ચતુર્ણામેવ વર્ણાનાં સ્થિત્યર્થં મૃગપક્ષિણામ્
ચારે વર્ણ અને પશુ-પક્ષીઓની રક્ષા માટે.
ભગ્ને સ્તમ્ભે તૃણે જીર્ણે પુનસ્તૃણપ્રદાપને 2.3.2.
જ્યારે સ્તંભ તૂટી જાય કે ઘાસ જૂની થઈ જાય, ત્યારે ફરીથી ઘાસ અર્પણ કરવી.
ઘાતાપાયાદિદોષેણ મ્રિયંતે યદિ જન્તવઃ
મારક કે અન્ય દોષથી જો પ્રાણીઓ મરે તો.
માનુષાઃ પશવો યે ચ નિવસન્તીહ મણ્ડપે
મંડપમાં રહેતા માનવો અને પશુઓ.
તતસ્ત્રિગુણસૂત્રેણ સુત્રામાણેતિ વૈ ઋચા
પછી ત્રિગુણ સૂત્રથી, 'સૂત્ર માપો' એવી ઋચા પ્રમાણે માપવું.
ઉપાનહૌ તથા છત્રમાચાર્યાય નિવેદયેત્
પાદરક્ષા અને છત્રી આચાર્યને અર્પણ કરવી.
દીનેભ્યશ્ચ પૃથગ્દદ્યાદ્ગૃહં વિપ્રપુરઃસરમ્
ગરીબોને, ખાસ કરીને બ્રાહ્મણને, અલગથી ઘર આપવું જોઈએ.
એવં પ્રપાયાં વિજ્ઞેયો વિશેષો વરુણં વ્રજેત્
આ રીતે પાણીની વિધિમાં ખાસ ભેદ સમજવો અને પછી વરુણ પાસે જવું જોઈએ.
સ્થાલીપાકવિધાનેન પ્રકુર્યાદ્દેશિકોત્તમઃ
શ્રેષ્ઠ ગુરુએ વાસણમાં રસોઈ કરવાની રીત પ્રમાણે કરવું જોઈએ.
ઋત્વિજે તામ્રપાત્રં ચ જલપૂર્ણં ચ ધાન્યકમ્
યજમાનને તાંબાનું વાસણ અને પાણીથી ભરેલું અનાજ આપવું જોઈએ.
બ્રહ્માણં નાગરાજાનં દ્વારપાલૌ ચ પશ્ચિમે
બ્રાહ્મણ, સાપોના રાજા અને પશ્ચિમના બે દ્વારપાળને આપવું જોઈએ.
બલિદાનં વિધાનેન કૃત્વા દદ્યાદ્યથાવિધિ 2.3.2.
બલિદાન યોગ્ય રીતે આપી, વિધિ પ્રમાણે દાન કરવું જોઈએ.
વજ્રી ચ ધૂમલી કૃષ્ણા પીતા ચૈવાથ વારુણી
વજ્રી, ધૂમળી, કૃષ્ણા, પીતા અને વરુણી.
કુંભેષુ પૂજયેદ્દેવાન્મહેશં પ્રથમં બુધઃ
કુંભોમાં દેવતાઓની પૂજા કરવી, પહેલા મહેશની.
વેદિકાપૂર્વભાગે તુ ઉત્તરે કલશે શિવમ્
વેદિકાના પૂર્વ ભાગે, ઉત્તર તરફના કળશમાં શિવની પૂજા કરવી.
કલશે વિધિવદ્ભક્ત્યા ઉપચારૈઃ પૃથગ્વિધૈઃ
કળશમાં નિયમ પ્રમાણે, શ્રદ્ધાથી અને વિવિધ ઉપચારોથી પૂજા કરવી.
યો નાગાસ્તાન્પ્રવક્ષ્યામિ અનંતો વાસુકિસ્તથા પદ્મશ્ચૈવ મહાપદ્મો મન્ત્રૈરેભિઃ પૃથક્પૃથક્
હું એ સાપોના નામ કહું છું: અનંત, વાસુકિ, પદ્મ અને મહાપદ્મ, દરેકને અલગ મંત્રથી.
પુંડરીકદલાભાસ શુભકર્ણાંતલોચન
કમળની પાંખ જેવી કાંતિ, શુભ કાન અને આંખો ધરાવનાર.
અનંત નાગરાજેન્દ્ર ઇહાગચ્છ નમોઽસ્તુ તે
અનંત નાગરાજ, અહીં આવો, તમને વંદન છે.
સર્વનાગસ્ય શૂરસ્ય કૃતસ્વસ્તિકલાંછન
બધા નાગોના પરાક્રમી સ્વામી, શુભ સ્વસ્તિક ચિહ્ન ધરાવનાર.
નવીનજલદશ્યામ શ્રીમન્કમલલોચન
તાજા વાદળ જેવો શ્યામ, તેજસ્વી અને કમળ જેવી આંખો ધરાવનાર.
શંખપાલ ઇતિ ખ્યાત જલાધારપ્રતીક્ષક 2.3.2.
શંખપાલ તરીકે પ્રસિદ્ધ, પાણી લાવનારની રાહ જોનાર.
અતિપીત સુવર્ણાભ ચન્દ્રાર્ધાંકિતમસ્તક
અતિ પીળો, સોનાની જેમ ચમકતો, માથા પર અર્ધચંદ્ર ચિહ્ન ધરાવનાર.
કુલીર નાગરાજેંદ્ર સર્વસત્ત્વહિતે રત
કુલીર નાગરાજ, બધા જીવના કલ્યાણમાં તત્પર.
યઃ સુવર્ણેન વર્ણેન પદ્મપત્રાયતેક્ષણઃ તસ્મૈ તે પદ્મનાગેન્દ્ર તીવ્રરૂપ નમોઽસ્તુ તે
જેનો રંગ સોનાની જેમ ચમકે છે, અને આંખો કમળના પાંદડાં જેવી લંબાયેલી છે, એવા તીવ્ર સ્વરૂપ ધરાવનારા પદ્મનાગના રાજા, તમને મારું વંદન છે.
નાગિન્યો નાગકન્યાશ્ચ તથા નાગકુમારકાઃ
નાગિનીઓ, નાગકન્યાઓ અને એ જ રીતે નાગકુમારાઓ—
સ્વગૃહ્યોક્તેન વિધિના કૃત્વાગ્નિસ્થાપનં બુધઃ
જાણકાર વ્યક્તિએ પોતાના ઘરમાં જે વિધિ કહેવામાં આવી છે, એ પ્રમાણે અગ્નિ સ્થાપિત કરવી.
આદિત્યાદિગ્રહાંશ્ચૈવ બ્રહ્માણં કૃષ્ણમેવ ચ
એ સાથે, આદિત્ય અને બીજા ગ્રહો, બ્રહ્મા અને કૃષ્ણનું પણ આવાહન કરવું.
પ્રાદેશમાત્રં સંપ્રોક્ષ્ય યૂપં ચાસ્ય પ્રમાણકમ્
એ પછી, એક હથેળી જેટલું યૂપ (યજ્ઞસ્તંભ) પાણીથી છાંટવું અને તેની યોગ્ય માપ ચકાસવી.
કૂપે નિક્ષિપ્ય તાન્નાગાન્પઞ્ચરત્નં ક્ષિપેત્તતઃ
એ નાગોને કૂવામાં મૂકી, પછી પાંચ પ્રકારના રત્નો પણ તેમાં નાખવા.