સ્નાનાર્થમાગતા કન્યા તદા નારદ આગતઃ
કન્યા સ્નાન કરવા આવી ત્યારે નારદ પણ ત્યાં આવ્યા.
ગૃહીત્વા વસનં તસ્યા વચનં પ્રાહ નિર્ભયઃ
તેણીનો વસ્ત્ર લઈ, નિર્ભય નારદે તેને વાત કરી.
ઇત્યુક્તવંતં તુ મુનિં કુમારી નમ્રકન્ધરા
મુનિએ આવું કહ્યું ત્યારે, કન્યાએ નમ્રતાપૂર્વક ગળું વાળી જવાબ આપ્યો.
ભવાન્દેવાઙ્ગનાભિશ્ચ પ્રાર્થિતઃ સ્વર્ગમણ્ડલે
દેવલોકની અપરિચિત સ્ત્રીઓએ આપને ઇચ્છ્યા છે.
નવદ્વારેષુ દેહેસ્મિન્દુર્ગન્ધાઃ સંસ્થિતાઃ સદા 3.4.9.૧૦ ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્યા લજ્જિતો નારદસ્તદા
આ નવ દ્વારવાળા શરીરમાં હંમેશા દુર્ગંધ રહે છે. આવું સાંભળી નારદ લજ્જિત થયા.
કુષ્ઠીભૂતં મુનિં દૃષ્ટ્વા શંકરો લોકશંકરઃ
મુનિ નારદને કષ્ટદાયક કૂષ્ટરોગથી પીડિત જોઈ, લોકહિતકારી શંકરે
નારદસ્ય શુભં દેહં કૃત્વા શિવમુવાચ હ
નારદનું શુભ શરીર પુનઃ આપ્યું અને શિવને કહ્યું.
ઇત્યુક્તં તં શિવઃ પ્રાહ દ્વિજો ભૂત્વા ભવાન્ભુવિ
આ રીતે કહેતાં શિવે કહ્યું: તમે પૃથ્વી પર દ્વિજ બની જાઓ.
સવિતા ભાનુમત્યા ચ સાર્દ્ધં કૃત્વા તપોન્વહમ્ તં ભજાશુ મહેન્દ્ર ત્વં દેવકાર્યં પ્રસાધય
ભાનુમતી સાથે સવિતાએ એક વર્ષ તપ કર્યું. મહેન્દ્ર, તું તેને વહેલી તકે પૂજ અને દેવકાર્ય પૂર્ણ કર.
સવિતારં પૌષમાસે તુષ્ટાવ શુભ પૂજનૈઃ
પૌષ માસમાં, સવિતાનું શુભ પૂજન કરીને પૂજાવિધિ કરવામાં આવી.
તદા પ્રસન્નો ભગવાન્દેવાનાહ શુભં વચઃ
પછી પ્રસન્ન થઈ ભગવાને દેવતાઓને શુભ વચન કહ્યાં.
રોગૈશ્ચ પીડિતાઁલ્લોકાન્કલિના નિર્મિતૈર્ભુવિ
કળીયુગે પૃથ્વી પર સર્જેલા રોગોથી લોકો પીડાઈ રહ્યા છે.
ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્સૂર્યઃ કાશીનગરમાગતઃ
આ રીતે કહીને ભગવાન સૂર્ય કાશી શહેરમાં આવ્યા.
સુશ્રુતં રાજપુત્રં ચ વિપ્રવૃદ્ધસમન્વિતમ્ 3.4.9.
સુશ્રુત, રાજકુમાર અને વરિષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે હાજર હતા.
રોગૈશ્ચ ક્ષયિતં દેહં કાલ્પમેતત્સ્મૃતં બુધૈઃ
રોગોથી પીડિત અને ક્ષય થયેલ તેનું શરીર, વિદ્વાનો એ રીતે યાદ કરતા.
ધન્વતરિસ્સ ભગવાન્પ્રસિદ્ધોભૂત્કલૌ યુગે
ધન્વંતરી ભગવાન કળિયુગમાં પ્રસિદ્ધ થયા.
સુશ્રુતઃ કલ્પવેદં તં ધન્વત્તરિવિનિર્મિતમ્
સુશ્રુતે ધન્વંતરીએ રચેલી આયુર્વેદ શાસ્ત્ર શીખી.
ચતુષ્ષષ્ટિકલાભિજ્ઞો રવિપૂજનતત્પરઃ
તે ચૌસઠ કળાઓમાં નિપુણ અને સૂર્યપૂજામાં તત્પર હતો.
ત્યક્ત્વા પ્રતિગ્રહં વૃત્તિં કારુવૃત્તિં ગૃહીતવાન્
તેણે દાન સ્વીકારવાનું છોડી, કારગરની today અપનાવી.
ધાતુમૂર્તિકલં ચૈવ સર્વકારુકલં તથા
તે ધાતુઓની કળા અને સર્વ પ્રકારની કારગર કળાઓમાં પારંગત થયો.
કલએકો માસમાત્રે કાલે તેનૈવ નિર્મિતઃ વિશ્વકર્મા રવિઃ સાક્ષાન્માઘમાસે પ્રકાશકઃ
માત્ર એક મહિને તેણે એક કળા સર્જી; વિશ્વકર્મા સ્વરૂપે સૂર્યે માઘ મહિનામાં તેને પ્રગટ કરી.
હેલિનો બહુલૈર્યજ્ઞૈસ્સન્તુષ્ટઃ પ્રત્યહં પ્રભુઃ
હેલી લોકોના અનેક યજ્ઞોથી પ્રભુ રોજ પ્રસન્ન થતા.
જ્યોતીરૂપો મહારમ્યસ્તત્ર પ્રાપ્તો રવિઃ સ્વયમ્
ત્યાં તેજસ્વી અને અતિ સુંદર સૂર્ય સ્વયં આવ્યા.
ભુક્ત્વા સ પ્રત્યહં સ્વામી માસિમાસિ દિવાકરઃ 3.4.9.
પ્રભુ સૂર્યે દરરોજ, મહિને મહિને ભોજન કર્યું.
સહસ્રાયુર્દ્વિજો ભૂત્વા ત્યક્ત્વા પ્રાણાન્રવિઃ સ્વયમ્ તં સૂર્યં ભજ દેવેન્દ્ર સ તે કાર્યં કરિષ્યતિ
હજારો વર્ષ જીવતા બ્રાહ્મણ બની, સૂર્યે પોતાનો શ્વાસ ત્યાગ્યો; હે દેવેન્દ્ર, એ સૂર્યની ભક્તિ કર, તે તારો કાર્ય પૂર્ણ કરશે.
સૂર્યમારાધયામાસ વિશ્વકર્માણમુત્તમમ્
તેણે સર્વોત્તમ વિશ્વકર્મા સ્વરૂપે સૂર્યની આરાધના કરી.
તદા પ્રસન્નો ભગવાંસ્ત્વષ્ટા તુષ્ટિકરોજનાન્
પછી પ્રસન્ન થયેલા ભગવાન ત્વષ્ટાએ લોકોમાં સંતોષ લાવ્યો.
બિલ્ગ્રામે વંગદેશે સંભવામિ નિરુક્તકૃત્
હું બંગાળ દેશના બિલ ગામમાં નિરુક્ત રચનાર તરીકે જન્મ લઉં છું.
ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્સૂર્યો વંગદેશમુપાયયૌ
આ રીતે કહીને ભગવાન સૂર્ય બંગાળ દેશમાં ગયા.
સ પંચાબ્દવપુર્ભૂત્વા પિતૃમાતૃપરાયણઃ
તે પાંચ વર્ષનો યુવાન બની, પિતા-માતાના પરાયણ રહ્યો.