અહ્લાદઃ ક્રોધતામ્રાક્ષઃ કેશાના કૃષ્ય તં મુદા 3.3.23.
આહ્લાદ ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરીને આનંદથી તેના વાળ પકડી લીધા.
શ્રુત્વા પરિમલો રાજા સપત્નીકસ્સમાગતઃ
આ સાંભળી, પરિમલ રાજા પોતાની રાણી સાથે ત્યાં આવ્યો.
અરે ધૂર્ત મહાપાપિન્મદ્બંધુર્ઘાતિતસ્ત્વયા
'અરે દુષ્ટ, મહાપાપી, તું મારા સગાને મારી નાખ્યો છે!'
તદા મહીપતિર્દુઃખી નિઃશ્વાસો મૌનમાસ્થિતઃ
ત્યારે રાજા દુઃખી થઈ ઊંડો શ્વાસ લઈ મૌન રહ્યો.
એતસ્મિન્નંતરે વીરો બલખાનિઃ સમાગતઃ
એ સમયે વીર બલખાની ત્યાં પહોંચ્યો.
સ ચકાર વિવાહાર્થમુદ્યોગં ભ્રાતૃજસ્ય વૈ
એણે પોતાના ભાઈના દીકરાના લગ્ન માટે તૈયારીઓ શરૂ કરી.
તારકશ્ચ તમાયાતસ્સાર્દ્ધં શૂરસહસ્રકૈઃ
તારક પણ હજારો વીર યુધ્ધાઓ સાથે ત્યાં આવ્યો.
તાલનશ્ચ તતઃ પ્રાપ્તો લક્ષસૈન્યસમ ન્વિતઃ
પછી તાલન લાખ સૈનિકોની સેના સાથે ત્યાં આવ્યો.
બ્રહ્માનંદઃ સ્વયં પ્રાપ્તસ્ત્રિલક્ષબલસંયુતઃ
તેને પોતે જ બ્રહ્માનંદ પ્રાપ્ત થયો, અને તે ત્રણ લાખ બળ સાથે સજ્જ હતો.
હા બંધો ક્વ ગતસ્ત્વં વૈ માં ત્યક્ત્વા પુરુષાધમમ્
હાય મિત્ર! તું મને, આ પાપી માનવને છોડીને ક્યાં ગયો?
બલખાનિસ્તુ બલવાઁલ્લક્ષસૈન્યસમન્વિતઃ 3.3.23.
બલખાની બહુ જ બળવાન હતો અને તેની સાથે લાખ સૈનિકોની સેના હતી.
અહોરાત્રપ્રમાણેન માસૈકઃ પથિ વૈ ગતઃ વ્યૂહઃ સ્વકીયસૈન્યાનાં રચિતો બલખાનિના
એક દિવસ-રાતમાં જ તેણે માસ જેટલું અંતર કાપી નાખ્યું; બલખાનીએ પોતાની સેનાનું ગોઠવણ કરી.
એકો રથઃ સ્થિતો યુદ્ધે તત્પશ્ચાત્સંસ્થિતા ગજાઃ
યુદ્ધમાં એક રથ આગળ ઉભો રહ્યો અને તેની પાછળ હાથીઓ ગોઠવાયા.
તેષાં પશ્ચાત્ક્રમાજ્જ્ઞેયા પત્તયો દશ સંસ્થિતાઃ
હાથીઓની પાછળ ક્રમશઃ દસ પદાતળ દળો ગોઠવાયા.
એકો રથો ગજાસ્સર્વે શતાર્દ્ધં તુ હયાસ્તુ યે
એક રથ, બધા હાથીઓ અને સવા સો ઘોડા ત્યાં હતા.
પઞ્ચાયુતાનિ સેનાયાં સર્વે પદચરાઃ સ્મૃતાઃ
સેનામાં બધા પગપાળા સૈનિકો પચાસ હજાર ગણાયા.
ગજાસ્તુ દશસાહસ્રા મદમત્તાઃ પૃથગ્યયુઃ
હાથીઓ દસ હજાર હતા, અને તેઓ મદમાં ચૂર થઈ અલગ-અલગ આગળ વધ્યા.
અભિનન્દનભૂપસ્ય મ્લેચ્છાઃ પૈશાચધર્મિણઃ
અભિનંદન રાજાના મ્લેચ્છો પિશાચી રીતના અનુયાયી હતા.
એકલક્ષઃ પદચરા ભુશુણ્ડીપરિઘાયુધાઃ ગજસ્થાસ્તત્ર સંપ્રાપ્તા યત્રાહ્લાદમહા ચમૂઃ
એક લાખ પગપાળા સૈનિકો, ભાલા અને ગદાઓથી સજ્જ, હાથીઓ પર ચડીને ત્યાં પહોંચ્યા જ્યાં આહ્લાદની મહાસેના હતી.
તયોશ્ચાસીન્મહદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્
બન્ને પક્ષો વચ્ચે ભયાનક અને હૃદય દ્રવી દેનાર મોટું યુદ્ધ થયું.
સપ્તાહોરાત્રમભવદ્યુદ્ધં સમરશાલિ નામ્ 3.3.23.
સમરશાલી નામનું યુદ્ધ સાત દિવસ અને રાત ચાલ્યું.
એકલક્ષં હતાઃ સર્વે બલખાનેશ્ચ સૈન્યપૈઃ હર્ષિતા બલખાન્યાદ્યા જય દુર્ગે વચોઽબ્રુવન્
બલખાનીની સેનાએ બધા એક લાખ શત્રુઓને મારી નાખ્યા; આનંદિત બલખાની એ પછી કિલ્લામાં વિજયના શબ્દો બોલ્યા.
દૃષ્ટ્વા સૈન્યવિનાશં ચ રાજ્ઞઃ સપ્તકુમારકાઃ
સેનાનો વિનાશ જોઈને રાજાના સાત પુત્રો—
મહાનન્દશ્ચ નન્દશ્ચ પરાનન્દોપનન્દકૌ
મહાનંદ, નંદ, પરાનંદ, ઉપનંદ અને કૌ—
ગજસ્થાસ્તે મહાવીરાસ્તોમરાન્વયસંભવાઃ
આ મહાવીરો, તોમર વંશના, હાથીઓ પર સવાર હતા.
ભયભીતાશ્ચ તે સર્વે બલખાનિમુપાયયુ
બધા ભયથી કંપતા બલખાની પાસે આવ્યા.
અભ્યધાવત વેગેન કપોતસ્થો મહાબલઃ
કપોત પર બેસેલા મહાબળવાને જોરદાર ઝડપથી આગળ ધસી ગયો.
ઉપનન્દં સૂર્યવર્મા સુનન્દં પ્રતિ તારકઃ
તારક સુનંદા તરફ આગળ વધ્યો અને સૂર્યવર્માએ ઉપનંદનો સામનો કર્યો.
યુધ્યમાનાસ્તુ તે સર્વે પરસ્પરં વધૈષિણઃ
બધા એકબીજાને હરાવવાની ઈચ્છાથી યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
પરાજિતાસ્તુ તે પુત્રા બાહ્લીકસ્ય મહાબલાઃ
પછી બાહ્લિકના તે શક્તિશાળી પુત્રો હારી ગયા.