દૃષ્ટ્વા તતસ્તુ ચંડાલાન્બલખાનિરતાડયત્
પછી બલખાની એ ચાંડાલોને જોઈને તેમને માર્યો.
મૃતે પંચશતે રૌદ્રે તચ્છેષા દુદ્રુવુર્ભયાત્
પાંચસો રુદ્રો મરી ગયા પછી, બાકી રહેલા ડરથી ભાગી ગયા.
સ નૃપઃ કારણં જ્ઞાત્વા હસ્તબદ્ધો મહાબલી
એ રાજાએ કારણ સમજીને, મહાબલી હોવા છતાં, હાથપગ બાંધ્યા.
ભવાન્મહાબલો વીર ચાંડાલૈર્બંધનં ગતઃ
મહાબલી વીર, તમે ચાંડાલો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યા હતા.
મત્સુતા ભવને પ્રાપ્તા દિષ્ટ્યા ત્વં જીવિતં ગતઃ ઇતિ શ્રુત્વા પ્રિયં વાક્યં તં પ્રશસ્ય તથાકરોત્
મારી દીકરી હવે તમારા ઘરે આવી ગઈ છે અને તમારે ફરીથી જીવ મળ્યો છે, એ જાણીને તેણે આનંદથી તેની પ્રશંસા કરી અને જે કહ્યું હતું એ પ્રમાણે જ કર્યું.
મંડપે વેદકર્માણિ વિવાહાર્થં ચકાર સઃ
પંડાલમાં લગ્ન માટેના વિધિઓ અને યજ્ઞો કરવામાં આવ્યા.
તદાજ્ઞયા લિખિત્વાસૌ ગજસેનોઽગ્નિસેવકઃ
તેણે જે કહ્યું એ પ્રમાણે ગજસેન, અગ્નિ સેવા કરનાર, એ બધું લખી કાઢ્યું.
બલખાનેર્વિવાહોઽત્ર ભવાન્સૈન્યસમન્વિતઃ
અહીં બલખાનનું લગ્ન તમારી સેનાની હાજરીમાં થયું.
ઇત્યુક્તે નિશિ જાતાયાં બલખાનિર્મહાબલઃ 3.3.16.
આવું કહેવામાં આવ્યું ત્યારે રાત્રે બલખાન મહાબળવાન જન્મ્યો.
ગરલં તેન સંભુક્તં ન મમાર વરાચ્છુભાત્ પુનર્બબંધ નિગડૈસ્તાડયામાસ વેતસૈઃ
તેને ઝેર પીવડાવાયું, પણ શુભ આશીર્વાદથી તે મર્યો નહીં; પછી તેને ફરીથી બાંધવામાં આવ્યો અને વેતા વડે મારવામાં આવ્યો.
વિષદોષમસૃક્દ્વારાન્નિસ્સૃતં સર્વદેહતઃ
ઝેરનો અસર આખા શરીરમાંથી લોહી દ્વારા બહાર નીકળી ગઈ.
રાજન્કિમીદૃશં જાતં ત્વત્સૈન્યં તાડને રતમ્ યાતનાં પ્રથમં પ્રાપ્ય તદનૂદ્વાહિતો ભવેત્
રાજા, એવું શું થયું કે તમારી સેના માર મારવામાં આનંદ મેળવે છે? પહેલા તેને યાતના આપી પછી છોડવો જોઈએ.
ઇત્યુક્તે સતિ ભૂપાલે ગજમુક્તા સમાગતા
આવું રાજાને કહેવામાં આવ્યું ત્યારે ગજમુક્તા આવી પહોંચી.
નૃપઃ પ્રાહ સુતે શીઘ્રં યાહિ ત્વં નિજમંદિરે
રાજાએ પોતાના પુત્રને કહ્યું, 'તુ તારા ઘરે જલદી જા.'
ઇતિ શ્રુત્વા વચો ઘોરં બલખાનિર્મહાબલઃ
આ ભયાનક વાતો સાંભળી બલખાન મહાબળવાન...
શૂરાન્પંચશતં તં ચ રુદ્ધ્વા શસ્ત્રૈઃ સમંતતઃ
પાંચસો શૂરવીરોને લઈને તેને ચારેય બાજુથી શસ્ત્રોથી ઘેરી લીધો.
ગજસેન સુતો જ્યેષ્ઠઃ સૂર્યદ્યુતિરુપાગતઃ
ગજસેનનો મોટો પુત્ર, જે સૂર્ય જેવી તેજસ્વીતા ધરાવતો હતો, ત્યાં આવ્યો.
તથા ગતં પતિં દૃષ્ટ્વા ગજમુક્તા સુદુઃખિતા
પતિને આવું જતા જોઈને ગજમુક્તા ખૂબ દુઃખી થઈ.
પતિં નિષ્કાસ્ય રુદતી વ્યજનં પતયે દદૌ 3.3.16.
રડતી રડતી તેણે પતિને બહાર લાવ્યો અને પતિને પંખો આપ્યો.
એતસ્મિન્નંતરે વીરશ્ચાહ્લાદઃ સપ્તલક્ષકૈઃ
એ જ સમયે, આહ્લાદ નામનો વીર સાત લાખ લોકો સાથે આવ્યો.
બલખાનિર્ગતો ગર્તે રુરોધ નગરીં તદા
બલખાન ખાડામાંથી બહાર આવ્યો અને પછી શહેરને ઘેરી લીધું.
ત્રિલક્ષૈશ્ચ હયૈઃ સાર્દ્ધં સૂર્યદ્યુતિરુપાયયૌ
સૂર્ય જેવી કાંતિ ધરાવતા તે ત્રણ લાખ ઘોડાઓ સાથે ત્યાં પહોંચ્યો.
તયોશ્ચાસીન્મહદ્યુદ્ધમહોરાત્રં હિ સૈન્યયોઃ
બન્ને સેના વચ્ચે દિવસ-રાત ચાલતું મોટું યુદ્ધ થયું.
દ્વિતીયેઽહ્નિ સમાયાતે ગજસેનો મહાબલઃ દાહયામાસ તત્સૈન્યં તાલનાદ્યૈશ્ચ પાલિતમ્
બીજા દિવસે શક્તિશાળી ગજસેનએ તાલન અને બીજા રક્ષકોએ સંભાળેલી એ સેના પર આગ લગાવી.
ભસ્મીભૂતં બલં દૃષ્ટ્વા તાલનઃ શત્રુસમ્મુખે
પોતાની સેના રાખ થઈ ગઈ જોઈને તાલન દુશ્મન સામે ઊભો રહ્યો.
મૂર્છિતં નૃપમાજ્ઞાય સૂર્યદ્યુતિરુપાયયૌ
રાજા બેભાન પડ્યો છે એ જાણીને સૂર્યદ્યુતિ ત્યાં પહોંચ્યો.
એતસ્મિન્નંતરે શૂરૌ દેવૌ ચાહ્લાદકૃષ્ણકૌ
એ સમયે અહલાદ અને કૃષ્ણક નામના બે વીર દેવતાઓ આવ્યા.
સુબદ્ધં ભ્રાતરં જ્ઞાત્વા હયં કાંતામલોઽરુહત્ ગૃહીત્વા તં સ કૃષ્ણાંશં તસ્ય તેજઃ સમાહરત્
પોતાનો ભાઈ બંધાયો છે એ જાણી કૃષ્ણાંશે સુંદર ઘોડા પર ચડી, ભાઈને પકડી લીધો અને તેની તેજસ્વિતા એકઠી કરી.
સપ્તલક્ષબલં સર્વં વહ્નિભૂતમભૂત્તદા 3.3.16.
પછી સાત લાખની આખી સેના અગ્નિસમાન બની ગઈ.
ગજસેનસ્યાર્દ્ધસૈન્યં તૈશ્ચ સર્વૈર્વિનાશિતમ્ ।। વિજયં નૃપતિઃ પ્રાપ્ય હર્ષિતો ગેહમાયયૌ
ગજસેનની અડધી સેના એ બધાએ નાશ કરી; રાજાએ વિજય મેળવી આનંદથી ઘરે પાછો ફર્યો.