પંડિતાંશ્ચ સમાહૂય મુહૂર્તં પૃષ્ટવાન્મુદા
પંડિતોને બોલાવીને, રાજાએ આનંદપૂર્વક શુભ મુહૂર્ત વિશે પૂછ્યું.
લક્ષણં વચનં પ્રાહ મહીરાજમનુત્તમમ્
પંડિતોએ લક્ષણો જણાવીને, ધરતીના રાજાને શ્રેષ્ઠ શબ્દો કહ્યા.
કૃષ્ણાંશસ્તસ્ય યોગ્યોઽયં દેશરાજસુતોઽવરઃ
આ પ્રદેશના રાજાના પુત્ર કૃષ્ણવંશ માટે યોગ્ય છે.
તચ્છ્રુત્વા લક્ષણો વીરઃ પૂર્વે બર્હિષ્મતીં પ્રતિ
આ સાંભળીને, વીર લક્ષણા પૂર્વેની જેમ બર્હિષમતી તરફ روانા થયો.
ઉત્તરે નૈમિષારણ્યં સ્વકીયં રાષ્ટ્રમાદધત્
ઉત્તર દિશાના નૈમિષારણ્યમાં તેણે પોતાનું રાજ્ય સ્થાપિત કર્યું.
નાગોત્સવે ચ ભૂપાલ પંચમ્યાં ચ નભસ્સિતે
હે રાજા, નાગોત્સવ દરમિયાન અને પાંછમીના દિવસે ખુલ્લા આકાશ નીચે—
ઇતિ શ્રુત્વા સ કૃષ્ણાંશો વાક્છરેણ પ્રપીડિતઃ। અભયં ભુજયોઃ શીઘ્રં ગૃહીત્વા સોઽયુધદ્બલી
આ સાંભળીને, કૃષ્ણવંશી કઠોર શબ્દોથી દુ:ખી થઈ, ઝડપથી પોતાની બાહેમાં સુરક્ષા પકડી અને શક્તિશાળી બનીને યુદ્ધ માટે તૈયાર થયો.
ક્ષણમાત્રં રણં કૃત્વા ભૂમિમધ્યે તમક્ષિપત્ 3.3.10.
માત્ર એક ક્ષણ માટે યુદ્ધ કરીને, તેણે તેને મેદાનના મધ્યમાં ફેંકી દીધો.
મૂર્ચ્છિતં સ્વસુતં જ્ઞાત્વા ખડ્ગહસ્તો મહીપતિઃ
પોતાનો પુત્ર બેહોશ પડ્યો છે તે જાણીને, રાજા હાથમાં તલવાર લઈને—
રુષાવિષ્ટાંશ્ચ તાઞ્જ્ઞાત્વા કૃષ્ણાંશો બલવત્તરઃ
કૃષ્ણવંશી, તેમને ગુસ્સાથી ભરેલા જાણીને, વધુ શક્તિશાળી બન્યો.
પરાજિતે મલ્લબલે ખડ્ગહસ્તો મહીપતિઃ
મલ્લોનું બળ હાર્યું ત્યારે, રાજા હાથમાં તલવાર લઈને—
જ્ઞાત્વા તમીદૃશં ભૂપં વારયામાસ ભૂપતિઃ
એ રાજાને આવો જાણીને, ધરતીના સ્વામી એ તેને અટકાવ્યો.
નવાબ્દાંગે ચ કૃષ્ણાંશે ચાહ્લાદાદ્યાઃ કુમારકાઃ
નવમા વર્ષમાં, કૃષ્ણવંશમાં આનંદિત યુવાન કુમારો—
નમસ્તે તાત ભૂપાગ્ર્ય સર્વાનંદપ્રદાયક
હે પિતા, સર્વ આનંદ આપનાર શ્રેષ્ઠ રાજા, તમને વંદન છે.
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તેષાં તથેત્યુક્ત્વા મહીપતિઃ
તેમના શબ્દો સાંભળીને, રાજાએ 'એવું જ હોય' કહ્યું.
દદૌ તેભ્યો મુદા યુક્તો હરિણીગર્ભસંભવાન્ ત્વન્મુખેન શ્રુતં સૂત હરિણી વડવા યથા
આનંદથી, તેણે હરણની ગર્ભમાંથી જન્મેલા તેમને આપ્યા, જેમ તમે મારા મુખથી સાંભળ્યા છે, હરણની જેમ વઢા.
ભીષ્મસિંહાય સંપ્રાપ્તા શક્રાદ્દેવેશતો મુને
મુનિ, તેઓ ભીષ્મસિંહ પાસે દેવોના રાજા ઇન્દ્ર પાસેથી આવ્યા.
દિવ્યાંગા ભૂષણાપન્ના નભસ્સલિલગામિનઃ સૂત ઉવાચ 3.3.10.
તેઓ દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ હતા અને આકાશ તથા પાણીમાં ફરતા હતા. સૂતાએ કહ્યું.
સેવનં ભાસ્કરસ્યૈવ કૃતં ચ દ્વાદશાબ્દિકમ્
એણે સૂર્યદેવની સેવા બાર વર્ષ સુધી કરી.
પ્રાહ દેવ નમસ્તુભ્યં યદિ દેયો વરસ્ત્વયા
એણે કહ્યું, 'હે દેવ, હું તમને નમસ્કાર કરું છું; જો તમે મને કોઈ વર આપવાનું ઈચ્છો તો...'
તથેત્યુક્ત્વા રવિઃ સાક્ષાદ્દદૌ તસ્મૈ પપિહકમ્
રવિદેવે 'તેમ જ રહે' કહીને, પોતે જ તેને પપિહા પક્ષી આપ્યું.
અતઃ પપીહકો નામ લોકપાલનકર્મવાન્
એથી પપિહા નામે જગતની રક્ષા કરનાર બન્યો.
બુભુજે સ્મરવેગેન તસ્યાં જાતાસ્તુરંગમાઃ
કામના પ્રભાવે એણે તેની સાથે ભોગ કર્યો અને તેના પરથી ઘોડા જન્મ્યા.
તદા જાતૌ હરિણ્યાશ્ચ મેઘપુષ્પબલાહકૌ
પછી હરણમાંથી મેઘ, પુષ્પ અને બલાખા જન્મ્યા.
દિવ્યાંગાસ્તે હિ ચત્વારઃ પૂર્વં જાતા મહાબલાઃ
એ ચારેય દિવ્ય રૂપવાળા, પહેલાં મહાબલી તરીકે જન્મેલા હતા.
ઇતિ તે કથિતં વિપ્ર શૃણુ તત્ર કથાં શુભામ્
એવી રીતે તને કહ્યુ, હે વિદ્વાન; હવે ત્યાંની શુભ કથા સાંભળ.
દેવસિંહાય બલિને દદૌ ચાશ્વં મનોરથમ્ 3.3.10.
દેવસિંહને, જે બલવાન હતો, એણે મનની ઈચ્છા પ્રમાણે ઘોડો આપ્યો.
બ્રહ્માનંદાય પુત્રાય પ્રદદૌ હરિનાગરમ્
બ્રહ્માનંદ નામના પુત્રને એણે હરણનગર આપ્યું.
હરિણીં વડવાં શુભ્રાં બલખાનિઃ સમારુહત્
બલાખાનીએ સુંદર સફેદ વઢવી પર સવાર થયો.
આહ્લાદેનૈવ શાર્દૂલો હતઃ પ્રાણિભયંકરઃ
આનંદથી, પ્રાણીઓ માટે ભયજનક વાઘને મારવામાં આવ્યો.