ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ભોગાન્પ્રલયે સમુપસ્થિતે 1.17.
પછી જ્યારે એ મનુષ્ય અનેક ભોગ ભોગવી લે છે અને પ્રલય આવે છે—
અથ વા રાજ્યમાકાંક્ષેજ્જાયતે સંભવાંતરે
અથવા જો તે રાજપદની ઈચ્છા કરે, તો તે બીજું જન્મ લઈ ફરી આવે છે.
ત્રિસંધ્યં યો જપેદ્બ્રહ્મ કૃત્વાષ્ટદલ પંકજમ્
જે માણસ દિવસના ત્રણ સંધિએ અષ્ટદળ કમળ બનાવી બ્રહ્માનો જપ કરે છે—
અનેનૈવ સ દેહેન બ્રહ્મા સંતિષ્ઠતે ક્ષિતૌ
એ જ શરીરથી એ મનુષ્ય પૃથ્વી પર બ્રહ્મા સમાન સ્થિર રહે છે.
ઉદ્ધૃત્ય દિવિ સંસ્થાપ્ય કુલાનામેકવિંશતિમ્
એવી વ્યક્તિ પોતાના એકવીસ કુળોને ઉંચે લઈ જઈ સ્વર્ગમાં સ્થિર કરે છે—
અપ્યેકવારં યો ભક્ત્યા પૂજયેત્પદ્મ સંભવમ્
જે ભક્તિપૂર્વક એક જ વખત પણ કમળમાંથી જન્મેલા ભગવાનની પૂજા કરે છે—
પુણ્યક્ષયાત્ક્ષિતિં પ્રાપ્ય ભવેત્ક્ષિતિપતિર્મહાન્
પછી જ્યારે તેનું પુણ્ય સમાપ્ત થાય, ત્યારે પૃથ્વી પર આવીને મહાન રાજા બને છે.
ન તત્તપોભિરત્યુગ્રૈર્ન ચ સર્વૈર્મહામખૈઃ
કઠિન તપસ્યા કે બધા મહાયજ્ઞો દ્વારા પણ એવું ફળ મળતું નથી—
મૃદ્દાર્વેષ્ટકશૈલૈર્વા યઃ કુર્યાદ્બ્રહ્મણો ગૃહમ્
જે કયાંય માટી, લાકડાં, ઈંટ કે પથ્થરથી બ્રહ્માનું ઘર બનાવે છે—
મૃન્મયાત્કોટિગુણિતં ફલં દાર્વિષ્ટકામયે
માટીના ઘરમાં જે ફળ મળે છે, એ લાકડાં કે ઈંટના ઘરમાં સો ગણી વધે છે.
ક્રીડમાનોપિ યઃ કુર્યાચ્છાલાં વૈ બ્રહ્મણો નૃપ 1.17.
હે રાજા! જે રમતાં રમતાં પણ બ્રહ્મા માટે શાળા બનાવે છે—
પુષ્પમાલાપરિક્ષિપ્તં કિંકિણીજાલભૂષિતમ્
જે શાળા ફૂલની માળાઓથી શોભાયમાન અને ઘંટડીઓની ઝાંઝરોથી સજ્જ હોય છે—
મુક્તાદામવિતાનેન શોભિતં સૂર્યસુપ્રભમ્
મુક્તાની માળાની છત્રીથી શોભિત, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી.
તત્રોષિત્વા મહાભોગી ક્રીડમાનઃ સદા સુરૈઃ
ત્યાં મહા ભોગી દેવતાઓ સાથે હંમેશા રમતો રહે છે.
પશ્યન્પરિહરઞ્જન્તૂન્મૃદુપૂર્વં મહીપતે
પૃથ્વીના રાજા, જીવોને જોઈને, ધીમે ધીમે ટાળી લે છે.
વસ્ત્રપૂતેન તોયેન યઃ કુર્યાદુપલેપનમ્
જે કોઈ કપડાથી શુદ્ધ કરેલા પાણીથી ઉપલેપન કરે છે—
નૈરંતર્યેણ યઃ કુર્યાત્પક્ષં સંમાર્જનાર્ચનમ્
જે સતત પાંખની સફાઈ અને પૂજા કરે છે—
તસ્યાંતે સ ચતુર્વેદઃ સુરૂપઃ પ્રિયદર્શનઃ
અંતે તેને ચાર વેદોનો જ્ઞાન, સુંદરતા અને મનમોહક રૂપ મળે છે.
કપટેનાપિ યઃ કુર્યાદ્બ્રહ્મશાલાં સુમાનદ
સન્માન આપનાર, જો કોઈ બ્રહ્મશાળા કપટથી બનાવે—even
તાવદ્ધમંતિ સંસારે દુઃખશોકભયપ્લુતાઃ
એટલો સમય સુધી, તેઓ દુઃખ, શોક અને ભયથી પીડાઈને સંસારમાં ભટકે છે.
સમાસક્તં યથા ચિત્તં જન્તોર્વિષયગોચરે 1.17.
જેમ જીવનું મન વિષયોમાં આસક્ત થાય છે—
ખણ્ડસ્ફુટિતસંસ્કારં શાલાયાં યઃ કરોતિ વૈ
જે કોઈ શાળામાં તૂટેલા કે ફાટેલા ભાગને સુધારે છે—
નાસ્તિ બ્રહ્મસમો દેવો નાસ્તિ બ્રહ્મસમો ગુરુઃ
બ્રહ્મા જેટલો દેવ નથી, બ્રહ્મા જેટલો ગુરુ પણ નથી.
પ્રતિપદ્યાદિસર્વેષુ દિવસેષૂત્સવેષુ ચ
બધા તિથિ અને ઉત્સવના દિવસોમાં—
શંખભેર્યાદિનિર્ઘોષૈર્મહદ્ભિગેંયસંયુતૈઃ
શંખ, ભેરી અને અન્ય મોટા વાદ્યોના ધ્વનિ સાથે—
યાવત્પર્વાણિ વિધિના કુર્યા ન્નીરાજનં નૃપ
મહારાજ, ઉત્સવ ચાલે ત્યાં સુધી નિયમ મુજબ દીપ આરતી કરવી જોઈએ.
સ્નાનકાલે ત્રિસંધ્યં તુ યઃ કુર્યાન્નૃત્યવાદનમ્
સ્નાન સમયે અને ત્રણ સંધ્યામાં, જે કોઈ નૃત્ય અને સંગીત કરે છે—
યાવન્ત્યહાનિ કુરુતે ગેયનૃત્યાદિવાદનમ્
જે જેટલા દિવસ ગીત, નૃત્ય અને સંગીત કરે છે—
કપિલાપઞ્ચગવ્યેન કુશવારિયુતેન ચ
કપિલા ગાયના પાંચ પ્રદાન અને કુશા ઘાસવાળું પાણી સાથે—
કપિલાપંચગવ્યેન દધિક્ષીરઘૃતેન ચ
કપિલા ગાયના પાંચ પ્રદાન, દહીં, દૂધ અને ઘી સાથે—