સુદર્શનો મહાપ્રાજ્ઞઃ કાશીરાજસુતાં નૃપઃ વર્ષપઞ્ચસહસ્રાણિ રાજ્યં ચક્રે સ ભૂપતિઃ
સુદર્શન, જ્ઞાની રાજા, કાશીરાજાની દીકરીને વિવાહ કર્યો; એ ભુપતિએ પાંચ હજાર વર્ષ રાજ્ય કર્યું.
સ્વપ્નમધ્યે વચઃ પ્રોક્તં મહાકાલ્યા નૃપાય વૈ
સપનામાં મહાકાળી રાજાને વચન બોલી.
હિમાલયં ગિરિં પ્રાપ્ય વાસં કુરુ મહામતે
હિમાલય પર્વત પર પહોંચી, ત્યાં વસો, મહામતિ.
રત્નાકરઃ પશ્ચિમોઽબ્ધિસ્તસ્ય દ્વીપાઃ ક્ષયં ગતાઃ
પશ્ચિમનું સમુદ્ર રત્નાકર છે; તેની દ્વીપો નાશ પામ્યા છે.
વાડવોઽબ્ધિર્દક્ષિણે ચ તસ્ય દ્વીપાઃ ક્ષયં ગતાઃ
દક્ષિણ તરફ સમુદ્રમાં અગ્નિ ફાટી નીકળ્યો અને તેના દ્વીપો નાશ પામ્યા.
યે દ્વીપાસ્તુ સુવિખ્યાતાસ્તેઽપિ સર્વે લયં ગતાઃ
જે દ્વીપો બહુ પ્રસિદ્ધ હતા, એ બધા પણ નાશ પામ્યા.
સજીવઃ પ્રલયં યાયાત્તસ્માત્ત્વં જીવિતો ભવ
જીવતા જીવ પણ વિનાશ પામ્યા; તેથી, તું જીવવા માટે પ્રયત્ન કર.
પ્રાપ્તવાન્મુખ્યભૂપૈશ્ચ મુખ્યવૈશ્યૈર્દ્વિજૈઃ સહ
તે મુખ્ય રાજાઓ, મુખ્ય વેપારીઓ અને બ્રાહ્મણો સાથે અહીં આવ્યો.
શર્કરા ચ મહીં પ્રાપ્તાસ્તતો જીવાઃ ક્ષયં ગતાઃ 3.1.1.
પૃથ્વી પર કાંકરીઓ છવાઈ ગઈ, પછી જીવો નાશ પામ્યા.
શાંતો ભૂત્વા પુનર્વાયુર્જલં સર્વમશોષયત્
પવન શાંત થતાં, તેણે બધું જળ સુકવી નાખ્યું.
ત્રેતાયુગભૂપાખ્યાનવર્ણનમ્ સુદર્શનો જનૈઃ સાર્દ્ધમયોધ્યામગમત્પુનઃ
ત્રેતાયુગના રાજાઓનું વર્ણન: સુદર્શન જન들과 સાથે ફરી અયોધ્યા ગયો.
માયાદેવીપ્રભાવેણ પુરં સર્વં મનોહરમ્
માયાદેવીની શક્તિથી આખું શહેર મનમોહક બની ગયું.
દશવર્ષ સહસ્રાણિ રાજ્યં કૃત્વા સુદર્શનઃ
સુદર્શને દસ હજાર વર્ષ સુધી રાજ કર્યું.
નન્દિનીવરદાનેન તત્પુત્રો રઘુરુત્તમઃ
નંદિનીના આશીર્વાદથી તેના પુત્ર રઘુ ઉત્તમ થયો.
રાજ્યં કૃતં ચ રઘુણા દિલીપાન્તે પિતુસ્સમમ્
રઘુએ દિલીપના અંતે, પિતાની જેમ રાજ્ય કર્યું.
વિપ્રસ્ય વરદાનેન તત્પુત્રોઽજ ઇતિ સ્મૃતઃ
બ્રાહ્મણના આશીર્વાદથી તેના પુત્ર અજ કહેવાયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં તસ્માદ્રામો હરિઃ સ્વયમ્
તેને પિતાની જેમ રાજ્ય કર્યું; તેના વંશમાં રામ જન્મ્યા, જે સ્વયં હરિ છે.
તસ્ય પુત્રઃ કુશો નામ રાજ્યં દશસહસ્રકમ્
તેના પુત્રનું નામ કુશ હતું, તેણે દસ હજાર વર્ષ રાજ્ય કર્યું.
નિબન્ધો નામ તત્પુત્રઃ કૃતં રાજ્યં પિતુસ્સમમ્
તેના પુત્રનું નામ નિબંધ હતું, તેણે પિતાની જેમ રાજ્ય કર્યું.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં તસ્માન્નાભઃ સુતોઽભવત્ 3.1.2.
તેને પિતાની જેમ રાજ્ય કર્યું; તેના વંશમાં પુત્ર નાભ જન્મ્યો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં ક્ષેમધન્વા તુ તત્સુતઃ
તેને પિતાની જેમ રાજ્ય કર્યું; તેના પુત્રનું નામ ક્ષેમધન્વન હતું.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં તસ્માજ્જાતો હ્યહીનજઃ
તેને પિતાની જેમ રાજ્ય કર્યું; તેના વંશમાં અહીનજ જન્મ્યો.
કુરુક્ષેત્રં કૃતં તેન ત્રેતાયાં શતયો જનમ્
કુરુક્ષેત્ર તેની દ્વારા સ્થાપાયું હતું. ત્રેતાયુગમાં અહીં સૈંકડો લોકો જન્મ્યા હતા.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં પારિયાત્રઃ સુતોઽભવત્
પિતાની જેમ રાજકાજ ચલાવાયું. તેનો પુત્ર પારિયાત્ર થયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં છદ્મકારી તુ તત્સુતઃ
પિતાની સમાન રીતે રાજય ચલાવાયું. તેનો પુત્ર છદ્મકારી થયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં વજ્રનાભિસ્તતોઽભવત્
પિતાની જેમ રાજય સંભાળાયું. પછી તેનો પુત્ર વજ્રનાભિ થયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં વ્યુત્થનાભિસ્તતોઽભવત્
પિતાની સમાન રીતે રાજય ચલાવાયું. પછી તેનો પુત્ર વ્યુત્થાનાભિ થયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં સ્વર્ણનાભિસ્તુ તત્સુતઃ
પિતાની જેમ રાજય સંભાળાયું. પછી તેનો પુત્ર સ્વર્ણનાભિ થયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં ધ્રુવસંધિસ્તુ તત્સુતઃ
પિતાની સમાન રીતે રાજય ચલાવાયું. પછી તેનો પુત્ર ધ્રુવસંધિ થયો.
પિતુસ્તુલ્યં કૃતં રાજ્યં શીઘ્રગન્તા તુ તત્સુતઃ 3.1.2.
પિતાની જેમ રાજય સંભાળાયું. પછી તેનો પુત્ર શીઘ્રગંતા થયો.