મહીરાજસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા બલખાનિં મહાબલમ્
પૃથ્વીના રાજાએ એ સેનાઓ અને તેમની મોટી શક્તિ જોઈ.
તારકઃ કિતવેનૈવ સંહૃતો દિતિજેન વૈ
તારકને દાનવે છેતરપિંડીથી નાશ કર્યો હતો.
ઇતિ શ્રુત્વા તુ તે ધીરાઃ કૃષ્ણાંશો દેવસિંહકઃ
આ સાંભળીને, કૃષ્ણાંશ અને દેવોમાં સિંહ જેવા ધીર લોકો
અહોરાત્રમભૂદ્યુદ્ધં તેષાં તેન સમન્વિતમ્ બલખાનિં મોહયિત્વા જગર્જ ચ પુનઃપુનઃ
એમના વચ્ચે દિવસ-રાત યુદ્ધ થયું, અને તેની સાથે જોડાઈ. સેનાને ભુલાવી, એ વારંવાર ગર્જના કરી.
સુખખાનિસ્તદા શૂરઃ કિતવં બલવત્તરમ્
પછી સુખખાની, એ શૂરવીર, શક્તિશાળી જુગારીને હરાવ્યો.
ત્રયસ્તે સુખિનો ભૂત્વા સુખખાનિં પ્રશસ્ય ચ
ત્રણે ખુશ થઈને સુખખાનીને વખાણ્યા.
તદા ભૂપસુતા દેવી સુખખાનિં સમાવૃણોત્
પછી રાજકુમારી, રાજાની દીકરી, સુખખાનીને પસંદ કર્યો.
સંબોધ્ય વિવિધૈર્વાક્યૈર્ભૂમિરાજાંતમાગમત્
એણે અનેક રીતે વાત કરી અને પૃથ્વીના રાજાને ત્યાં લાવ્યો.
કોટિસ્વર્ણં નૃપાત્પ્રાપ્ય બલખાનિર્મહાબલઃ 3.3.31.
રાજાએ દસ કરોડ સોનાની મૂડી આપી, અને બલખાની, મહા શક્તિશાળી,
પ્રભાવતી તસ્ય સુતા દશપુત્રાનુજાભવત્
પ્રભાવતી, એની દીકરી, દસ પુત્રોની નાના બહેન બની.
બલશ્ચ પ્રબલશ્ચૈવ સુબલો બલવાન્બલી
બલ, પ્રબલ, સુબલ, બલવાન અને બલી—
કરભો નામ વૈ યક્ષો લલ્લરાજસ્ય સેવકઃ પઞ્ચવર્ષાંતરે જાતે તેન ભુક્તા કુમારિકા
કરભા નામનો યક્ષ, લલ્લર રાજાનો સેવક, પાંચ વર્ષ પછી કન્યાને ભોગવી.
મૂલવર્મા મહીરાજં સમાહૂય સસૈન્યકમ્
મૂળવર્માએ પૃથ્વીના રાજાને અને એની સેનાને બોલાવ્યો.
પ્રભાવતીં શુભાં કન્યાં નૃહરાય દદામ્યહમ્ દદૌ વેદવિધાનેન સુતાં ચ નૃહરાય વૈ
હું પ્રભાવતી, શુભ કન્યાને, નૃહરાને આપું છું; અને એણે વેદવિધિથી પોતાની દીકરી નૃહરાને આપી.
પક્ષમાત્રાંતરે યક્ષઃ કરભસ્તત્ર ચાગતઃ
પક્ષના અંતરે, યક્ષ કરભા ત્યાં આવ્યો.
મહીરાજસ્તદા દુઃખી વત્સજૌ બલવત્તરૌ
પછી પૃથ્વીના રાજા દુઃખી થયો—એના બે પુત્રો, વત્સજ, બહુ શક્તિશાળી હતા.
ઇતિ શ્રુત્વા સ કૃષ્ણાંશઃ કરભં યક્ષકિંકરમ્
આ સાંભળીને, કૃષ્ણાંશ કરભા, યક્ષ સેવક, પાસે ગયો.
ભ્રાતરૌ તૌ સમાગમ્ય નાગપાશં તુ ચાસિના ભૂમિરાજઃ પ્રસન્નાત્મા દેહલીં મુદિતોઽગમત્।। 3.3.31.
બે ભાઈઓ મળીને, તલવારથી નાગપાશ કાપ્યો; પૃથ્વીના રાજા પ્રસન્ન મનથી આનંદપૂર્વક દેહલીએ પ્રવેશ કર્યો.
સૂત ઉવાચ કાશ્મીરે ચ નૃપશ્ચાસીત્કૈકયો નામ વિશ્રુતઃ
સૂત કહે છે: કાશ્મીરમાં કૈકય નામે પ્રસિદ્ધ એક રાજા હતો.
કામઃ પ્રકામઃ સકામો નિષ્કામો નિરપત્રપઃ
તે રાજા ઇચ્છાશીલ, ખૂબ જ કામી, ઈચ્છાવાળો, ક્યારેક નિરિચ્છા અને નિર્લજ્જ હતો.
સ ભૂપો ભૂમિરાજં ચ સમાહૂય વચોઽબ્રવીત્
એ રાજાએ ભૂમિના રાજાને બોલાવીને એમ કહ્યું.
ગંધર્વસ્સુકલો નામ મત્કન્યાં ચ શુભાનનામ્
સુકલ નામે એક ગંધર્વ હતો અને મારી દીકરીનું નામ શુભાનના હતું.
પૂર્ણિમાયાં ચ સંપ્રાપ્તઃ સ વૈ ચિત્રરથપ્રિયઃ વધં કુરુ નૃપશ્રેષ્ઠ દેહલીં ગંતુમર્હસિ
પૂર્ણિમાના દિવસે, ચિત્રરથને ગમતો એ આવી પહોંચ્યો; હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તેને મારો અને દેહલીએ જવું જોઈએ.
ઇતિ શ્રુત્વા મહીરાજો લક્ષસૈન્યસમન્વિતઃ
આ સાંભળીને ભૂમિના રાજા લાખ સૈન્ય સાથે તૈયાર થયો.
વૈશાખ્યાં સુખજાતાયાં સુકલોનામ વીર્યવાન્
વૈશાખ મહિનામાં, સુખદ જન્મમાં, સુકલ નામે શૂરવીર હતો.
નગરાચ્ચ બહિર્જાતા યે શૂરા મદવિહ્વલાઃ
શહેરની બહાર જન્મેલા, ગર્વથી મસ્ત શૂરવીરો હતા.
ભયભીતો મહીરાજો ધ્યાત્વા સર્વમયીં શિવામ્
ભૂમિના રાજા ડરથી, સર્વવ્યાપી શિવાને ધ્યાનમાં લીધો.
કૃષ્ણાંશાદીન્બોધયિત્વા તૈશ્ચ સાર્ધં સમાગમત્ 3.3.31.
કૃષ્ણ વંશના લોકોને જાગૃત કરીને, એ તેમના સાથે જોડાયો.
બલખાનિશ્ચ બલવાઞ્છતગંધર્વમુત્તમમ્
એ શક્તિશાળી રાજાએ પોતાના સૈન્ય સાથે શ્રેષ્ઠ ગંધર્વ પર આક્રમણ કર્યું.
બહુધા તે હિ ગંધર્વાસ્તૈશ્ચ સાર્દ્ધં સમારુધન્
ઘણા ગંધર્વોએ પણ તેમના સાથે મળીને યુદ્ધ કર્યું.