અદ્યાપિ તૌ સ્થિતૌ વીરૌ હા પુત્રેતિ પ્રભાષિણૌ તસ્યોદયો વૃથા જ્ઞેયો વૃથાકીર્તિઃ પ્રિયંકરી
આજે પણ એ બે વીર 'હાય પુત્ર!' કહીને રડતા રહે છે; તેમનો ઉદય વ્યર્થ ગણવો, તેમનું નામ પ્રિય હોવા છતાં ફળદાયક નથી.
ઇતિ શ્રુત્વા સ કૃષ્ણાંશો ભૂપતીન્પ્રાહ નમ્રધીઃ
આ સાંભળીને કૃષ્ણાંશ, નમ્ર મનથી, રાજાઓને સંબોધન કર્યો.
મ્લેચ્છૈર્નરાશનૈઃ સાર્દ્ધં તન્નૃપેણ રણોઽભવત્ મ્લેચ્છૈસ્તૈશ્ચ હતૌ તત્ર શ્રુતેયં વિશ્રુતા કથા
મ્લેચ્છો અને નરાશન સાથે એ રાજા સાથે યુદ્ધ થયું; ત્યાં એ મ્લેચ્છો માર્યા ગયા, અને આ પ્રસિદ્ધ વાર્તા સાંભળવામાં આવે છે.
માતુલેનાદ્ય કથિતં નવીનં મરણં તયોઃ
આજે મામાએ એ બંનેના ત تازા મૃત્યુ વિશે કહ્યું છે.
ઇત્યુક્ત્વા તાન્સ કૃષ્ણાંશો માતરં પ્રાહ સત્વરમ્
આ રીતે બોલીને કૃષ્ણાંશે તરત જ પોતાની માતાને સંબોધન કર્યું.
શ્રુત્વા વજ્રસમં વાક્યં રુરોદ જનની તદા
વજ્ર જેવી કઠોર વાતો સાંભળીને માતાએ રડવાનું શરૂ કર્યું.
જ્ઞાત્વા પિતૃવધં શ્રુત્વા જમ્બુકં શિવકિંકરમ્
પિતાનું હત્યાનું જાણીને અને શિવના સેવક જંબુક વિશે સાંભળીને—
જય જય જય જગદમ્બ ભવાનિ હ્યખિલલોકસુરપિતૃમુનિખાનિ
જય જય જય જગદંબા ભવાણી, તમે સર્વ લોક, દેવ, પિતૃ અને ઋષિની માતા છો!
ઇતિ ધ્યાત્વા સ કૃષ્ણાંશઃ સુષ્વાપ નિજસ દ્મનિ મોહયિત્વાશુ તત્પાર્શ્વે પ્રેષયામાસ સર્વગા
આ રીતે ધ્યાન કરીને કૃષ્ણાંશ પોતાના ઘરમાં સુઈ ગયો; બધાને તરત જ મોહિત કરીને, તેમને પોતાના પાસે મોકલ્યા.
ચતુર્લક્ષબલૈઃ સાર્દ્ધં તાલનઃ શીઘ્રમાગતઃ 3.3.12.
ચાર લાખ સેનાની સાથે તાલન ઝડપથી આવી પહોંચ્યો.
બલખાનિસ્તદા પ્રાપ્તશ્ચૈકલક્ષબલાન્વિતઃ
એ સમયે બલખાની પણ એક લાખ સેનાની સાથે આવી ગયો.
સજ્જીભૂતાન્સમાલોક્ય તાનુદ્યાને સસૈન્યકાન્
તૈયાર થયેલા અને સેનાઓ સાથે બગીચામાં આવેલા લોકોને જોઈને—
વિહ્વલં નૃપમાલોક્ય કૃષ્ણાંશોઽઽશ્વાસયન્મુદા
રાજાને વ્યથિત જોઈને કૃષ્ણાંશે આનંદથી તેને આશ્વાસન આપ્યું.
લક્ષસૈન્યં તદીયં ચ ગૃહીત્વા ચાધિપોઽભવત્
એ એક લાખ સેનાને પકડીને, એ અધિપતિ બની ગયો.
પતાકાઃ પઞ્ચસાહસ્રાઃ સાહસ્રં કાષ્ઠકારિણઃ
પાંચ હજાર ધ્વજાઓ અને એક હજાર લાકડાના કામ કરનાર હતા.
ત્રિલક્ષાશ્ચ હયાઃ સર્વે ઉષ્ટ્રા દશસહસ્રકાઃ
ત્રણ લાખ ઘોડા હતા અને દસ હજાર ઊંટ પણ હતા.
તાલનશ્ચ સમાયાતઃ સર્વસેનાધિપોઽભવત્
તાલન આવ્યા અને આખી સેના ના મુખ્ય બન્યા.
બલખાનિર્હયાનાં ચ સર્વેષામધિપોઽભવત્ પત્તીનાં ચૈવ સર્વેષાં કૃષ્ણાંશશ્ચાધિપોઽભવત્
બલખાની બધા ઘોડેસવારોની આગેવાન બન્યા અને કૃષ્ણાંશ બધા પદાતી સેનાનો મુખ્ય બન્યા.
નત્વા તે મલનાં ભૂપો દત્ત્વા દાનાન્યનેકશઃ
મલનાનો રાજા વંદન કરીને અનેક ભેટો આપ્યા.
પક્ષમાત્રગતઃ કાલો માર્ગે તસ્મિન્રણૈષિણામ્ સેનાં નિવાસયામાસુર્નિર્ભયાસ્તે મહાબલાઃ ।। 3.3.12.
યુદ્ધ ઇચ્છનારાઓના માર્ગમાં માત્ર અડધો દિવસ પસાર થયો હતો; તે મહાબળીઓએ નિર્ભય થઈને ત્યાં પોતાની સેના ઉતારી.
દેવસિંહમતેનૈવ યોગિનસ્તે તદાભવન્
દેવસિંહના મત પ્રમાણે એ યોગીઓ એ સમયે યોગી બન્યા.
મડ્ડુધારી તદા દેવો વીણાધારી ચ તાલનઃ
મડ્ડુધારી એ સમયે દેવ સમાન હતા અને તાલન વીના પકડીને બેઠા હતા.
માતુરગ્રે સ્થિતાસ્તે વૈ નનૃતુઃ પ્રેમવિહ્વલાઃ
માતાના સામે ઊભા રહીને તેઓ પ્રેમથી ભરીને નૃત્ય કર્યું.
મોહિતાં માતરં દૃષ્ટ્વા પરં હર્ષમુપાયયુઃ
માતાને મોહિત જોઈને તેઓ ખૂબ ખુશ થયા.
નત્વા તાં પ્રયયુઃ સર્વે પુરીં માહિષ્મતીં શુભામ્
માતાને વંદન કરીને બધા શુભ માહિષ્મતી શહેર તરફ روانા થયા.
દૂત્યા સાર્દ્ધં રિપોર્ગેહં યયુસ્તે કાર્યતત્પરાઃ
દૂત સાથે મળીને તેઓ દુશ્મનના ઘરમાં ગયા, કામમાં તત્પર રહી.
વિસંજ્ઞાં મહિષીં કૃત્વા કૃષ્ણાંશઃ સર્વમોહનઃ
કૃષ્ણાંશ, જે બધાને મોહિત કરે છે, તેણે રાણીને બેહોશ કરી દીધી.
દૃષ્ટ્વા સા સુંદરં રૂપં શ્યામાંગં પુરુષોત્તમમ્
તે રાણીએ સુંદર રૂપ, શ્યામ અંગવાળાં શ્રેષ્ઠ પુરુષને જોયા.
દૃષ્ટ્વા તથા ગતાં નારીં કૃષ્ણાંશઃ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા
તે સ્ત્રી આવી ત્યારે કૃષ્ણાંશે તેને મૃદુ વાણીમાં વાત કરી.
સાહ ભો દેવકીપુત્ર યદિ પાણિં ગ્રહીષ્યસિ 3.3.12.
તે બોલી, 'હે દેવકીપુત્ર, જો તમે મારું હાથ પકડી લેશો...'