મણ્ડપોપરિ કલશં સંસ્થાપ્ય મન્ત્રમુચ્ચરેત્
મંડપ ઉપર કળશ મૂકવો અને મંત્ર બોલવો.
પૃથિવીં ચ ગણેશં ચ પૂજયિત્વા હુનેદ્ઘૃતમ્
પૃથ્વી અને ગણેશજીની પૂજા કર્યા પછી, અગ્નિમાં ઘી અર્પણ કરવું.
મહાયૂપનિર્માણપ્રતિષ્ઠાવર્ણનમ્ વક્ષ્યે તં ચ પ્રતિષ્ઠાં ચ રાત્રૌ ત્રૈરાત્રિકં યજેત્
હું હવે મહાયૂપના નિર્માણ અને સ્થાપનાનું વર્ણન કરું છું; રાત્રે, ત્રણ રાતનું યજ્ઞ કરવું.
વરુણં સિતકુંભે ચ પ્રપાકૂપસ્ય પશ્ચિમે
પાકકૂપના પશ્ચિમ ભાગમાં સફેદ ઘડામાં વરુણને મૂકવું.
ગંધદ્વારેતિ ગન્ધં ચ અંશુના ચેતિ તૈલકમ્
'ગંધદ્વાર' મંત્રથી સુગંધ અર્પણ કરવી, અને 'અંશુના' મંત્રથી તેલ અર્પણ કરવું.
કયાનેતિ દદેદ્વસ્ત્રં નૈવેદ્યં દીપચન્દનમ્
'કયાના' મંત્રથી વસ્ત્ર, નૈવેદ્ય, દીવો અને ચંદન અર્પણ કરવું.
દંપતીભોજનં કુર્યાદ્વરયેદેકબ્રાહ્મણમ્
પતિ અને પત્ની એક બ્રાહ્મણને બોલાવીને સાથે ભોજન કરે.
પૂજયેદ્વરુણં દેવં નારાયણસમન્વિતમ્
વરુણ દેવની, નારાયણ સાથે, પૂજા કરવી જોઈએ.
તતઃ કુશકંડિકાં કૃત્વા સ્થાલીપાકવિધાનતઃ
પછી કુશના ઘાસનું આસન બનાવી, વાસણમાં રસોઈના નિયમ પ્રમાણે કાર્ય કરવું.
અન્યેષાં ચ સ્રુવેણૈવ દદ્યાદેકાહુતિં ક્રમાત્
બીજાઓ માટે પણ, ક્રમ પ્રમાણે, એક અહૂતિ સ્રુવ વડે આપવી.
વરુણસ્યોત્તંભનમસીતિ ચ આભ્યાં દેવાંસ્તથૈવ ચ
આ વરુણ માટે આધાર કહેવાય છે, અને એ બંને દેવો માટે પણ એ જ રીતે છે.
રાત્રસ્ય યૂપમિત્યાદિ પરં ચ દશમસ્તકમ્ 2.3.13.
રાત્રિનો યૂપ, વગેરે, અને પછી દસમું મસ્તક.
ઇહ વેત્યાદિકં પંચ તતઃ પંચાહુતિં હુનેત્
અહીં 'ઇહ વેત'થી શરૂ કરીને પાંચ છે; પછી પાંચ અહૂતિ આપવી.
ચરુપાકેતિ નૈવેદ્યં બલિં ચૈવાગુરૂદનમ્ ઉગ્રાય અસનાયેતિ ભવાય તદ નંતરમ્
'ચરુપાક' શબ્દથી નૈવેદ્ય, બલિ અને અગરૂ ચોખા અર્પણ થાય છે; ઉગ્ર માટે 'અસનાય'થી, ભવ માટે પછી.
મહાદેવાય ચ પુનરીશાનાયેતિ ચ ક્રમાત્
પછી મહાદેવ માટે અને ઈશાન માટે પણ ક્રમ પ્રમાણે.
વાક્યપૂર્વં સૃજેત્તોયં તત્ર વાક્કરણં શૃણુ
વાક્ય પહેલાં પાણી વહાવવું; એ માટેનું મંત્ર સાંભળો.
( ૐ અદ્યેત્યાદિ બ્રાહ્મણાદિસર્વસત્ત્વેભ્યઃ અમુકગોત્રસ્ય મત્પિતુરમુકદેવશર્મણઃ શ્રુતિસ્મૃત્યાયુક્તં કૂપપ્રતિષ્ઠાજન્યફલપ્રાપ્તયે ઇમં સુ પૂજિતં સચ્છાદિતં વરુણદૈવતમમુકસગોત્રઃ અમુકદેવશર્માહમુત્સૃજે)
( ઓમ. આજે, વગેરે, બ્રાહ્મણથી શરૂ કરીને બધા જીવ માટે, અમુક ગોત્રના, મારા પિતા અમુક દેવશર્મા માટે, શ્રુતિ-સ્મૃતિ પ્રમાણે, કૂવા સ્થાપનાથી મળતા ફળ માટે, હું અમુક દેવશર્મા, અમુક ગોત્રનો, આ વરુણ દેવતાને પૂજ્યા અને ઢાંકી, મુક્ત કરું છું.)
મંડપે ક્ષુદ્રકૂપે ચ પ્રતિષ્ઠાં શૃણુત દ્વિજાઃ
મંડપ અને નાના કૂવામાં સ્થાપન વિશે, દ્વિજોએ સાંભળો.
વેષ્ટયેદ્રક્તસૂત્રૈશ્ચ દદ્યાયૂપં સમુત્સૃજેત્
લાલ દોરાથી વાળવું, યૂપ અર્પણ કરવું અને પછી મુક્ત કરવું.
પુષ્પવાટિકાપ્રતિષ્ઠાવિધાનવર્ણનમ્ મધ્યે વેદિં ત્રિહસ્તાં ચ કૃત્વા સંસ્થાપયેદ્ઘટમ્
ફૂલની વાટિકા સ્થાપન વિધિનું વર્ણન: વચ્ચે ત્રણ હાથની વેદી બનાવી, ઘડો મૂકો.
અધિવાસસ્ય પૂર્વેદ્યુર્યથાવદ્વિપ્રભોજનમ્
અધિવાસના પૂર્વ દિવસે, બ્રાહ્મણોને યોગ્ય રીતે ભોજન કરાવવું.
નારાયણં સ્થંડિલે ચ જુહુયાન્મધુપાયસમ્
સ્થળ પર નારાયણને મધપાયસ અર્પણ કરવું.
વેષ્ટયેદ્રક્તસૂત્રૈશ્ચ પ્રદદ્યાચ્ચેતિ દક્ષિણામ્
લાલ દોરાથી વાળવું અને યોગ્ય રીતે દક્ષિણ આપવી.
ઐશાન્યાં યૂપમારોપ્ય વિધિવદ્દ્વિજસત્તમાઃ
ઈશાન દિશામાં યૂપ સ્થાપી, શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ નિયમ પ્રમાણે કરવું.
ધાન્યં યવં ચ ગોધૂમં દદ્યાદ્વિપ્રાય દક્ષિણામ્
બ્રાહ્મણને દાનમાં અનાજ, જવાર અને ઘઉં આપવું જોઈએ.
તુલસીપ્રતિષ્ઠાવિધાનવર્ણનમ્ યજમાનઃ શુદ્ધદિને એકાદશ્યામથાપિ વા
યજમાન શુદ્ધ દિવસે અથવા એકાદશી પર તુલસીની સ્થાપના માટે આગળ વધે છે.
તતો રાત્રૌ ઘટં સ્થાપ્ય પૂજયેત્પરમેશ્વરમ્
પછી રાત્રે, એક ઘડો મૂકી, પરમેશ્વરની પૂજા કરે છે.
ગાયત્ર્યા સ્નપનં કુર્યાત્તથોક્તૈર્મંત્રકૈરપિ
ગાયત્રી મંત્ર અને અન્ય નિર્ધારિત મંત્રો વડે સ્નાન કરાવે છે.
ત્વાં ગંધર્વેતિ ચ પુનઃ પુષ્પં મંડંશનેતિ ચ
પછી 'તું ગંધર્વ છે' અને 'પુષ્પમ મંડમશન' મંત્રથી પુષ્પ અર્પણ કરે છે.
વૈશ્વદેવીતિ ચ પુનર્મંત્રેણાનેન ચંદનમ્
'વૈશ્વદેવી' મંત્ર અને આ મંત્રથી ચંદન અર્પણ કરે છે.