રામાંશસ્ત્વં મહાબાહો મમ પાલનતત્પરઃ
તમે રામના અંશ છો, મહાબાહુ, મારા રક્ષણમાં હંમેશા તત્પર છો.
રાજાનઃ પાવકીયાશ્ચ તપોબલસમન્વિતાઃ યોગમધ્યે સમાસીનો નમસ્તસ્મૈ મહાત્મને
પાવકથી જન્મેલા અને તપશક્તિ ધરાવતા રાજાઓ, ધ્યાનમાં બેઠેલા, એ મહાત્માને વંદન છે.
તેષાં સૈન્યાઃ ષષ્ટિલક્ષાઃ ક્રમાદ્વીર ત્વયા હતાઃ
હે વીર, તારા હાથેથી ક્રમશઃ તેમના સાઈનિકોનું સાઠ લાખ માર્યા ગયા.
ઇતિ શ્રુત્વા સ આહ્લાદો વચનં પ્રાહ નિર્ભયઃ
આ સાંભળીને તે નિડર બની આનંદથી બોલ્યો.
પુનસ્તે કાર્યમતુલં કરિષ્યામિ શૃણુષ્વ ભોઃ તસ્ય નેત્રે મયા શુદ્ધે કર્તવ્યે નીલરૂપકે
હવે હું ફરી એક અદ્વિતીય કાર્ય કરું છું—સાંભળો, ભાઈ: તેના આંખો જે કાળી દેખાય છે, તેને હું શુદ્ધ કરવી પડશે.
તવ પ્રિયઃ સદા નીલસ્તથૈવ ચ મમ પ્રિયઃ
નીલ રંગ તને હંમેશા પ્રિય છે, અને મને પણ એ જ રીતે પ્રિય છે.
ઇત્યુક્ત્વા સ તુ રામાંશો ગજમારુહ્ય વેગતઃ 3.3.32.
આ રીતે કહ્યા પછી, રામનો અંશ ઝડપથી હાથી પર ચડ્યો.
રુદ્રદત્તો ગજસ્તૂર્ણં પંચશબ્દમુપસ્થિતઃ
રુદ્રદત્તનો હાથી ઝડપથી પાંચ પ્રકારના અવાજો કરતાં આવી પહોંચ્યો.
અન્યોન્યેન તથા હત્વા ગજૌ સ્વર્ગમુપેયતુઃ
એ રીતે એકબીજાને લડીને બંને હાથી સ્વર્ગમાં ગયા.
તદા ભયાતુરો રાજા ત્યક્ત્વા યુદ્ધં ભયંકરમ્
પછી રાજા ભયથી ગભરાઈને ભયાનક યુદ્ધ છોડી દીધું.
કેશેષુ ચ મહીરાજં ગૃહીત્વા તરસા બલી
પછી શક્તિશાળી એ રાજાને વાળથી પકડીને જોરથી પકડી લીધો.
તદાપ્રભૃતિ વૈ શમ્ભુરશુદ્ધં નૃપતિં પ્રિયમ્
ત્યારેથી શંભુએ અશુદ્ધ રાજાને પ્રિય માનવાનું બંધ કરી દીધું.
આહ્લાદઃ કલિના સાર્દ્ધં કદલીવનમુત્તમમ્
આહ્લાદ કળી સાથે મળીને ઉત્તમ કેળાના વનમાં ગયો.
તથાભૂતં ચ રામાંશં કલિર્દૃષ્ટ્વા મુદાન્વિતઃ
એ રીતે રામના અંશને જોઈને કળી આનંદથી ભરાઈ ગયો.
સ વૈ બલિર્દૈત્યરાજોઽયુતૈઃ સહ વિનિર્ગતઃ
પછી બલી, દૈત્ય રાજા, દસ હજાર સાથે બહાર આવ્યો.
ગચ્છ વીર બલૈસ્સાર્દ્ધં નિશાયાં રક્ષિતો મયા
હે વીર, તું તારા સેનાઓ સાથે જા; રાતે હું તને રક્ષીશ.
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય ષોડશાબ્દાંતરે ગતે 3.3.32.
એના વચન સાંભળીને, શોળ વર્ષ વીતી ગયા પછી—
મહીરાજસુતાઞ્જિત્વા સમાહૂય મહાવતીમ્
રાજાના પુત્રોને જીતીને, તેણે મહા સભા બોલાવી.
લિંગાર્થં કૃતવાન્યત્નં સ નૃપઃ કીર્તિસાગરે
તે મહાન કીર્તિ ધરાવતો રાજા, લિંગ માટે પ્રયત્ન કર્યો.
લક્ષચંડીં કારયિત્વા પરમાનંદમાપ્તવાન્
લાખ ચંડીની વિધિ કરી, તેણે પરમ આનંદ મેળવ્યો.
નિરાહારો યતિર્ભૂત્વા મૃતઃ સ્વર્ગપુરં યયૌ
ભોજન છોડીને સંન્યાસી બનેલા એ વ્યક્તિ મૃત્યુ પામ્યા પછી સ્વર્ગના શહેરમાં ગયા.
સપ્તાહોરાત્રમાત્રેણ મ્લેચ્છરાજવશં ગતઃ
માત્ર સાત દિવસ અને રાતમાં જ એ વિદેશી રાજાના વશમાં આવી ગયો.
તદા મ્લેચ્છસ્સહોડ્ડીનો નિર્બંધનમથાકરોત્ ક્ષુરપ્રેણ ચ બાણેન હત્વા વહ્નૌ દદાહ વૈ
પછી સહોડથી આવેલા એ વિદેશીએ કોઈ અડચણ વિના, કાપવાની છરી અને બાણથી મારીને, તેને અગ્નિમાં સળગાવી દીધો.
વિદ્યુન્માલાં સ ચ મ્લેચ્છો ગૃહીત્વા ચ ધનં બહુ
એ વિદેશીએ વીજળી જેવી માળા અને ઘણું ધન લઈ લીધું.
સૂર્યચંદ્રાન્વયાખ્યાનં તન્મયા કથિતં તવ
સૂર્ય અને ચંદ્ર વંશની વાર્તા મેં તને કહી છે.
વિશાલાયાં પુનર્ગત્વા વૈતાલેન વિનિર્મિતમ્
પછી ફરીથી વિશાળામાં જઈ, વૈતાલએ એ રચના કરી.
તન્મયા કથિતં સર્વં હૃષીકોત્તમપુણ્યદમ્
આ બધું મેં કહેલું, હૃષીકને મહાન પુણ્ય આપનારું છે.
નૈમિષારણ્યમાસાદ્ય શ્રાવયિષ્યતિ વૈ કથામ્
નૈમિષારણ્ય પહોંચીને, એ વાર્તા અવશ્ય સંભળાવશે.
તાનિ ચોપપુરાણાનિ ભવિષ્યંતિ કલૌ યુગે
આ ઉપપુરાણો કળિયુગમાં પ્રગટ થશે.
સારભૂતશ્ચ કથિતં ઇતિહાસસમુચ્ચયઃ
સારરૂપે પણ, ઇતિહાસોની સંહિતા કહી છે.