તદોત્થાય મહીરાજો મહાદેવેન બોધિતઃ
પછી મહાદેવના ઉપદેશથી પૃથ્વીનો રાજા ઊભો થયો.
સુખખાન્યાદિકાઞ્છૂરાન્સંબધ્ય નિગડૈર્દૃઢૈઃ
તેને સુખખાન્યા અને બીજા કાંચુરાઓને મજબૂત જાંબડાંથી બાંધ્યા.
હાહાભૂતં સ્વસૈન્યં ચ દૃષ્ટ્વા સ ઉદયો હરિઃ
પોતાની સેના ભયભીત અને ગભરાયેલી જોઈને ઉદયહરિ દુઃખી થયો.
મહીરાજગજં પ્રાપ્ય બદ્ધ્વા તં નિગડૈર્બલો
પૃથ્વીરાજાના હાથીને પકડીને બલાએ તેને જાંબડાંથી બાંધી દીધો.
તદા તુ પૃથિવીરાજો લજ્જિતસ્તેન નિર્જિતઃ
પછી પૃથ્વીનો રાજા તેની હારે પરાજિત થઈ શરમાઈ ગયો.
દેવસિંહાજ્ઞયા શૂરો બલખાનિર્હિ વત્સજઃ
દેવસિંહના આદેશથી વત્સપુત્રે શત્રુસેનાને દમન કરી લીધા.
શિરીષાખ્યં પુરં નામ તેન વીરેણ વૈ કૃતમ્
એ વીરે શિરીષ નામનું નગર સ્થાપ્યું.
તત્રૈવ ન્યવસદ્વીરો વત્સજઃ સ્વકુલૈઃ સહ
વત્સપુત્રે પોતાના કુટુંબ સાથે એ શહેરમાં વસવાટ કર્યો.
શ્રુત્વા પરિમલો રાજા તત્રાગત્ય મુદાન્વિતઃ 3.3.11.
આ સાંભળી પરિમલ રાજા આનંદથી ત્યાં આવ્યો.
બ્રહ્માનંદેન સહિતઃ સ્વગેહં પુનરાયયૌ
બ્રહ્માનંદ સાથે મળીને તે ફરી પોતાના ઘેર પાછો ગયો.
ઇષશુક્લદશમ્યાં ચ રાજ્ઞાં જાતઃ સમાગમઃ
ઇષાના શુક્લ પક્ષની દશમીના દિવસે રાજાઓ એકઠા થયા.
કાન્યકુબ્જે મહારમ્યે નાનાભૂપાઃ સમાયયુઃ
સુંદર કાન્યાકુબજમાં અનેક રાજાઓ ભેગા થયા.
કૃષ્ણાંશદર્શને વાંછા તસ્ય ચાસીત્તદા મુને
એ સમયે, મુનિ, તેને કૃષ્ણાંશને જોવા ઇચ્છા થઈ.
જિતો યેન મહીરાજઃ સર્વલોકપ્રપૂજિતઃ ભ્રાતૃજં પ્રણતં પ્રાહ શૃણુ શુક્લયશસ્કર
જેને સર્વલોકમાં પૃથ્વીરાજાને જીત્યો હતો, એણે પોતાના નમેલા ભાઈને કહ્યું: 'શુક્લયશસ્કર, સાંભળ.'
રાજરાજપદં તે હિ કથં સંહર્તુમિચ્છસિ
'તને રાજારાજાની પદવી કેમ દૂર કરવી છે?'
રાજાનસ્તે ચ સહિતાઃ સ્વસૈન્યૈઃ પરિવારિતાઃ
એ રાજાઓ પોતાની પોતાની સેના સાથે એકઠા હતા.
શિરીષાખ્યપુરસ્થં ચ જ્ઞાત્વા કૃષ્ણાંશમુત્તમમ્
શિરીષ નામના શહેરમાં કૃષ્ણાંશ છે એ જાણીને,
દદૃશુસ્તં મહાત્માનં પુંડરીકનિભાનનમ્
તેમણે એ મહાત્માને જોયો, જેના મુખ કમળ જેવું સુંદર હતું.
તદા મહીપતિઃ ક્રુદ્ધો વચનં પ્રાહ ભૂપતીન્ પિતરૌ તસ્ય બલિનૌ માહિષ્મત્યાં મૃતિં ગતૌ
ત્યારે રાજા ગુસ્સે થઈને અન્ય રાજાઓને કહ્યું: 'મહિષમતીમાં તેના બે શક્તિશાળી માતાપિતા મૃત્યુ પામ્યા છે.'
જમ્બુકો નામ ભૂપાલો નાર્મદીયૈઃ સમન્વિતઃ શિલાપત્રે સમારોપ્ય તયોર્ગાત્રમચૂર્ણયત્ 3.3.12.
જંબુક નામનો રાજા, નર્મદા તરફના લોકો સાથે, તેમના શરીરોને પથ્થરની પાટ પર રાખી દબાવી દીધા હતા.
અદ્યાપિ તૌ સ્થિતૌ વીરૌ હા પુત્રેતિ પ્રભાષિણૌ તસ્યોદયો વૃથા જ્ઞેયો વૃથાકીર્તિઃ પ્રિયંકરી
આજે પણ એ બે વીર 'હાય પુત્ર!' કહીને રડતા રહે છે; તેમનો ઉદય વ્યર્થ ગણવો, તેમનું નામ પ્રિય હોવા છતાં ફળદાયક નથી.
ઇતિ શ્રુત્વા સ કૃષ્ણાંશો ભૂપતીન્પ્રાહ નમ્રધીઃ
આ સાંભળીને કૃષ્ણાંશ, નમ્ર મનથી, રાજાઓને સંબોધન કર્યો.
મ્લેચ્છૈર્નરાશનૈઃ સાર્દ્ધં તન્નૃપેણ રણોઽભવત્ મ્લેચ્છૈસ્તૈશ્ચ હતૌ તત્ર શ્રુતેયં વિશ્રુતા કથા
મ્લેચ્છો અને નરાશન સાથે એ રાજા સાથે યુદ્ધ થયું; ત્યાં એ મ્લેચ્છો માર્યા ગયા, અને આ પ્રસિદ્ધ વાર્તા સાંભળવામાં આવે છે.
માતુલેનાદ્ય કથિતં નવીનં મરણં તયોઃ
આજે મામાએ એ બંનેના ત تازા મૃત્યુ વિશે કહ્યું છે.
ઇત્યુક્ત્વા તાન્સ કૃષ્ણાંશો માતરં પ્રાહ સત્વરમ્
આ રીતે બોલીને કૃષ્ણાંશે તરત જ પોતાની માતાને સંબોધન કર્યું.
શ્રુત્વા વજ્રસમં વાક્યં રુરોદ જનની તદા
વજ્ર જેવી કઠોર વાતો સાંભળીને માતાએ રડવાનું શરૂ કર્યું.
જ્ઞાત્વા પિતૃવધં શ્રુત્વા જમ્બુકં શિવકિંકરમ્
પિતાનું હત્યાનું જાણીને અને શિવના સેવક જંબુક વિશે સાંભળીને—
જય જય જય જગદમ્બ ભવાનિ હ્યખિલલોકસુરપિતૃમુનિખાનિ
જય જય જય જગદંબા ભવાણી, તમે સર્વ લોક, દેવ, પિતૃ અને ઋષિની માતા છો!
ઇતિ ધ્યાત્વા સ કૃષ્ણાંશઃ સુષ્વાપ નિજસ દ્મનિ મોહયિત્વાશુ તત્પાર્શ્વે પ્રેષયામાસ સર્વગા
આ રીતે ધ્યાન કરીને કૃષ્ણાંશ પોતાના ઘરમાં સુઈ ગયો; બધાને તરત જ મોહિત કરીને, તેમને પોતાના પાસે મોકલ્યા.
ચતુર્લક્ષબલૈઃ સાર્દ્ધં તાલનઃ શીઘ્રમાગતઃ 3.3.12.
ચાર લાખ સેનાની સાથે તાલન ઝડપથી આવી પહોંચ્યો.