પ્રત્યહં સ હરેઃ ક્રીડાં વૃન્દાવનમહોત્તમે
દરરોજ, તે હરિની લીલાઓમાં, મહાન અને ઉત્તમ વૃંદાવનમાં આનંદ માણતો હતો.
યસ્ય પુત્રવિવાહે ચ ભગવાન્ભક્તવત્સલઃ
તેના પુત્રના લગ્નમાં, ભગવાન ભક્તોને પ્રેમ કરનાર હાજર રહ્યા.
પુરીં કાશીં સમાગમ્ય નરશ્રીભર્ક્તરાટ્ સ્વયમ્
કાશી નગરીમાં પહોંચીને, નરશ્રી પોતે ભક્તોના રાજા બન્યા.
સાર્દ્ધં તપો મહત્કુર્વન્બ્રહ્મધ્યાનપરોઽભવત્
મહાન તપ સાથે, તે બ્રહ્મના ધ્યાનમાં તત્પર બની ગયા.
તદા બ્રહ્મા હરિશ્શંભુઃ સ્વસ્વવાહનમાસ્થિતાઃ
પછી બ્રહ્મા, હરિ અને શંભુ, પોતાના-પોતાના વાહન પર આવીને પ્રગટ થયા.
ઇતિ શ્રુત્વા વચ સ્તેષાં સ્વયંભૂતનયો મુનિઃ
તેમના વચન સાંભળીને, સ્વયંભૂના પુત્ર મુનિએ પોતે—
તસ્ય ભાવં સમાલોક્ય ત્રયો દેવાઃ સનાતનાઃ 3.4.17.
તેના ભાવને જોઈને, ત્રણેય સનાતન દેવતાઓ—
લિંગહસ્તઃ સ્વયં રુદ્રો વિષ્ણુસ્તદ્રસવર્દ્ધનઃ રતિં દેહિ મદાઘૂર્ણે નો ચેત્પ્રાણાંસ્ત્યજામ્યહમ્
રુદ્ર પોતે લિંગ હાથમાં લઈને, અને વિષ્ણુ રસ વધારનાર, એમ બોલ્યા: 'મદમાં મગ્ન, મને આનંદ આપો, નહિ તો હું જીવ છોડું.'
પતિવ્રતાઽનસૂયા ચ શ્રુત્વા તેષાં વચોઽશુભમ્
પતિની સેવા કરતી, નિર્દોષ અને ઈર્ષ્યા રહિત પત્ની એ તેમના કઠોર શબ્દો સાંભળ્યા.
મોહિતાસ્તત્ર તે દેવા ગૃહીત્વા તાં બલાત્તદા
ત્યાં દેવતાઓ ભ્રમિત થઈ, અને તે સમયે જ તેને જોરથી પકડી લીધી.
તદા ક્રુદ્ધા સતી સા વૈ તાઞ્છશાપ મુનિપ્રિયા
પછી, એ સતી સ્ત્રી ગુસ્સામાં, જે મુનિની પ્રિય હતી, દેવતાઓને શાપ આપ્યો.
મહાદેવસ્ય વૈ લિંગં બ્રહ્મણોઽસ્ય મહાશિરઃ ભવિષ્યંતિ સુરશ્રેષ્ઠા ઉપહાસોઽયમુત્તમઃ
મહાદેવનું લિંગ અને બ્રહ્માનું મોટું માથું, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, હવે ઉપહાસનું કારણ બનશે; આ સૌથી મોટો ઉપહાસ છે.
ઇતિ શ્રુત્વા વચો ઘોરં નમસ્કૃત્ય મુનિપ્રિયામ્
આ ભયાનક શબ્દો સાંભળીને, તેઓ મુનિની પ્રિયાને નમસ્કાર કર્યા.
અનસૂયા તદા પ્રાહ ભવન્તો મમ પુત્રકાઃ
પછી અનસૂયા બોલી: 'તમે બધા મારા પુત્રો સમાન છો.'
ઇત્યુક્તે વચને બ્રહ્મા ચંદ્રમાશ્ચ તદા હ્યભૂત્ તત્પાપપરિહારાર્થં યોગવન્તો બભૂવિરે
આ શબ્દો કહેવામાં આવ્યા પછી, બ્રહ્મા અને ચંદ્ર પણ એવા જ થયા; એ પાપ દૂર કરવા માટે, તેઓ યોગમાં તત્પર થયા.
એતસ્મિન્નંતરે દેવી પ્રકૃતિસ્સર્વ ધર્મિણી
એ દરમિયાન, ધર્મમય સ્વરૂપ ધરાવતી દેવી પ્રકૃતિ પ્રગટ થઈ.
મન્વંતરમતો જાતં તેષાં યોગં પ્રકુર્વતામ્ 3.4.17.
ત્યાંથી, તેઓ યોગમાં તત્પર થયા અને નવો મન્વંતર શરૂ થયો.
ઉવાચ વચનં રમ્યં તેષાં મંગલહેતવે
તે એમની કલ્યાણ માટે સુખદ શબ્દો બોલી.
રુદ્રાંશશ્ચૈવ દુર્વાસાઃ પ્રત્યૂષઃ સપ્તમો વસુઃ તેષાં વાક્યં સમાકર્ણ્ય વસવસ્તે ત્રયોઽભવન્
રુદ્રના અંશ રૂપે દુર્વાસા, અને સાતમા વસુ તરીકે પ્રત્યુષ—એમના શબ્દો સાંભળીને, ત્રણ વસુઓ જન્મ્યા.
સ્વાંશેન ભૂતલં જગ્મુઃ કલિશુદ્ધાય દારુણે
તેઓએ પોતાના અંશથી પૃથ્વી પર અવતરણ કર્યું, કળિયુગની ભયાનકતા શુદ્ધ કરવા માટે.
પીપા નામ સુતઃ સોમઃ સુદેવસ્ય તદા હ્યભૂત્
તે સમયે, સોમા નામે પીપા, સુદેવનો પુત્ર થયો.
રામાનન્દસ્ય શિષ્યોઽભૂદ્દ્વારકાં સ સમાગતઃ વૈષ્ણવેભ્યો દદૌ તત્ર પ્રેતતત્ત્વવિનાશિનીમ્
તે રામાનંદના શિષ્ય બન્યા અને દ્વારકામાં ગયા; ત્યાં વૈષ્ણવોને મૃત્યુના જ્ઞાનનો નાશ કરનાર ઉપદેશ આપ્યો.
પ્રત્યૂષશ્ચૈવ પાંચાલે વૈશ્યજાત્યાં સમુદ્ભવઃ
પ્રત્યુષ પંચાલોમાં વૈશ્ય જાતિમાં જન્મ્યા.
રામાનન્દં સમાગમ્ય શિષ્યો ભૂત્વા સ નાનકઃ
રામાનંદને મળીને, તે તેમના શિષ્ય બન્યા અને નાનક તરીકે ઓળખાયા.
પ્રભાસો વૈ શાંતિપુરે બ્રહ્મજાત્યાં સમુદ્ભવઃ ઇતિ તે વસુમાહાત્મ્યં મયા શૌનક વર્ણિતમ્
પ્રભાસ શાંતિપુરમાં બ્રાહ્મણ જાતિમાં જન્મ્યા; હે શૌનક, મેં તમને વસુઓની મહિમા વર્ણવી છે.
અશ્વિનૌ ચ સમાલોક્ય તયોર્ગાથામવર્ણયત્
અને અશ્વિનોને જોઈ, તેમણે તેમના વિશે ગીત ગાયું.
વૈવસ્વતેઽન્તરે પૂર્વં વિશ્વકર્મા વિચિત્રકૃત્ સ્પર્દ્ધાભૂતો મહામાયાં તુષ્ટાવ બહુપૂજનૈઃ
વૈવસ્વત માનવના સમયમાં, વિશ્વકર્મા, જે કળા અને કુશળતામાં નિપુણ હતા, ઈર્ષ્યા અનુભવીને મહામાયાને અનેક પૂજાઓથી પ્રસન્ન કરવા પ્રયત્ન કર્યો.
પ્રસન્ના સા તદા દેવી ચિત્રાયાં તસ્ય યોષિતિ
તે સમયે, દેવી પ્રસન્ન થઈ અને અજોડ રૂપમાં વિશ્વકર્માની પત્ની તરીકે પ્રગટ થઈ.
ષોડશાબ્દે વયઃ પ્રાપ્તે સંજ્ઞાયાસ્તત્પિતા સુખી
જ્યારે તે છોળસ વર્ષની થઈ, ત્યારે તેના પિતા સંજ્ઞા આનંદિત થયા.
યક્ષાધીશાશ્ચ ષડ્વિંશત્કુબેરાદ્યાસ્સમાગતાઃ
યક્ષોના છવીસ અધિપતિઓ, કુબેર સહિત, ત્યાં ભેગા થયા.