મન્વંતરમતો જાતં તેષાં યોગં પ્રકુર્વતામ્ 3.4.17.
ત્યાંથી, તેઓ યોગ કરતા, એક નવી મન્વંતર શરૂ થઈ.
ઉવાચ વચનં રમ્યં તેષાં મંગલહેતવે
તેના શુભ માટે, દેવીએ આનંદદાયક શબ્દો કહ્યા.
રુદ્રાંશશ્ચૈવ દુર્વાસાઃ પ્રત્યૂષઃ સપ્તમો વસુઃ તેષાં વાક્યં સમાકર્ણ્ય વસવસ્તે ત્રયોઽભવન્
રુદ્રના અંશરૂપે દુર્વાસા અને સાતમા વસુ પ્રત્યૂષ, દેવીએ કહેલા શબ્દો સાંભળીને, ત્રણ વસુઓ જન્મ્યા.
સ્વાંશેન ભૂતલં જગ્મુઃ કલિશુદ્ધાય દારુણે
કળીયુગની કઠિનતા શુદ્ધ કરવા, તેઓ પોતાના અંશથી પૃથ્વી પર અવતર્યા.
પીપા નામ સુતઃ સોમઃ સુદેવસ્ય તદા હ્યભૂત્
તે સમયે, સુદેવનો પુત્ર સોમ, પિપા નામે ઓળખાયો.
રામાનન્દસ્ય શિષ્યોઽભૂદ્દ્વારકાં સ સમાગતઃ વૈષ્ણવેભ્યો દદૌ તત્ર પ્રેતતત્ત્વવિનાશિનીમ્
તે રામાનંદનો શિષ્ય બન્યો અને દ્વારકામાં ગયો; ત્યાં વૈષ્ણવોને પ્રેતજ્ઞાન નાશક ઉપદેશ આપ્યો.
પ્રત્યૂષશ્ચૈવ પાંચાલે વૈશ્યજાત્યાં સમુદ્ભવઃ
પ્રત્યૂષ પંચાલોમાં વૈશ્ય જાતિમાં જન્મ્યો.
રામાનન્દં સમાગમ્ય શિષ્યો ભૂત્વા સ નાનકઃ
રામાનંદને મળીને, તે શિષ્ય બન્યો અને નાનક નામે ઓળખાયો.
પ્રભાસો વૈ શાંતિપુરે બ્રહ્મજાત્યાં સમુદ્ભવઃ ઇતિ તે વસુમાહાત્મ્યં મયા શૌનક વર્ણિતમ્
પ્રભાસ શાંતિપુરમાં બ્રાહ્મણ જાતિમાં જન્મ્યો; હે શૌનક, મેં તને પૃથ્વીની મહિમા વર્ણવી છે.
અશ્વિનૌ ચ સમાલોક્ય તયોર્ગાથામવર્ણયત્
અને અશ્વિનોને જોઈને, એણે તેમની વાર્તા ગાથામાં ગાઈ.
વૈવસ્વતેઽન્તરે પૂર્વં વિશ્વકર્મા વિચિત્રકૃત્ સ્પર્દ્ધાભૂતો મહામાયાં તુષ્ટાવ બહુપૂજનૈઃ
પૂર્વે વૈવસ્વત મન્વંતરમાં, કુશળ વિશ્વકર્મા, ઈર્ષ્યા પામી, મહામાયાને અનેક પૂજાઓથી પ્રસન્ન કરી.
પ્રસન્ના સા તદા દેવી ચિત્રાયાં તસ્ય યોષિતિ
પછી, પ્રસન્ન થયેલી દેવીએ, ચિત્રા રૂપે તેની પત્ની બનીને પ્રગટ થઈ.
ષોડશાબ્દે વયઃ પ્રાપ્તે સંજ્ઞાયાસ્તત્પિતા સુખી
સંજીના સોળ વર્ષની ઉંમરે પહોંચતાં, તેના પિતા આનંદિત થયા.
યક્ષાધીશાશ્ચ ષડ્વિંશત્કુબેરાદ્યાસ્સમાગતાઃ
કુબેર સહિત છવીસ યક્ષોના અધિપતિઓ ત્યાં ભેગા થયા.
પાવકા ઊનપંચાશદ્વાયવશ્ચ તથા સ્મૃતાઃ
પાવકના ઓગણપચાસ અગ્નિદેવો અને વાયુદેવો પણ ત્યાં હાજર હતા.
ત્રયોદશ ચ પ્રત્યૂષાઃ પ્રાપ્તા વિશ્વપ્રરક્ષકાઃ
ત્રણોદશ પ્રત્યૂષા, જે વિશ્વના રક્ષક છે, પણ આવ્યા.
ભવાદ્યાશ્ચ તદાઃ રુદ્રાઃ શશિમણ્ડલરક્ષકાઃ
ભવથી શરૂ થતા રુદ્રો, ચંદ્રમંડળના રક્ષક, પણ ત્યાં હાજર હતા.
દાનવા વિપ્રચિત્ત્યાદ્યાશ્ચતુરાશીતિરાયયુઃ
વિપ્રચિત્તિ સહિત ચોર્યાસી દાનવો પણ આવ્યા.
શેષાદ્યાશ્ચ તદા નાગાસ્તાર્ક્ષ્યાદ્યા ગરુડાઃ સ્મૃતાઃ 3.4.18.
તે સમયે શેષથી શરૂ થતા નાગો અને તર્ક્ષ્યથી શરૂ થતા ગરુડો પણ યાદ કરવામાં આવે છે.
એતસ્મિન્નંતરે દેવી દેવકન્યાસમન્વિતા
આ દરમિયાન દેવી, દેવકન્યાઓ સાથે આવી.
તાં સમાલોક્ય બલવાન્બલિઃ કામવિમોહિતઃ
તેને જોઈને શક્તિશાળી બલિ કામથી અને ભ્રમથી ઘેરાઈ ગયો.
તદા ક્રોધાતુરા દેવા રુરુધુર્દૈત્યસત્તમમ્
પછી દેવો ક્રોધથી ઉગ્ર બનીને દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ બલિને રોકી દીધા.
દાનવાશ્ચ તદા દૈત્યા નાનાવાહનસંસ્થિતાઃ
તે સમયે દાનવો અને દૈત્યો વિવિધ વાહન પર ઊભા હતા.
દાનવૈશ્ચ હતા દેવાઃ સુરૈર્દૈત્યા વિનાશિતાઃ
દેવો દાનવો દ્વારા માર્યા ગયા, અને દૈત્યો સુરાઓ દ્વારા નાશ પામ્યા.
પક્ષમાત્ર મભૂદ્યુદ્ધં દિવ્યં દાનવદેવયોઃ
દાનવો અને દેવો વચ્ચેનું દિવ્ય યુદ્ધ માત્ર અડધા મહિના ચાલ્યું.
અઘાસુરોઽર્યમા ચૈવ બલઃ શક્રસ્તથૈવ ચ
અઘાસુર, આર્યમાન, બલ અને શક્ર પણ હાજર હતા.
વત્સાસુરો ભગશ્ચૈવ વિવસ્વાંશ્ચ બલિઃ સ્વયમ્
વત્સાસુર, ભગ, વિવસ્વાન અને બલિ પોતે પણ ત્યાં હતા.
વિશ્વકર્મા મયશ્ચૈવ કાલનેમિર્હરિઃ સ્વયમ્ પરાજિતાશ્ચ તે દૈત્યા યુદ્ધં ત્યક્ત્વા પ્રદુદ્રુવુઃ
વિશ્વકર્મા, માયા, કાલનેમિ અને હરિ પણ હતા; એ દૈત્યો પરાજય પામ્યા અને યુદ્ધ છોડીને ભાગી ગયા.
વિવસ્વાઁશ્ચ તદા સંજ્ઞાં ગૃહીત્વા રથસંસ્થિતામ્ 3.4.18.
પછી વિવસ્વાન રથ પર ઊભેલી સંજીનાને લઈ ગયા.
વિવસ્વંતં સુરશ્રેષ્ઠં દૃષ્ટ્વા સંજ્ઞા વચોઽબ્રવીત્
સુરોમાં શ્રેષ્ઠ વિવસ્વાનને જોઈને સંજીનાએ એમને વાત કરી.