તદા તે બ્રાહ્મણા યત્નં કારયામાસુરુત્તમમ્
પછી એ બ્રાહ્મણોએ શ્રેષ્ઠ પ્રયત્ન કર્યો.
હરિશર્મા તુ તત્સર્વં કૃત્વા વેદવિધાનતઃ
હરિશર્માએ તે બધું વેદના નિયમ પ્રમાણે કર્યું.
ત્રિવિક્રમસ્તુ બહુધા દુઃખં કૃત્વા સ્મરાનુગઃ
ત્રિવિક્રમ પ્રેમદેવના અનુયાયી બની અનેક રીતે દુઃખ ભોગવ્યો.
કેશવસ્તુ મહાદુઃખી પ્રિયાસ્થીનિ ગૃહીતવાન્
કેશવ ખૂબ દુઃખી થઈને પોતાની પ્રિયાની હાડકાં લઈ ગયો.
ભસ્મગ્રાહી વામનસ્તુ વિરહાગ્નિપ્રપીડિતઃ
વામન ભસ્મ એકત્રિત કરી વિયોગની આગથી પીડિત થયો.
એકદા સરયૂતીરે લક્ષ્મણાખ્યપુરે શુભે 3.2.2.
એક વખત સરયૂના કિનારે, લક્ષ્મણ નામની પવિત્ર નગરીમાં.
તસ્મિન્દિને રામશર્મા શિવધ્યાનપરાયણઃ
તે દિવસે રામશર્મા શિવના ધ્યાનમાં તલિન હતો.
તસ્ય પત્ની વિશાલાક્ષી રચિત્વા બહુભોજનમ્
તેની પત્ની વિશાલાક્ષી એ ઘણું ભોજન તૈયાર કર્યું હતું.
તસ્મિન્કાલે ચ તદ્બાલો મૃતઃ પાપવશંગતઃ
એ સમયે તેમનો બાળક પાપના પ્રભાવે મૃત્યુ પામ્યો.
ન રોદનં ત્યક્તવતી પુત્રશોકાગ્નિતાપિતા
પુત્રના દુઃખથી તપ્ત હોવા છતાં, તેણે રડવું છોડ્યું નહોતું.
જપિત્વા માર્જનં કૃત્વા જીવયામાસ બાલકમ્
મંત્ર જપીને અને શુદ્ધિ કરી, તેણે બાળકને જીવંત કર્યો.
ભોજનં કારયિત્વા તુ મંત્રં સંજીવનં દદૌ
ભોજન કરાવ્યા પછી, તેણે સંજીવન મંત્ર આપ્યો.
પ્રાપ્તવાન્યત્ર સા નારી દાહિતા હરિશર્મણા
એ સ્ત્રી બીજા સ્થળે પહોંચી, ત્યાં હરિશર્માએ તેને દાઝી નાખી.
દાહિતસ્તનયઃ પિત્રા શોકકર્ત્રા તદામુના
પિતા, જે દુઃખથી પીડાતા હતા, તેમણે પુત્રને દાઝી નાખ્યો.
ગુણાધિપસ્ય તનયો રાજ્ઞો ધર્મસ્થલીપતેઃ
ધર્મસ્થલીના રાજા, ગુણોના અધિપતિ, એનો પુત્ર હતો.
જીવનં દત્તવાન્મહ્યં વરયાદ્ય વરં મમ 3.2.2.
તે મને જીવન આપ્યું; હવે, આજે મારા પાસેથી એક વર માંગ.
ગૃહીત્વાસ્થિ ગતસ્તીર્થે તમન્વેષય મા ચિરમ્
અસ્થિ લઈને તે તીર્થ પર ગયો; તું તેને શોધવામાં વિલંબ ન કર.
પ્રાપ્તસ્તં કથયામાસ યથા પ્રાપ્તં હિ જીવનમ્ ।। ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય કેશવોઽસ્થિસમન્વિતઃ
તેને મળીને, તેણે કેવી રીતે જીવન મળ્યું તે કહ્યું; આ વાત સાંભળીને, કેશવ અસ્થિ લઈને,
પ્રગત્યાસ્થીનિ સર્વાણિ દદૌ તસ્મૈ દ્વિજાતયે
તેણે તરત જ બધા અસ્થિ એ દ્વિજને આપી દીધા.
યોગ્યા ધર્મેણ યસ્યાહં તસ્મૈ પ્રાયામિ ધર્મિણે
જેને હું ધર્મથી યોગ્ય છું, એ ધર્મી વ્યક્તિ પાસે હું જઈ રહ્યો છું.
અતસ્ત્વં વિક્રમાદિત્ય ધર્મજ્ઞ કથયસ્વ મે
એથી, વિક્રમાદિત્ય, ધર્મ જાણનાર, મને કહો,
યોગ્યા મધુમતી નારી વામનાય દ્વિજન્મને
યોગ્ય સ્ત્રી મધુમતી વામન દ્વિજ માટે છે.
પ્રાણદાતા તુ યો વિપ્રઃ પિતેવ ગુણતત્પરઃ
જે બ્રાહ્મણ જીવન આપે છે અને ગુણમાં તલિન છે, તે પિતાની જેમ છે.
વૈતાલો ભૂપતિશ્રેષ્ઠં પુનર્વિક્રમમબ્રવીત્
વૈતાળે ફરીથી રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ વિક્રમને કહ્યું.
વર્દ્ધવન્નગરે રમ્યે નાનાજનનિષેવિતે
વર્ધવન શહેરમાં, જે સુંદર છે અને અનેક જાતિના લોકો ત્યાં વસે છે,
વિદ્વન્માલા પ્રિયા તસ્ય પતિસેવાપરાયણા
ત્યાં એક વિદ્વાન માળાવાળો હતો, તેની પ્રિય પત્ની પતિની સેવા માટે સમર્પિત હતી.
પુત્રકન્યાસપત્નીકો વૃત્ત્યર્થં સમુપાગતઃ
પુત્ર, પુત્રી અને પત્ની સાથે, તે જીવન નિર્વાહ માટે આવ્યો હતો.
કિંચિચ્છ્રુત્વા દદૌ સ્વર્ણં સહસ્રં પ્રત્યહં નૃપ
તેની વાત થોડું સાંભળીને, રાજાએ રોજે રોજ તેને હજાર સોનાના મણ આપ્યા.
વ્યયં કૃત્વા તુ તચ્છેષં સ કુલ્યે ભુક્તવાન્સ્વયમ્
કેટલું ખર્ચીને, બાકીનો ભાગ તેણે પરિવાર સાથે આનંદપૂર્વક ઉપયોગ કર્યો.
પરીક્ષાર્થં સ્મશાને ચ રોદનં બહુ કુર્વતી
પરીક્ષણ માટે, સ્મશાનમાં તે સ્ત્રીએ ખૂબ રડવું શરૂ કર્યું.