મહીરાજસ્તુ બલવાઁલ્લક્ષષોડશસૈન્યપઃ
મહીરાજા ખૂબ શક્તિશાળી હતો અને તેની પાસે એક લાખ સોઢા સૈનિકો હતા.
કૃષ્ણાંશે પંચદશકે સંપ્રાપ્તે વ્રતતત્પરે
કૃષ્ણપક્ષની પંદરમી તિથિ આવે ત્યારે વ્રતમાં તત્પર લોકો ભેગા થયા.
માયાવર્મા ચ તં દૃષ્ટ્વા તારકં ભૂપસંયુતમ્
માયાવર્મન તારકને રાજાઓ સાથે જોઈ રહ્યો હતો.
કિતવો નામ મેધાવી દૈત્યવંશયશસ્કરઃ
કિતવ, બુદ્ધિશાળી અને દૈત્ય વંશમાં પ્રસિદ્ધ હતો.
હતા ભૂપકુમારાશ્ચ મત્સુતાર્થં સમાગતાઃ
મારા પુત્ર માટે ભેગા થયેલા રાજકુમારો માર્યા ગયા.
તેષાં ચ બહુધા દ્રવ્યં લુંઠયિત્વા મદાતુરઃ
તેના મદમાં, તેણે અનેક રીતે તેમનો ધન લૂંટી લીધો અને ચાલ્યો ગયો.
ઇતિ શ્રુત્વા મહીરાજસ્સર્વસૈન્યસમન્વિતઃ
આ સાંભળીને, મહીરાજા આખા સૈન્ય સાથે આગળ વધ્યો.
કિતવસ્સ તુ માયાવી જિત્વા સર્વાન્મહાબલાન્
પણ કિતવ, જાદુગર, બધા મહાબળીઓ પર વિજય મેળવી ગયો.
તારકશ્ચ તદા દુઃખી ધ્યાત્વા શંકરમુત્તમમ્ 3.3.31.
ત્યારે તારક દુ:ખી થઈને શ્રેષ્ઠ શંકરનું ધ્યાન કરવા લાગ્યો.
એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તા મહાવતીનિવાસિનઃ
એ વચ્ચે મહાવતીના વાસીઓ ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
મહીરાજસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા બલખાનિં મહાબલમ્
પૃથ્વીના રાજાએ એ સેનાઓ અને તેમની મોટી શક્તિ જોઈ.
તારકઃ કિતવેનૈવ સંહૃતો દિતિજેન વૈ
તારકને દાનવે છેતરપિંડીથી નાશ કર્યો હતો.
ઇતિ શ્રુત્વા તુ તે ધીરાઃ કૃષ્ણાંશો દેવસિંહકઃ
આ સાંભળીને, કૃષ્ણાંશ અને દેવોમાં સિંહ જેવા ધીર લોકો
અહોરાત્રમભૂદ્યુદ્ધં તેષાં તેન સમન્વિતમ્ બલખાનિં મોહયિત્વા જગર્જ ચ પુનઃપુનઃ
એમના વચ્ચે દિવસ-રાત યુદ્ધ થયું, અને તેની સાથે જોડાઈ. સેનાને ભુલાવી, એ વારંવાર ગર્જના કરી.
સુખખાનિસ્તદા શૂરઃ કિતવં બલવત્તરમ્
પછી સુખખાની, એ શૂરવીર, શક્તિશાળી જુગારીને હરાવ્યો.
ત્રયસ્તે સુખિનો ભૂત્વા સુખખાનિં પ્રશસ્ય ચ
ત્રણે ખુશ થઈને સુખખાનીને વખાણ્યા.
તદા ભૂપસુતા દેવી સુખખાનિં સમાવૃણોત્
પછી રાજકુમારી, રાજાની દીકરી, સુખખાનીને પસંદ કર્યો.
સંબોધ્ય વિવિધૈર્વાક્યૈર્ભૂમિરાજાંતમાગમત્
એણે અનેક રીતે વાત કરી અને પૃથ્વીના રાજાને ત્યાં લાવ્યો.
કોટિસ્વર્ણં નૃપાત્પ્રાપ્ય બલખાનિર્મહાબલઃ 3.3.31.
રાજાએ દસ કરોડ સોનાની મૂડી આપી, અને બલખાની, મહા શક્તિશાળી,
પ્રભાવતી તસ્ય સુતા દશપુત્રાનુજાભવત્
પ્રભાવતી, એની દીકરી, દસ પુત્રોની નાના બહેન બની.
બલશ્ચ પ્રબલશ્ચૈવ સુબલો બલવાન્બલી
બલ, પ્રબલ, સુબલ, બલવાન અને બલી—
કરભો નામ વૈ યક્ષો લલ્લરાજસ્ય સેવકઃ પઞ્ચવર્ષાંતરે જાતે તેન ભુક્તા કુમારિકા
કરભા નામનો યક્ષ, લલ્લર રાજાનો સેવક, પાંચ વર્ષ પછી કન્યાને ભોગવી.
મૂલવર્મા મહીરાજં સમાહૂય સસૈન્યકમ્
મૂળવર્માએ પૃથ્વીના રાજાને અને એની સેનાને બોલાવ્યો.
પ્રભાવતીં શુભાં કન્યાં નૃહરાય દદામ્યહમ્ દદૌ વેદવિધાનેન સુતાં ચ નૃહરાય વૈ
હું પ્રભાવતી, શુભ કન્યાને, નૃહરાને આપું છું; અને એણે વેદવિધિથી પોતાની દીકરી નૃહરાને આપી.
પક્ષમાત્રાંતરે યક્ષઃ કરભસ્તત્ર ચાગતઃ
પક્ષના અંતરે, યક્ષ કરભા ત્યાં આવ્યો.
મહીરાજસ્તદા દુઃખી વત્સજૌ બલવત્તરૌ
પછી પૃથ્વીના રાજા દુઃખી થયો—એના બે પુત્રો, વત્સજ, બહુ શક્તિશાળી હતા.
ઇતિ શ્રુત્વા સ કૃષ્ણાંશઃ કરભં યક્ષકિંકરમ્
આ સાંભળીને, કૃષ્ણાંશ કરભા, યક્ષ સેવક, પાસે ગયો.
ભ્રાતરૌ તૌ સમાગમ્ય નાગપાશં તુ ચાસિના ભૂમિરાજઃ પ્રસન્નાત્મા દેહલીં મુદિતોઽગમત્।। 3.3.31.
બે ભાઈઓ મળીને, તલવારથી નાગપાશ કાપ્યો; પૃથ્વીના રાજા પ્રસન્ન મનથી આનંદપૂર્વક દેહલીએ પ્રવેશ કર્યો.
સૂત ઉવાચ કાશ્મીરે ચ નૃપશ્ચાસીત્કૈકયો નામ વિશ્રુતઃ
સૂત કહે છે: કાશ્મીરમાં કૈકય નામે પ્રસિદ્ધ એક રાજા હતો.
કામઃ પ્રકામઃ સકામો નિષ્કામો નિરપત્રપઃ
તે રાજા ઇચ્છાશીલ, ખૂબ જ કામી, ઈચ્છાવાળો, ક્યારેક નિરિચ્છા અને નિર્લજ્જ હતો.