તસ્યા ગર્ભગતે પુત્રે મહેન્દ્રશ્ચ ભયાન્વિતઃ 3.4.17.
જ્યારે એનો પુત્ર ગર્ભમાં આવ્યો, ત્યારે મહેન્દ્રને ડર લાગ્યો.
સપ્તમાસિ સ્થિતે ગર્ભે શક્રમાયાવિમોહિતા
સાતમો મહિનો પૂરો થયો ત્યારે, શક્રે માયાથી દિતીને ભ્રમિત કરી.
અંગુષ્ઠમાત્રો ભગવાન્મહેન્દ્રો વજ્રસંયુતઃ
ભગવાન મહેન્દ્ર અંગૂઠા જેટલા નાના હતા અને તેમના હાથમાં વજ્ર હતું.
જીવભૂતાનતિબલાન્દૃષ્ટ્વા સપ્ત મહારિપૂન્
જ્યારે જીવંત અને અત્યંત શક્તિશાળી એવા સાત મહા દુશ્મનોને મહેન્દ્રે જોયા,
નમ્રીભૂતશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા મહેન્દ્રસ્તૈઃ સમન્વિતઃ
મહેન્દ્રે તેમને નમ્ર થયેલા જોયા અને પછી તે દેવતાઓ સાથે જોડાયા.
પ્રસન્ના સા દિતિર્દેવાન્મહેન્દ્રાય ચ તાન્દદૌ
દિતિ પ્રસન્ન થઈને એ દેવતાઓને મહેન્દ્રને આપી દીધા.
ઇલો નામ સ વેદજ્ઞો યથેલો નૃપતિસ્તદા
તે સમયે ઇલા નામે એક રાજા હતા, જે વેદોમાં પારંગત હતા.
એકદા બલવાન્રાજા મનુપુત્ર ઇલઃ સ્વયમ્
એક વખત, મનુના પુત્ર અને શક્તિશાળી રાજા ઇલા પોતે જ,
મેરોરધઃ સ્થિતઃ ખણ્ડઃ સ્વર્ણગર્ભો હરિપ્રિયઃ
મેરુ પર્વતની નીચે સ્વર્ણગર્ભ નામનું એક સ્થાન હતું, જે હરિને પ્રિય હતું.
ઇલેનાવૃતમેવાપિ કૃતં તત્ર સ્થલે સુરાઃ
એ સ્થળે ઇલાએ દેવતાઓ સાથે મળીને ઇલાવૃત નામનું પ્રદેશ બનાવ્યું.
ભારતે યે સ્થિતા લોકા ઇલાવૃતમુપાગતાઃ 3.4.17.
ભારતમાં રહેલા બધા લોકોએ ઇલાવૃતમાં પ્રવેશ કર્યો.
આરોહણં નરૈસ્તસ્મિત્કૃતં સ્વર્ણમયં શુભમ્
માણસોએ ત્યાં એક સુંદર અને સોનાથી બનેલું મંડપ ઊભું કર્યું.
તાન્દૃષ્ટ્વા મનુજાન્પ્રાપ્તાન્સદેહાન્સ્વર્ગમણ્ડલે
જ્યારે દેવલોકમાં શરીર સાથે પહોંચેલા એ મનુષ્યોને જોયા,
જ્ઞાત્વા સ ભગવાન્રુદ્રો ભવાન્યા સહ શંકરઃ
આ જાણીને ભગવાન રુદ્ર, શંકર, ભવાની સાથે હતા.
એતસ્મિન્નન્તરે પ્રાપ્તો વૈવસ્વતસુતો મહાન્
એ દરમિયાન વૈવસ્વતના મહાન પુત્ર ત્યાં આવ્યા.
નગ્નભૂતં સમાલોક્ય નેત્રે સંમીલ્ય સંસ્થિતઃ
જ્યારે તેણે પોતાને નિર્વસ્ત્ર જોયા, ત્યારે આંખો બંધ કરી અને સ્થિર રહી ગયા.
અસ્મિન્ખણ્ડે સદા નાર્યો ભવિષ્યંતિ ચ માં વિના
આ પ્રદેશમાં હંમેશા સ્ત્રીઓ રહેશે, મારા સિવાય.
ઇલા બભૂવ નૃપતે કન્યા જનમનોહરા
હે રાજા, ઇલા જન્મથી જ મનમોહક કન્યા બની.
ઇલાસમાધિભૂતાયાઃ સપ્તવિંશચ્ચતુર્યુગમ્ બુધં દેવં પતિં કૃત્વા ચંદ્રવંશમજીજનત્
ઇલા ધ્યાનમાં લીન રહી, સત્તાવીસ અને ચાર યુગ સુધી, પછી બુધ દેવને પતિ બનાવી, ચંદ્રવંશની ઉત્પત્તિ કરી.
અયોધ્યાધિપતિઃ શ્રીમાન્યદેલાવૃતમાગતઃ
અયોધ્યાના વિખ્યાત રાજા પણ ઇલાવૃતમાં આવ્યા.
તદા પ્રાપ્ત ઇલો વિપ્રસ્તસ્યા રૂપેણ મોહિતઃ 3.4.17.
એ સમયે ઋષિ ઇલો ત્યાં આવ્યા, તેની રૂપે મોહિત થઈ ગયા.
એતસ્મિન્નંતરે તત્ર વાગુવા ચાશરીરિણી
એ જ સમયે ત્યાં એક અવાજ સંભળાયો, જે શરીર વગરનો હતો.
અનિલો નામ તત્રૈવ વિખ્યાતોઽભૂદ્દ્વિજસ્ય વૈ
ત્યાં અનિલ નામનો એક પુરુષ દ્વિજોમાં પ્રસિદ્ધ થયો.
છિત્ત્વાછિત્ત્વા શિરો રમ્યં તસ્મૈ જાતં પુનઃ પુનઃ
સુંદર માથું વારંવાર કપાઈને ફરીથી જોડાતું અને ફરીથી ઉત્પન્ન થતું.
પ્રાહ ત્વમૂનપંચા શદ્વિભેદાઞ્જનયિષ્યસિ
એ અવાજે કહ્યું, 'તમે આ પાંચ અને છ ભાગમાં વિભાજિત કરશો.'
યથા કુબેરો ભગવાન્ષડ્વિંશદ્વરુણપ્રિયઃ
જેમ ભગવાન કુબેર છવીસ વરુણોના પ્રિય છે.
ઇત્યુક્તે વચને તસ્મિન્દિતિકુક્ષૌ દ્વિજોત્તમઃ
આ શબ્દો બોલાયા ત્યારે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ દિતિના ગર્ભમાં હતા.
ધાન્યપાલસ્ય વૈ ગેહે મૃલગંડાન્તજઃ સુતઃ
ધાન્યપાળકના ઘરમાં મૃલગાના ગાલમાંથી એક પુત્ર જન્મ્યો.
અલિકો નામ વૈ મ્લેચ્છસ્તત્ર સ્થાને સમાગતઃ
ત્યાં એ જગ્યાએ અલિકો નામનો વિદેશી આવ્યો.
અનપત્યો વસ્ત્રકારી સુતં પ્રાપ્ય ગૃહં યયૌ
તે સંતાન વિના અને વસ્ત્ર બનાવનાર હતો, પુત્ર મળતાં ઘેર ગયો.