તસ્યા ગર્ભગતે પુત્રે મહેન્દ્રશ્ચ ભયાન્વિતઃ 3.4.17.
જ્યારે દીતીના ગર્ભમાં પુત્ર હતો, ત્યારે મહેન્દ્રને ભય લાગ્યો.
સપ્તમાસિ સ્થિતે ગર્ભે શક્રમાયાવિમોહિતા
ગર્ભ સાતમો મહિનો પહોંચ્યો ત્યારે, શક્રએ પોતાની માયાથી દીતીને ભ્રમિત કરી.
અંગુષ્ઠમાત્રો ભગવાન્મહેન્દ્રો વજ્રસંયુતઃ
ભાગ્યશાળી મહેન્દ્ર, અંગૂઠા જેટલો અને વજ્ર સાથે, અંદર પ્રવેશ કર્યો.
જીવભૂતાનતિબલાન્દૃષ્ટ્વા સપ્ત મહારિપૂન્
સાત મહાન અને જીવતા દુશ્મન, જે અત્યંત શક્તિશાળી હતા, તેમને જોઈને,
નમ્રીભૂતશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા મહેન્દ્રસ્તૈઃ સમન્વિતઃ
મહેન્દ્રે તેમને નમ્ર થયેલા જોઈને, તેમના સાથે જોડાયો.
પ્રસન્ના સા દિતિર્દેવાન્મહેન્દ્રાય ચ તાન્દદૌ
ખુશ થયેલી દીતી દેવીએ એ પુત્રોને મહેન્દ્ર અને દેવોને આપી દીધા.
ઇલો નામ સ વેદજ્ઞો યથેલો નૃપતિસ્તદા
વેદોમાં નિપુણ અને યથેલો કહેવાતા, ઇલા નામે એક રાજા હતો.
એકદા બલવાન્રાજા મનુપુત્ર ઇલઃ સ્વયમ્
એક વખત, મનુના પુત્ર, શક્તિશાળી રાજા ઇલાએ પોતે—
મેરોરધઃ સ્થિતઃ ખણ્ડઃ સ્વર્ણગર્ભો હરિપ્રિયઃ
મેરુ પર્વતનો એક ભાગ, સ્વર્ણગર્ભ નામે અને હરિપ્રિય, નીચે સ્થિત હતો.
ઇલેનાવૃતમેવાપિ કૃતં તત્ર સ્થલે સુરાઃ
ઇલાએ આવરી લીધેલી એ ભૂમિ પણ, દેવો માટે સ્થાન બની હતી.
ભારતે યે સ્થિતા લોકા ઇલાવૃતમુપાગતાઃ 3.4.17.
ભારતમાં રહેતા લોકો ઇલાવૃતમાં પ્રવેશ્યા.
આરોહણં નરૈસ્તસ્મિત્કૃતં સ્વર્ણમયં શુભમ્
માણસોએ સુંદર અને સોનાથી બનેલી ચડાઈ બનાવી.
તાન્દૃષ્ટ્વા મનુજાન્પ્રાપ્તાન્સદેહાન્સ્વર્ગમણ્ડલે
જ્યારે સ્વર્ગમાં પોતાના શરીર સાથે આવેલા મનુષ્યોને જોયા,
જ્ઞાત્વા સ ભગવાન્રુદ્રો ભવાન્યા સહ શંકરઃ
આ જાણીને ભગવાન રુદ્ર, શંકર, ભવાની સાથે,
એતસ્મિન્નન્તરે પ્રાપ્તો વૈવસ્વતસુતો મહાન્
એ સમયે વૈવસ્વતનો મહાન પુત્ર ત્યાં આવ્યો.
નગ્નભૂતં સમાલોક્ય નેત્રે સંમીલ્ય સંસ્થિતઃ
જેને નગ્ન થયેલો જોયો, તેણે આંખો બંધ કરી અને સ્થિર રહ્યો.
અસ્મિન્ખણ્ડે સદા નાર્યો ભવિષ્યંતિ ચ માં વિના
આ પ્રદેશમાં મહિલાઓ હંમેશા રહેશે, પણ મારા વિના.
ઇલા બભૂવ નૃપતે કન્યા જનમનોહરા
ઇલા, રાજા, મનમોહક જન્મની કન્યા બની.
ઇલાસમાધિભૂતાયાઃ સપ્તવિંશચ્ચતુર્યુગમ્ બુધં દેવં પતિં કૃત્વા ચંદ્રવંશમજીજનત્
સત્તાવીસ ચતુરયુગ સુધી ઇલા મુખ્ય રહી; બુધને દેવ પતિ બનાવી, ચંદ્રવંશ ઉત્પન્ન કર્યો.
અયોધ્યાધિપતિઃ શ્રીમાન્યદેલાવૃતમાગતઃ
અયોધ્યાના વિભવી રાજાએ પણ ઇલાવૃતમાં આવ્યાં.
તદા પ્રાપ્ત ઇલો વિપ્રસ્તસ્યા રૂપેણ મોહિતઃ 3.4.17.
તે સમયે ઇલા પ્રગટ થઈ, અને ઋષિ તેના રૂપથી મોહિત થયો.
એતસ્મિન્નંતરે તત્ર વાગુવા ચાશરીરિણી
એ વચ્ચે ત્યાં એક શરીર વિહિન અવાજ સંભળાયો.
અનિલો નામ તત્રૈવ વિખ્યાતોઽભૂદ્દ્વિજસ્ય વૈ
ત્યાં અનિલ નામે એક વ્યક્તિ દ્વિજ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
છિત્ત્વાછિત્ત્વા શિરો રમ્યં તસ્મૈ જાતં પુનઃ પુનઃ
સુંદર માથું વારંવાર કાપીને, તે માટે ફરીથી જન્મતું રહ્યું.
પ્રાહ ત્વમૂનપંચા શદ્વિભેદાઞ્જનયિષ્યસિ
તે કહ્યું, 'તમે પાંચ અને છ વિભાગો ઉત્પન્ન કરશો.'
યથા કુબેરો ભગવાન્ષડ્વિંશદ્વરુણપ્રિયઃ
જેમ ભગવાન કુબેર, વરુણના પ્રિય, છવીસ છે,
ઇત્યુક્તે વચને તસ્મિન્દિતિકુક્ષૌ દ્વિજોત્તમઃ
આ શબ્દો બોલાયા ત્યારે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ દિતિના ગર્ભમાં પ્રવેશ્યો.
ધાન્યપાલસ્ય વૈ ગેહે મૃલગંડાન્તજઃ સુતઃ
ધાન્યપાલના ઘરમાં, માટીના ગાલમાંથી પુત્ર જન્મ્યો.
અલિકો નામ વૈ મ્લેચ્છસ્તત્ર સ્થાને સમાગતઃ
ત્યાં એક વિદેશી, અલિક નામે, એ સ્થળે આવ્યો હતો.
અનપત્યો વસ્ત્રકારી સુતં પ્રાપ્ય ગૃહં યયૌ
તે સંતાન વિનાનો અને કપડાં બનાવતો હતો; પુત્ર મળ્યા પછી ઘર ગયો.