમાં પહોંચી ગયા.
આદિત્યં પ્રષ્ટુમિચ્છંતિ તેજસાં રાશિમુત્તમમ્
તેઓ સૂર્યદેવ, જે પ્રકાશનો શ્રેષ્ઠ સમૂહ છે,ને પ્રશ્ન પૂછવા ઈચ્છતા હતા.
ષટ્પદોદ્ગીતનિનદાં સાભગૈસ્તુ સમીરિતામ્
ત્યાં, શુભભાગ્યશાળી લોકોએ મધમાખીઓની ગુંજ અને સામનના ગાનની ધ્વનિ સાંભળી.
તુષ્ટુવુઃ પુરુષવ્યાઘ્રં વિતતેષુ ચ કર્મસુ 1.158.
તેઓ પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠને, જ્યારે તે વિધિપૂર્વક કર્મો કરી રહ્યો હતો, સ્તુતિ કરી.
ઘોષેણ પરમર્ષીણાં સર્વં તત્ર નિનાદિતમ્
મહાન ઋષિઓની ધ્વનિથી ત્યાં બધું ગુંજી ઉઠ્યું.
અષ્ટાદશપુરાણજ્ઞૈઃ સર્વવિદ્યાવિશારદૈઃ
ત્યાં અઢાર પુરાણો જાણનારા અને સર્વ વિદ્યા માં નિપુણ લોકો હતા.
લોકાયતિકમુખ્યૈશ્ચ તુષ્ટુવુઃ સૂર્યમીરિતમ્
લોકાયતિકોમાં શ્રેષ્ઠોએ પણ સૂર્યદેવની, જેમ કહેવામાં આવ્યું છે, સ્તુતિ કરી.