અગર્ભઃ સ કથં ગર્ભમુદરે યાચતે વિભુઃ
જે જન્મ્યા નથી, એ કેવી રીતે પેટમાં જન્મ માટે વિનંતી કરે, હે પ્રભુ?
યોઽન્તકાલે જગત્પીત્વા કૃત્વા વજ્રમયં વપુઃ
જે અંત સમયે આખું જગત પી ગયો અને વીજળી જેવું શરીર ધારણ કર્યું.
લોકમેકાર્ણવં ચક્રે દૃશ્યતે સ્વેન કર્મણા
જેના પોતાના કાર્યથી દુનિયાને એક જ મહાસાગર બનાવી દીધું, જેમ દેખાય છે.
અપિ સૃષ્ટ્વા દ્વિજશ્રેષ્ઠ યઃ સસર્જ વસુંધરામ્ 1.157.
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, જેમણે સર્જન કર્યા પછી ફરીથી પૃથ્વી રચી.
દદૌ કૃત્વા વસુમતીં સુરાણાં સુરસત્તમઃ પાતાલસ્થોર્ણવરસં મધ્યતોયમયં હવિઃ
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, જેમણે પૃથ્વી બનાવી અને તેને દેવોને અર્પણ કરી—પૃથ્વી સાથે પાતાળ, પાણીનો રસ અને મધ્ય ભાગ પાણીથી ભરેલો.
સહસ્રચરણં બ્રહ્મન્યમાહુર્વૈ યુગે યુગે
યુગે યુગે, બ્રહ્માને હજારો પગ છે એમ કહેવાય છે.
મુખાદ્યસ્ય સમુત્પન્નો વેધા લોકપિતામહઃ
જેના મુખમાંથી વેદહ, જગતના પિતામહ, જન્મ્યા.
યેન તે નિહતા દૈત્યા મંદેહા નામ નામતઃ
જે દ્વારા મંડેહ નામના દૈત્યોનો વિનાશ થયો.
સર્વદેવમયં કૃત્વા સર્વાયુધધરં વપુઃ
જેને સર્વ દેવોથી બનેલ સ્વરૂપ અને સર્વ શસ્ત્રો ધારણ કર્યા.
કરાંતે યો જગત્સર્વં સહ દાનવરાક્ષસમ્
જે પોતાના હાથના અંતે આખું જગત, દાનવો અને રાક્ષસો સાથે, ધરાવે છે.
પૂર્વા દિશં ગતો નિત્યમુદયાચલમક્રમમ્
જે હંમેશા પૂર્વ દિશામાં જાય છે અને ઉગમ પર્વત પર ચઢે છે.
નાશયિત્વા તમો યસ્તુ ક્રિયાઃ સર્વાઃ પ્રવર્તયેત્
જે અંધકાર નાશ કરીને સર્વ ક્રિયાઓ શરૂ કરે છે.
ગાર્હપત્યેન વિધિના તદ્વદ્ધાર્યેણ કર્મણા પ્રોક્ષણીયવ્રતં ચૈવ અવભૃથં તથૈવ ચ
ગૃહપત્ય અગ્નિની રીતથી, અને આચાર્યના નિર્ધારિત કર્મથી, તેમજ છાંટવાની વિધિ અને અવભૃથ સ્નાનથી.
સર્વાનિમાંશ્ચ યશ્ચક્રે હવ્યભાગપ્રદાન્મુખે 1.157.
જે બધા આ કાર્ય કર્યા અને અર્પણના ભાગો મુખમાં આપ્યા.
ભાગાર્થે મધુધાનાય ચક્રે યો યજ્ઞકર્મણિ
જે ભાગ માટે અને મધુ અર્પણ માટે યજ્ઞકર્મ કર્યું.
યજ્ઞાનિ ચ દ્રવ્યાણિ યજ્ઞાંશ્ચાપિ સઋત્વિજઃ
જે યજ્ઞ, દ્રવ્ય, યજ્ઞો અને યજ્ઞકર્તા બ્રાહ્મણો બનાવ્યા.
વિબભાજ પુરા સર્વં પારમેષ્ઠયેન કર્મણા
કોઈક સમય પહેલાં, સર્વોચ્ચ કર્મથી, તેણે બધું વહેંચી દીધું.
ક્ષણાન્કલાશ્ચ કાષ્ઠાશ્ચ કાલવૈકલ્યમેવ ચ
ક્ષણ, પળ, કલાક અને સમયના ભાગો પણ.
ઋતવઃ કાલયોગાશ્ચ પ્રમાણં વિવિધં નૃષુ
ઋતુઓ, સમયના સંયોગો અને લોકોમાં વિવિધ માપદંડો છે.
સૃષ્ટા લોકાસ્ત્રયોનંતા યેન જ્ઞાનેન વર્ત્મના
ત્રણે અને અનંત લોકોએ જ્ઞાનના માર્ગથી સર્જાયા છે.
પ્રણામત્રયપૂર્વેણ યોગેન રમતે ચ યઃ
જે યોગ દ્વારા, ત્રણ પ્રકારની વંદના પછી આનંદ અનુભવે છે.
યો ગતિર્વૃષયુક્તાનાં ગતિર્યોઽપાપકર્મણામ્
જે સદ્ગુણવાળાઓની ગતિ છે અને દુષ્કર્મ કરનારાઓની ગતિ પણ છે.
ધાતુવૈદ્યસ્ય યો વેત્તા ચતુરાશ્રમસંશ્રયઃ
જે તત્વોની સાચી જાણ રાખે છે અને ચાર આશ્રમમાં સ્થિર રહે છે.
અગ્નીષોમાત્મકં જ્યોતિર્યોગીશઃ ક્ષણદાંતકઃ 1.157.
યોગીઓના સ્વામી, જેનું પ્રકાશ અગ્નિ અને સોમના સ્વરૂપનું છે, અને રાતનો અંત લાવનાર છે.
યં પરં પરમં પ્રાહુઃ પરમાત્માનમચ્યુતમ્
જેને સર્વોચ્ચ, શ્રેષ્ઠ અને અવિનાશી પરમાત્મા કહેવામાં આવે છે.
યુગાંતેષ્વતંકો યસ્તુ યશ્ચ લોકાંતકોત્તમઃ
યુગના અંતે જે ભયરૂપ છે અને લોકના અંતે શ્રેષ્ઠ છે.
વેત્તા યો વેદવિદુષાં પ્રભુર્યઃ પ્રભવિષ્ણુનામ્
જે વેદજ્ઞોમાં જાણકાર છે અને શક્તિશાળી લોકોમાં સ્વામી છે.
માનુષાણાં મનોભૂતસ્તપોભૂતસ્તપસ્વિનામ્
માણસોમાં જે મન છે અને તપસ્વીઓમાં જે તપ છે.
વિગ્રહો વિગ્રહાણાં ચ ગતિર્ગતિમતામપિ દેવાહુતિપ્રદાનોદ્યત્પ્રાણાગ્નિસ્તમનાશનઃ
રૂપોમાં જે સ્વરૂપ છે, ગતિમાં જે ગતિ છે, દેવોને અર્પણ માટે પ્રયત્નશીલ પ્રાણ અગ્નિ છે અને અંધકારનો ભક્ષક છે.
રસાદ્ધિ શોણિતં ભવતિ શોણિતાન્માંસમુચ્યતે
રસમાંથી લોહી ઉત્પન્ન થાય છે; લોહીમાંથી માંસ બને છે.