અન્યૈસ્સુરૈશ્ચ સંપૂજ્યો બભૂવ હરિપૂજનાત્
હરિની પૂજાના કારણે તેને બીજા દેવતાઓએ પણ સન્માન આપ્યું.
કદાચિત્તસ્ય ગેહે વૈ વ્રતી કશ્ચિત્સમાગતઃ દૃષ્ટ્વોવાચ મહાભાગઃ સ સ્પર્શાઢ્યો દયાપરઃ
એક વખત, એક વ્રતધારી તેના ઘરમાં આવ્યો; તેને જોઈને, દયાળુ અને સ્પર્શથી સમૃદ્ધ એ મહાભાગ્યશાળી એ વાત બોલ્યો.
અનેન સ્પર્શમણિના લોહધાતુશ્ચ કાંચનમ્
આ સ્પર્શમણિથી લોખંડને સોનામાં ફેરવી શકાય છે.
સ્નાત્વા તાવત્સરય્વાં ચાયાસ્યામિ તેંતિકં મુદા કૃત્વા લક્ષ્મીં સમાપ્યાસીદ્વિષ્ણુશર્મા તદાગમત્
હું સરયૂમાં સ્નાન કરીને આનંદથી તારી પાસે આવીશ; લક્ષ્મીજીની પૂજા કરીને, પછી વિષ્ણુશર્મા ત્યાં પહોંચ્યો.
બહુસ્વર્ણયુતાં પત્નીં દૃષ્ટ્વોવાચ હરિપ્રિયઃ
પત્નીને ઘણાં સોનાથી શોભાયમાન જોઈને હરિભક્તે કહ્યું.
અહં વિષ્ણુપરો દીનશ્ચૌરભીતઃ સદૈવ હિ
હું વિષ્ણુનો ભક્ત છું, ગરીબ છું અને હંમેશાં ચોરોનો ડર રહે છે.
ઇતિ શ્રુત્વા વચો ઘોરં પતિભીતા પતિવ્રતા
એવી ભયાનક વાતો સાંભળીને, પતિભયથી પતિવ્રતા પત્ની ડરી ગઈ.
દ્વિજોઽપિ ઘર્ઘરામધ્યે તદ્દ્રવ્યં બલતોઽક્ષિપત્ ઉવાચ બ્રાહ્મણીં દીનાં સ્વર્ણં કિં ન કૃતં ત્વયા
બ્રાહ્મણએ ઘરમાં ગૂંજન વચ્ચે એ વસ્તુ જોરથી ફેંકી દીધી અને દુઃખી બ્રાહ્મણીને પૂછ્યું: 'તમે સોનું કેમ નથી બનાવ્યું?'
સાહ ભો મત્પતિશ્શુદ્ધો ગૃહીત્વા સ્પર્શકં રુષા નિર્લોહો વર્તતે વિપ્રસ્તતઃ પ્રભૃતિ હે ગુરો ।। 3.4.10.
તે બોલી: 'મારા પતિ શુદ્ધ છે; તેણે ગુસ્સામાં એ વસ્તુને સ્પર્શ કરી, ત્યારથી એ પથ્થર સોનાવિહોણો રહી ગયો, હે ગુરુ.'
ઇતિ શ્રુત્વા તુ વચનં સ યતિર્વિસ્મયાન્વિતઃ
આવું સાંભળીને, યતિ આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયો.
દરિદ્રો ભિક્ષુકશ્ચાસ્તિ ભવાન્દૈવેન મોહિતઃ
હે સ્વામી, તમે ગરીબ છો અને ભિક્ષુક છો, ભાગ્યથી મોહિત થયેલા છો.
ઇત્યુક્તવંતં યતિનં વિષ્ણુ શર્મા તદાબ્રવીત્
યતિએ આવું કહ્યું ત્યારે, વિષ્ણુ શર્માએ તેને સંબોધન કર્યું.
ઇત્યુક્ત્વા યતિના સાર્દ્ધં ગૃહીત્વા કંટકાન્બહૂન્
આવી વાત કરી, યતિ સાથે મળીને તેણે ઘણા કાંટા લીધા.
તદા તુ સ યતી વિપ્રં નત્વા પ્રોવાચ નમ્રધીઃ તતઃ પ્રાપ્તં શુભં રત્નં તત્તુ તદ્દર્શનેન વૈ
ત્યારે યતિએ બ્રાહ્મણને વંદન કરી, નમ્રતાથી બોલ્યો; ત્યારબાદ, એક સુંદર રત્ન દેખાયું.
સ્પર્શકો બહુધા પ્રાપ્તો મયા લોભાત્મના દ્વિજ
હે બ્રાહ્મણ, લોભના કારણે મને એ પથ્થર અનેક રીતે મળ્યો છે.
વિષ્ણુશર્મા સહસ્રાબ્દમુષિત્વા જગતીતલે
વિષ્ણુ શર્માએ હજારો વર્ષ સુધી પૃથ્વી પર નિવાસ કર્યો.
સ દ્વિજો વૈષ્ણવં તેજો ધૃત્વા વૈ માસિ ફાલ્ગુને
એ બ્રાહ્મણ, વૈષ્ણવ તેજ ધરાવીને, ફાલ્ગુન માસમાં હતો.
સૂત ઉવાચ ફાલ્ગુને માસિ તં સૂર્યં સમારાધ્ય સુખી ભવ
સૂતે કહ્યું: ફાલ્ગુન માસમાં એ સૂર્યની પૂજા કરો અને સુખી રહો.
ઇત્યુક્તો ગુરુણા દેવો ધ્યાત્વા સર્વમયં હરિમ્ 3.4.10.
ગુરુએ એવી સૂચના આપ્યા પછી, દેવએ સર્વવ્યાપી હરીનું ધ્યાન કર્યું.
તદા પ્રસન્નો ભગવાન્સમભૂત્સૂર્યમણ્ડલાત્ પશ્યતાં સર્વદેવાનાં શક્રદેહમુપાગમત્
પછી પ્રસન્ન થયેલા ભગવાન સૂર્યમંડળમાંથી પ્રગટ થયા; બધા દેવતાઓની સામે, તેમણે શક્રના શરીરમાં પ્રવેશ કર્યો.
તત્તેજસા તદા શક્રઃ સ્વાન્તર્લીય સ્વકં વપુઃ ।। । અયોનિસ્સ દ્વિજો ભૂત્વા શચી દેવી તથૈવ સા
પછી એ તેજથી શક્રએ પોતાનું રૂપ અંદર સમાવી દીધું; બ્રાહ્મણ જન્મવિહોણો થયો અને શચી દેવી પણ એ જ રીતે.
તદા તૌ મિથુનીભૂતૌ વૈષ્ણવાગ્નિપ્રપીડિતૌ
પછી એ બંને દંપતિ બની, વૈષ્ણવ અગ્નિથી પીડિત.
અધાદ્ગર્ભં તદા દેવી શચી તુ દ્વિજરૂપિણી
ત્યારે દેવી શચીએ, બ્રાહ્મણ સ્ત્રી રૂપે, ગર્ભ ધારણ કર્યો.
પ્રાદુરાસીત્સ્વયં વિષ્ણુર્ધૃત્વા સર્વ કલાં હરિઃ
પછી વિષ્ણુ પોતે પ્રગટ થયા, હરીએ સર્વ શક્તિઓ ધારણ કરી.
તદા રુદ્રાશ્ચ વસવો વિશ્વેદેવા મરુદ્ગણાઃ
તે સમયે રુદ્રો, વસુઓ, વિશ્વદેવો અને મારુતોના સમૂહો આવ્યા.
રમણં મુનિભિર્વિધિશંભુયુતં પ્રણમામ વયં ભવભીતિહરમ્
અમે વિધિના સ્વામી, ઋષિઓ અને શંભુ સાથે, ભવભય દૂર કરનારને નમન કરીએ છીએ.
દરચક્રગદામ્બુજમાનધરઃ સુરશત્રુકઠોરશરીરહરઃ
તે ચક્ર, ગદા અને કમળ ધારણ કરે છે; દેવોના કઠોર દુશ્મનોનો વિનાશક છે.
નમસ્તે શચીનંદનાનન્દકારિન્મહાપાપસન્તાપદુર્લાપહારિન્
શચીનંદનને આનંદ આપનાર, મહાપાપ અને દુઃખ દૂર કરનારને નમસ્કાર છે.
ત્વયા હંસરૂપેણ સત્યં પ્રપાલ્યં ત્વયા યજ્ઞરૂપેણ વેદઃ પ્રરક્ષ્ય 3.4.10.
તમે હંસ રૂપે સત્યની રક્ષા કરો છો; અને યજ્ઞ રૂપે વેદની સંભાળ રાખો છો.
અનર્પિતચરોચિરાત્કરુણયાવતીર્ણઃ કલૌ સમર્પયિતુમુન્નતોજ્વલરસાં સ્વભક્તિશ્રિયમ્
કળીયુગમાં, જે દયાની કિરણ ક્યારેય આપી નહોતી, તે સર્વોચ્ચ ભક્તિનો તેજસ્વી રસ આપવા અવતરી આવ્યા છે.