દેવસિંહમતેનૈવ યોગિનસ્તે તદાભવન્
દેવસિંહના મત પ્રમાણે એ યોગીઓ એ સમયે યોગી બન્યા.
મડ્ડુધારી તદા દેવો વીણાધારી ચ તાલનઃ
મડ્ડુધારી એ સમયે દેવ સમાન હતા અને તાલન વીના પકડીને બેઠા હતા.
માતુરગ્રે સ્થિતાસ્તે વૈ નનૃતુઃ પ્રેમવિહ્વલાઃ
માતાના સામે ઊભા રહીને તેઓ પ્રેમથી ભરીને નૃત્ય કર્યું.
મોહિતાં માતરં દૃષ્ટ્વા પરં હર્ષમુપાયયુઃ
માતાને મોહિત જોઈને તેઓ ખૂબ ખુશ થયા.
નત્વા તાં પ્રયયુઃ સર્વે પુરીં માહિષ્મતીં શુભામ્
માતાને વંદન કરીને બધા શુભ માહિષ્મતી શહેર તરફ روانા થયા.
દૂત્યા સાર્દ્ધં રિપોર્ગેહં યયુસ્તે કાર્યતત્પરાઃ
દૂત સાથે મળીને તેઓ દુશ્મનના ઘરમાં ગયા, કામમાં તત્પર રહી.
વિસંજ્ઞાં મહિષીં કૃત્વા કૃષ્ણાંશઃ સર્વમોહનઃ
કૃષ્ણાંશ, જે બધાને મોહિત કરે છે, તેણે રાણીને બેહોશ કરી દીધી.
દૃષ્ટ્વા સા સુંદરં રૂપં શ્યામાંગં પુરુષોત્તમમ્
તે રાણીએ સુંદર રૂપ, શ્યામ અંગવાળાં શ્રેષ્ઠ પુરુષને જોયા.
દૃષ્ટ્વા તથા ગતાં નારીં કૃષ્ણાંશઃ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા
તે સ્ત્રી આવી ત્યારે કૃષ્ણાંશે તેને મૃદુ વાણીમાં વાત કરી.
સાહ ભો દેવકીપુત્ર યદિ પાણિં ગ્રહીષ્યસિ 3.3.12.
તે બોલી, 'હે દેવકીપુત્ર, જો તમે મારું હાથ પકડી લેશો...'
તથેત્યુક્ત્વા સ બલવાઁસ્તસ્યાઃ પાણિં ગૃહીતવાન્
કૃષ્ણાંશે 'તેથી જ' કહીને, બળવાન રહી, તેનું હાથ પકડી લીધું.
એતસ્મિન્નન્તરે રાજ્ઞી બાધિતા પ્રાહ યોગિનમ્ તુભ્યં દાસ્યામિ સંતુષ્ટા નૃત્યગાનવિમોહિતા
એ વચ્ચે, રાણી દુ:ખી થઈ યોગીને બોલી, 'નૃત્ય અને ગીતથી મોહિત થઈને અને સંતોષ પામી, હું તને પોતે આપી દઈશ.'
ઇતિ શ્રુત્વા વત્સસુતસ્તાં પ્રશસ્ય ગૃહીતવાન્
આ સાંભળી વત્સપુત્રે રાણીની પ્રશંસા કરી અને તેને સ્વીકારી.
નનર્ત તત્ર કૃષ્ણાંશો બલખાનિરગાયત
ત્યાં કૃષ્ણાંશે નૃત્ય કર્યું અને બલખાનીએ ગીત ગાયું.
મોહિતોઽભૂન્નૃપસ્તત્ર કાલિયઃ સ્વજનૈઃ સહ
ત્યાં કાળિય રાજા પોતાના લોકો સાથે ભટકી ગયો હતો.
ઇતિ શ્રુત્વા વચઃ શત્રોર્બલખાનિર્મહાબલઃ સ્વવિદ્યાં દર્શયેન્મહ્યં તદા તૃપ્તિં વ્રજામ્યહમ્
શત્રુના વચન સાંભળીને, શક્તિશાળી બલખાન બોલ્યો: 'તમારી કળા મને બતાવો, પછી હું સંતોષ પામીશ.'
ઇતિ શ્રુત્વા તથા મત્વા લક્ષાવર્તિં નૃપોત્તમઃ
આ સાંભળીને અને વિચાર કરીને, શ્રેષ્ઠ રાજાએ લાખોની તૈયારી કરી.
સા વેશ્યા સુતમાહ્લાદં જ્ઞાત્વા યોગિત્વમાગતમ્
તે વેશ્યાએ પોતાના પુત્રના આનંદ અને યોગ શક્તિ પ્રાપ્ત થયાનું જાણ્યું.
રુદિતાં તાં સમાલોક્ય રુદન્નાહ્લાદ એવ સઃ
તેને રડતી જોઈને, પુત્ર પણ આનંદથી રડ્યો.
કૃષ્ણાંશસ્તત્ર તં હારં તસ્યાઃ કંઠે પ્રદત્તવાન્ 3.3.12.
કૃષ્ણના વંશજએ ત્યાં તે હાર તેની ગળામાં પહેરાવ્યો.
અહં ચોદયસિંહોઽયં પિતુર્વૈરાર્થમાગતઃ
હું સિંહ છું, પિતાના વેર માટે આવ્યો છું.
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય કાલિયો બલવત્તરઃ
આ વચન સાંભળીને, કાળિય વધુ શક્તિશાળી થયો.
તેષાં ચ બંધનાયૈવ કપાટં સમરુદ્ધ સઃ
તેને બાંધવા માટે દરવાજો બંધ કરી દીધો.
સ્વંસ્વં ખડ્ગં સમાકૃષ્ય ક્ષત્રિયાસ્તે સમાઘ્નત
ક્ષત્રિયોએ પોતપોતાની તલવાર કાઢી અને એકબીજાને ઘાયલ કર્યા.
ત્યક્ત્વા તાતં પ્રદુદ્રાવ તે તુ ગેહાદ્બહિર્યયુઃ શિબિરાણિ કૃતાન્યેવ નર્મદાકૂલમાસ્થિતૈઃ
પિતાને છોડીને, તેઓ ભાગી ગયા; પછી ઘરમાંથી બહાર જઈને નર્મદા કિનારે શિબિર બનાવી.
કૃત્વા તુ નર્મદાસેતું નલ્વમાત્રં સુપુષ્ટિદમ્
તેમણે નર્મદા પર નલ જેટલી મજબૂત પુલ બનાવી.
રુરોધ નગરીં સર્વાં બલખાનિર્બલૈર્યુતઃ માહિષ્મત્યાશ્ચ હર્મ્યાણિ પાતયામાસ ભૂતલે
બલખાન પોતાની સેના સાથે આખી નગરને ઘેરી લીધી અને માહિષ્મતીના મહેલ જમીન પર પાડી દીધા.
નરાશ્ચ સ્વકુલૈઃ સાર્દ્ધં મુખ્યદ્રવ્યસમન્વિતાઃ
પુરુષો પોતાના કુટુંબ અને મુખ્ય સંપત્તિ સાથે,
કાલિયસ્તુ ગજાનીકે પંચશબ્દગજે સ્થિતઃ
કાળિય ગજાનિક પર, પંચશબ્દ નામના હાથી પર બેઠો હતો.
તસ્યાનુજઃ સૂર્યવર્મા ત્રિલક્ષૈસ્તુરગૈર્યુતઃ 3.3.12.
તેનો નાના ભાઈ સૂર્યવર્મા ત્રણ લાખ ઘોડા સાથે હતો.