નાયં નલસ્તવ પતિર્બ્રાહ્મણોયં સુમોહિતઃ
આ તમારો પતિ નલ નથી, તે બ્રાહ્મણ છે, સંપૂર્ણ મોહિત છે.
મહાસરસ્વતીં દેવીં તુષ્ટાવ સ તુ મોહિતઃ
મોહિત થઈ, તેણે મહાસરસ્વતી દેવીની પૂજા કરી.
સ્વમુખાત્સ્વાંશમુત્પાદ્ય સંજાતસ્તુ તતો વસુઃ
પોતાના મુખમાંથી પોતાનો અંશ ઉત્પન્ન કરીને, વસુ જન્મ્યો.
રંકણો નામ વિખ્યાતો લક્ષ્મીદત્તસ્ય વૈ સુતઃ
લક્ષ્મીદત્તનો પુત્ર, રંકણ નામે પ્રસિદ્ધ થયો.
યંકણા નામ તત્પત્ની બભૂવ ચ પતિવ્રતા 3.4.16.
તેની પત્ની યંકણા, પતિવ્રતા બની.
કાષ્ઠમાનીય વિક્રીય બુભુજાતે પરસ્પરમ્
તેઓ લાકડું લાવી, વેચી, Parasparam સાથે જીવન વિતાવ્યું.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણે પ્રતિસર્ગપર્વણિ ચતુર્યુગખંડાપરપર્યાયે કલિયુગીયેતિહાસસમુચ્ચયે વસુમાહાત્મ્યે રંકણ વૈશ્યોત્પત્તિવર્ણનો નામ ષોડશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના પ્રતિસર્ગ પર્વમાં, ચતુરયુગ વિભાગના કળિયુગ ઇતિહાસના સંકલનમાં, ધરતીના મહાત્મ્ય વિભાગમાં, રંકણ વૈશ્યની ઉત્પત્તિનું વર્ણન નામે સોળમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
સંહતૌ તુ દિતિર્જ્ઞાત્વા કશ્યપં સમપૂજયત્
વિનાશના સમયે, દિતીએ સમજીને કશ્યપનું સન્માન કર્યું.
દ્વાદશાબ્દાંતરે સ્વામી કશ્યપો ભગવાનૃષિઃ સા તુ શ્રુત્વા નમસ્કૃત્ય વચનં પ્રાહ હર્ષિતા
બાર વર્ષ પછી, કશ્યપ ભગવાન ઋષિ સ્વામી બન્યા; દિતીએ સાંભળીને નમસ્કાર કર્યો અને આનંદથી વાત કરી.
અદિતિર્મમ યા દેવી સપત્ની પુત્રસંયુતા
મારી સાથીપત્ની અદિતિ, જે દેવીઓમાં છે, તે પુત્રો સાથે ઘેરાયેલી છે.
તદવર્યસુતે નૈવ વિષ્ણુના સુરપાલિના
અદિતિના નીચા પુત્રો, દેવોના રક્ષક વિષ્ણુ દ્વારા રક્ષિત નથી.
દેહિ મે તનયં સ્વામિન્દ્વાદશાદિત્યનાશનમ્
હે સ્વામી, મને એવો પુત્ર આપો જે બાર આદિત્યોનો નાશ કરે.
બ્રહ્મણા નિર્મિતૌ લોકે ધર્માધર્મૌ પરાપરૌ
બ્રહ્માએ બનાવેલી દુનિયામાં ધર્મ અને અધર્મ, ઊંચા અને નીચા, બંને છે.
અધર્મપક્ષાસ્તુ નરા વૈરિણસ્તસ્ય ધીમતઃ
અધર્મના પક્ષમાં રહેતા માણસો એ વિવેકી વ્યક્તિના દુશ્મન છે.
અતો ધર્મપ્રિયે શુદ્ધં કુરુ તસ્માન્મહાબલઃ
આથી, હે ધર્મપ્રિય, તું શુદ્ધ થા, કારણ કે એ મહાબળવાન છે.
ઇતિ શ્રુત્વા દિતિર્દેવી કશ્યપાદ્ગર્ભમુત્તમમ્
આ રીતે સાંભળીને, દિતિ દેવીએ કશ્યપ પાસેથી ઉત્તમ બીજ પ્રાપ્ત કર્યું.
તસ્યા ગર્ભગતે પુત્રે મહેન્દ્રશ્ચ ભયાન્વિતઃ 3.4.17.
જ્યારે દિતિના ગર્ભમાં પુત્ર પ્રવેશ્યો, ત્યારે મહેન્દ્રને ભય લાગ્યો.
સપ્તમાસિ સ્થિતે ગર્ભે શક્રમાયાવિમોહિતા
ગર્ભ સાતમા મહિનામાં પહોંચ્યો ત્યારે, શક્રે માયાથી દિતિને ભ્રમિત કરી.
અંગુષ્ઠમાત્રો ભગવાન્મહેન્દ્રો વજ્રસંયુતઃ
મહેન્દ્ર, વજ્રધારી, અંગૂઠા જેટલો નાનો થયો.
જીવભૂતાનતિબલાન્દૃષ્ટ્વા સપ્ત મહારિપૂન્
સાત જીવતા અને બહુ બળવાન ન હોય એવા મહાશત્રુઓને જોઈને,
નમ્રીભૂતશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા મહેન્દ્રસ્તૈઃ સમન્વિતઃ
તેમને નમ્ર થયેલા જોઈને, મહેન્દ્ર તેમનો સાથ જોડ્યો.
પ્રસન્ના સા દિતિર્દેવાન્મહેન્દ્રાય ચ તાન્દદૌ
પ્રસન્ન થયેલી દિતિએ એ દેવતાઓ મહેન્દ્રને આપી દીધા.
ઇલો નામ સ વેદજ્ઞો યથેલો નૃપતિસ્તદા
વેદોમાં નિપુણ, યથેલો નામે ઇલ નામનો એક રાજા હતો.
એકદા બલવાન્રાજા મનુપુત્ર ઇલઃ સ્વયમ્
એક વખત, મનુનો પુત્ર અને શક્તિશાળી રાજા ઇલએ પોતે જ કાર્ય કર્યું.
મેરોરધઃ સ્થિતઃ ખણ્ડઃ સ્વર્ણગર્ભો હરિપ્રિયઃ
મેરુના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલ સ્વર્ણગર્ભ નામનું પ્રદેશ હરિપ્રિય છે.
ઇલેનાવૃતમેવાપિ કૃતં તત્ર સ્થલે સુરાઃ
તે પ્રદેશ ઈલા દ્વારા ઘેરાયેલ છે અને દેવોએ ત્યાં સ્થાપના કરી છે.
ભારતે યે સ્થિતા લોકા ઇલાવૃતમુપાગતાઃ 3.4.17.
ભારતમાં વસેલા લોકોએ ઈલાવૃતમાં પ્રવેશ કર્યો છે.
આરોહણં નરૈસ્તસ્મિત્કૃતં સ્વર્ણમયં શુભમ્
માણસોએ ત્યાં સુંદર અને સ્વર્ણમય ચડાવ બનાવ્યો હતો.
તાન્દૃષ્ટ્વા મનુજાન્પ્રાપ્તાન્સદેહાન્સ્વર્ગમણ્ડલે
સ્વર્ગમાં શરીર સાથે પહોંચેલા મનુષ્યોને જોઈને,
જ્ઞાત્વા સ ભગવાન્રુદ્રો ભવાન્યા સહ શંકરઃ
આ જાણીને ભગવાન રુદ્ર, શંકર, ભવાણી સાથે,