ગજમુક્તામનુજ્ઞાપ્ય દંપતી પ્રાપ્ય નિર્ભયઃ 3.3.23.
ગજમુક્તાની પરવાનગી લઈને, દંપતી નિર્ભય બનીને આગળ વધ્યા.
મકરંદસ્તુ બલવાન્જ્ઞાત્વા તત્સર્વકારણમ્
પછી શક્તિશાળી મકરંદએ આખી વાત જાણી.
ધર્મમારાધયામાસ યજ્ઞૈર્નાનાવિધૈઃ સ્તવૈઃ
તેને વિવિધ યજ્ઞો અને સ્તુતિઓ દ્વારા ધર્મની ઉપાસના કરી.
અભિનંદનભૂપસ્ય સુતા ચિત્રપ્રપૂજિની
અભિનંદન રાજાના પુત્રીનું નામ ચિત્રપ્રપૂજિની હતું.
કેસરિણ્યા ગુરુર્જ્ઞેયઃ કુતુકો યોગુરૂપધૃક્
કેસરીણીના ગુરુનું નામ કુતુક હતું, જે યોગીની રૂપે આવ્યા હતા.
શત્રુભિર્દુર્ગમા ભૂમિઃ શત્રુપાષાણકારિણી
શત્રુઓને કારણે એ જમીન પહોંચવા અઘરી હતી અને દુશ્મન પથ્થરોને કારણે જોખમી બની હતી.
ચિત્રરેખાભૂપસુતા જયંતસ્તુ તયા હૃતઃ ઇન્દુલશ્ચ સ્થિતો દુઃખી ચિત્રમાયાવિમોહિતઃ
ચિત્રરેખા રાજકુમારીએ જયંતને પકડી લીધો હતો; ઈંદુલા ત્યાં જ દુઃખી અને ચમત્કારી માયાથી ભ્રમિત રહ્યો.
કૃષ્ણાંશશ્ચ ભવાન્દેવઃ સહિતઃ સૂર્યવર્મણા ચિત્રરેખાં સમાગત્ય નૃત્યાદીંસ્તૈઃ સમં કુરુ
હે દેવ, તું કૃષ્ણનો અંશ છે, તું સૂર્યવર્મણ સાથે ચિત્રરેખા પાસે જઈને તેમના સાથે નૃત્ય વગેરે કર.
મોહયિત્વા ચ તાં દેવીં પઠિત્વા તન્મતં શુભમ્
અને એ દેવીને મોહિત કરીને, એની શુભ શિક્ષા વાંચ.
ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે દેવસ્સ રાજા વિસ્મયાન્વિતઃ
આ રીતે કહીને દેવ અદૃશ્ય થઈ ગયા અને રાજા આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયો.
ફાલ્ગુને માસિ સંપ્રાપ્તે ત્રયસ્તે યોગિરૂપિણઃ 3.3.23.
ફાગણ માસ આવતાં, એ ત્રણેય યોગીની રૂપ ધારણ કરી.
મૃદંગાંકસ્તદા દેવો મકરંદો વિપંચિમાન્
એ સમયે દેવે મૃદંગ વગાડ્યો અને મકરંદે વીણા વગાડી.
મોહયિત્વા ચ નગરં તથા ગજપતિં નૃપમ્
એ રીતે શહેર અને હાથીઓના રાજાને ભ્રમિત કરી દીધા.
વાંછિતં બ્રૂહિ મે યોગિન્સ શ્રુત્વા પ્રાહ નમ્રધીઃ
હે યતિ, તારી ઇચ્છા શું છે, મને કહો; આવું સાંભળીને, તે વિનમ્રતાથી બોલ્યો.
કૃત્વા કાર્યમહં શીઘ્રં પુનર્દાસ્યમિ તે સુતમ્
હું કામ ઝડપથી પૂર્ણ કરી, પછી તારો પુત્ર તને પાછો આપીશ.
ઇતિ શ્રુત્વા ગજપતિર્દત્ત્વા તેભ્યઃ સ્વકં સુતમ્
આ સાંભળીને, હાથીઓના રાજાએ પોતાનો પુત્ર તેમને આપી દીધો.
પક્ષમાત્રેણ બાહ્લીકં નગરં પ્રયયુર્મુદા
અડધા મહિને જ તેઓ આનંદપૂર્વક બાહ્લિક શહેરમાં પહોંચી ગયા.
આયયુર્લાસ્યતત્ત્વજ્ઞા નૃપમોહનતત્પરાઃ
નૃત્યના તત્વ જાણનારા અને રાજાને મોહિત કરવા ઉત્સુક એવા લોકો ત્યાં આવ્યા.
મોહિતાસ્તૈશ્ચ તે સર્વે ગીતનૃત્યવિશારદૈઃ
ગીત અને નૃત્યમાં પારંગત એવા લોકો દ્વારા બધા મોહિત થઈ ગયા.
તાનાદાય પુનર્ભૂપઃ સ્વગેહમભિનંદનઃ
પછી રાજાએ તેમને લઈને આનંદથી પોતાના ઘેર પાછા ગયો.
મકરંદસ્તદા વીણાં મૃદંગં ભીષ્મજો બલી 3.3.23.
ત્યારે ભીષ્મપુત્ર શક્તિશાળી મકરંદે વીણા અને મૃદંગ હાથમાં લીધા.
ગૃહીત્વા મોદયામાસુર્નારીવૃન્દા મહોત્તમમ્
તેને લઈને સ્ત્રીઓની મોટી મંડળી આનંદમાં આવી ગઈ.
માયાં નિર્વાપયામાસ નિષ્ફલા સાઽભવત્ક્ષણાત્
તેને માયા દૂર કરી દીધી; એ ક્ષણમાં નિષ્ફળ બની ગઈ.
વાંછિતં બ્રૂહિ મે વીર કૃષ્ણાંશશ્ચાહ તાં વધૂમ્
હે વીર, તારી ઇચ્છા કહો; કૃષ્ણના અંશે એ વધૂને આવું કહ્યું.
ઇતિ શ્રુત્વા ચિત્રરેખા શોકવ્યાકુલચેતના
આ સાંભળીને, ચિત્રરેખા દુઃખથી વ્યાકુળ મનવાળી થઈ.
ઇંદ્રાદ્યા દેવતાસ્સર્વે મયા નિર્મિતયા યયા
હું જ એ છું, જેના દ્વારા ઇન્દ્રાદિ બધા દેવતાઓ સર્જાયા છે.
દેવો નારાયણો વાપિ ધર્મો વાપિ શિવઃ સ્વયમ્
દેવો નારાયણ હોય કે ધર્મ, કે શિવ સ્વયં—
ઉદયો નામ મે રાજ્ઞિ દેવસિંહોઽયમુત્તમઃ
મારું નામ ઉદય છે, હે રાણી; આ ઉત્તમ દેવસિંહ છે.
ઇન્દુલસ્ય વિયોગેન વયં યોગિત્વમાગતાઃ
ઇન્દુલાથી વિયોગ થવાથી અમે યોગશક્તિ પ્રાપ્ત કરી છે.
શુકં દેહિ મહામાયે ઇંદુલં દેહિ વા યદિ
હે મહામાયે, શુક આપો, અથવા ઇચ્છો તો ઇન્દુલા આપો.