તારકાદ્યાશ્ચ ભૂપાલાઃ સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રસંયુતાઃ
તારક અને બીજા રાજાઓ, બધા શસ્ત્ર અને અસ્ત્રોથી સજ્જ હતા.
તથાવિધાન્નૃપાન્દૃષ્ટ્વા ભૂપાન્પંચશતાન્બલી
એવા પાંચસો શક્તિશાળી રાજાઓને જોઈને,
સર્વતો વધ્યમાનં તં બલખાનિં સ તારકઃ
તારકએ四દિશામાંથી ઘેરાયેલા સેનાના વિભાગોને પરાજય આપ્યો.
મહીરાજસુતો જ્યેષ્ઠો દૃષ્ટ્વા ખડ્ગં તથા ગતમ્
મહીરાજાનો મોટો પુત્ર, ખડગ ખેંચાયેલો જોઈને,
પરાજિતે નૃપબલે બલખાનિર્મહાબલઃ
રાજાની સેનાને હરાવ્યા પછી, મહાબલી બલખાની ટકી રહ્યો.
તાં ગચ્છંતીં સુતાં દૃષ્ટ્વા ગજસેનો મહીપતિઃ
પિતાએ, ગજસેન રાજાએ, પોતાની દીકરીને જતા જોઈ,
જંબુકઘ્નં મહાવીરં માયયા તમમોહયત્
જાંબુકઘ્ન મહાવીરને માયાથી ભ્રમિત કરી દીધો.
નિગડૈસ્તં બબંધાશુ દૃઢૈર્લોહમયૈ રુષા
ક્રોધમાં, તેણે મજબૂત લોખંડની બાંધણીથી તેને ઝડપથી બાંધ્યો.
ચાંડાલાંશ્ચ સમાહૂય કઠિનાંસ્તત્રવાસિનઃ 3.3.16.
ત્યાં રહેતા કઠોર ચાંડાલોને બોલાવી લીધા.
તે રૌદ્રાસ્તં સમાબધ્ય તાડયામાસુરૂજ્જિતાઃ
એ રુદ્ર પુરુષોએ તેને બાંધીને સતત માર્યો.
દૃષ્ટ્વા તતસ્તુ ચંડાલાન્બલખાનિરતાડયત્
પછી બલખાની એ ચાંડાલોને જોઈને તેમને માર્યો.
મૃતે પંચશતે રૌદ્રે તચ્છેષા દુદ્રુવુર્ભયાત્
પાંચસો રુદ્રો મરી ગયા પછી, બાકી રહેલા ડરથી ભાગી ગયા.
સ નૃપઃ કારણં જ્ઞાત્વા હસ્તબદ્ધો મહાબલી
એ રાજાએ કારણ સમજીને, મહાબલી હોવા છતાં, હાથપગ બાંધ્યા.
ભવાન્મહાબલો વીર ચાંડાલૈર્બંધનં ગતઃ
મહાબલી વીર, તમે ચાંડાલો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યા હતા.
મત્સુતા ભવને પ્રાપ્તા દિષ્ટ્યા ત્વં જીવિતં ગતઃ ઇતિ શ્રુત્વા પ્રિયં વાક્યં તં પ્રશસ્ય તથાકરોત્
મારી દીકરી હવે તમારા ઘરે આવી ગઈ છે અને તમારે ફરીથી જીવ મળ્યો છે, એ જાણીને તેણે આનંદથી તેની પ્રશંસા કરી અને જે કહ્યું હતું એ પ્રમાણે જ કર્યું.
મંડપે વેદકર્માણિ વિવાહાર્થં ચકાર સઃ
પંડાલમાં લગ્ન માટેના વિધિઓ અને યજ્ઞો કરવામાં આવ્યા.
તદાજ્ઞયા લિખિત્વાસૌ ગજસેનોઽગ્નિસેવકઃ
તેણે જે કહ્યું એ પ્રમાણે ગજસેન, અગ્નિ સેવા કરનાર, એ બધું લખી કાઢ્યું.
બલખાનેર્વિવાહોઽત્ર ભવાન્સૈન્યસમન્વિતઃ
અહીં બલખાનનું લગ્ન તમારી સેનાની હાજરીમાં થયું.
ઇત્યુક્તે નિશિ જાતાયાં બલખાનિર્મહાબલઃ 3.3.16.
આવું કહેવામાં આવ્યું ત્યારે રાત્રે બલખાન મહાબળવાન જન્મ્યો.
ગરલં તેન સંભુક્તં ન મમાર વરાચ્છુભાત્ પુનર્બબંધ નિગડૈસ્તાડયામાસ વેતસૈઃ
તેને ઝેર પીવડાવાયું, પણ શુભ આશીર્વાદથી તે મર્યો નહીં; પછી તેને ફરીથી બાંધવામાં આવ્યો અને વેતા વડે મારવામાં આવ્યો.
વિષદોષમસૃક્દ્વારાન્નિસ્સૃતં સર્વદેહતઃ
ઝેરનો અસર આખા શરીરમાંથી લોહી દ્વારા બહાર નીકળી ગઈ.
રાજન્કિમીદૃશં જાતં ત્વત્સૈન્યં તાડને રતમ્ યાતનાં પ્રથમં પ્રાપ્ય તદનૂદ્વાહિતો ભવેત્
રાજા, એવું શું થયું કે તમારી સેના માર મારવામાં આનંદ મેળવે છે? પહેલા તેને યાતના આપી પછી છોડવો જોઈએ.
ઇત્યુક્તે સતિ ભૂપાલે ગજમુક્તા સમાગતા
આવું રાજાને કહેવામાં આવ્યું ત્યારે ગજમુક્તા આવી પહોંચી.
નૃપઃ પ્રાહ સુતે શીઘ્રં યાહિ ત્વં નિજમંદિરે
રાજાએ પોતાના પુત્રને કહ્યું, 'તુ તારા ઘરે જલદી જા.'
ઇતિ શ્રુત્વા વચો ઘોરં બલખાનિર્મહાબલઃ
આ ભયાનક વાતો સાંભળી બલખાન મહાબળવાન...
શૂરાન્પંચશતં તં ચ રુદ્ધ્વા શસ્ત્રૈઃ સમંતતઃ
પાંચસો શૂરવીરોને લઈને તેને ચારેય બાજુથી શસ્ત્રોથી ઘેરી લીધો.
ગજસેન સુતો જ્યેષ્ઠઃ સૂર્યદ્યુતિરુપાગતઃ
ગજસેનનો મોટો પુત્ર, જે સૂર્ય જેવી તેજસ્વીતા ધરાવતો હતો, ત્યાં આવ્યો.
તથા ગતં પતિં દૃષ્ટ્વા ગજમુક્તા સુદુઃખિતા
પતિને આવું જતા જોઈને ગજમુક્તા ખૂબ દુઃખી થઈ.
પતિં નિષ્કાસ્ય રુદતી વ્યજનં પતયે દદૌ 3.3.16.
રડતી રડતી તેણે પતિને બહાર લાવ્યો અને પતિને પંખો આપ્યો.
એતસ્મિન્નંતરે વીરશ્ચાહ્લાદઃ સપ્તલક્ષકૈઃ
એ જ સમયે, આહ્લાદ નામનો વીર સાત લાખ લોકો સાથે આવ્યો.