બ્રહ્મણા સહિતઃ શેષો દિક્પાલાઃ પાતુ તે સદા
બ્રહ્મા સાથે શેષ અને દિશાના રક્ષક દેવતાઓ હંમેશા તને રક્ષા કરે.
બુદ્ધિર્લજ્જા વપુઃ શાંતિસ્તુષ્ટિઃ કાંતિશ્ચ માતરઃ
બુદ્ધિ, લાજ, સૌંદર્ય, શાંતિ, સંતોષ અને તેજ — તારી માતાઓ — તને રક્ષા કરે.
આદિત્યશ્ચન્દ્રમા ભૌમો બુધજીવસિતાર્કજાઃ
સૂર્ય, ચંદ્ર, મંગળ, બુધ, ગુરુ, શુક્ર અને શનિ —
દેવદાનવગંધર્વા યક્ષરાક્ષસપન્નગાઃ
દેવતાઓ, દાનવો, ગંધર્વો, યક્ષો, રાક્ષસો અને પન્નાગો —
દેવપત્ન્યો દ્રુમા નાગા દૈત્યાશ્ચાપ્સરસાં ગણાઃ
દેવપત્નીઓ, વૃક્ષો, નાગો, દૈત્યો અને અપ્સરાઓના સમૂહ —
ઔષધાનિ ચ રત્નાનિ કાલસ્યાવયવાશ્ચ યે
ઔષધીઓ, રત્નો અને સમયના બધા અંગો —
એતે ત્વામભિષિંચંતુ સર્વકામાર્થસિદ્ધયે 2.2.19.
આ બધા તને સર્વ ઇચ્છિત ફળની પ્રાપ્તિ માટે અભિષેક કરે.
ગવામષ્ટોત્તરશતં તદર્ધં ચાથ વિંશતિમ્
એકસો આઠ ગાયો, અથવા તેનો અર્ધ ભાગ અને વીસ ગાયો દાન આપવી જોઈએ.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે જલે સમૃવતારયેત્
પછી, પ્રભાતે, શુદ્ધ પાણીમાં પ્રાપ્તકર્તાને સ્નાન કરાવવું જોઈએ.
સામગાય તતો દદ્યાત્સુવર્ણદક્ષિણાન્વિતામ્
પછી, સામગાને સોનાની દક્ષિણાસહિત ભેટ આપવી જોઈએ.
અચ્છેવતેન મન્ત્રેણ ગાયત્ર્યા તદનન્તરમ્
પછી, અચ્છેવત મંત્ર અને ગાયત્રી બોલીને—
પર્વતાગ્રમૃદા તોયનાગવલ્મીકજાતયા
પર્વતની ટોચની માટી, પાણી અને વાંદળીના બાંકડાની માટીથી—
પુષ્પોદકેન શંખેન તથા રત્નોદકેન ચ
ફૂલોવાળું સુગંધિત પાણી, શંખ અને રત્નોથી સ્પર્શેલું પાણી લઈને—
સુગંધેન ત્રિશીતેન વિલિપ્ય ચ સમાહિતઃ
સુગંધિત અને ઠંડા પદાર્થોથી શણગારી, એકાગ્ર મનથી—
માલ્યવસ્ત્રૈરલંકૃત્ય પૂજયેદ્ગન્ધચન્દનૈઃ
માળાઓ અને વસ્ત્રોથી શોભિત કરીને, સુગંધિત ચંદનથી પૂજા કરવી—
પુનસ્ત્વાદિતિ મંત્રેણ પુનઃ પુષ્પં સમુત્સૃજેત્
પુનસ્ત્વ મંત્ર બોલીને ફરીથી ફૂલો અર્પણ કરવા—
કાંસ્યચક્રસ્ય માનં તુ ઊર્ધ્વં યદ્દ્વાદશાંગુલમ્ 2.2.19.
કાંસ્યના ચક્રનું માપ બાર આંગળ જેટલું ઊંચું હોવું જોઈએ—
અંગુષ્ઠહીને લોહસ્ય તત્ર શૂલં ન કારયેત્
જો ધાતુમાં અંગૂઠો ન હોય તો ત્યાં શૂળ બનાવવું નહીં—
સમુત્સૃજેચ્ચ પ્રાસાદં તડાગં ચ વિશેષતઃ સમુત્સૃજેત્તતઃ પશ્ચાદ્વાક્યમેતદુરીયેત્
વિશેષ કરીને મંડપ અને તળાવ અર્પણ કરવું; પછી અર્પણ કર્યા પછી આ વાક્ય બોલવું—
ઓમિત્યાદિશ્રીકૃષ્ણદ્વૈપાયનાભિધાન વેદવ્યાસપ્રણીત ભવિષ્યપુરાણોક્ત ફલપ્રપ્તિકામશ્ચતુષ્કોણાદ્યવચ્છિન્નમત્કારિતપુષ્કરિણીજલમેતદૂર્જિતં ગંધપુષ્પાદ્યર્ચિતં વરુણદૈવતં સર્વસત્ત્વેભ્યઃ સ્નાનાવગાહનાર્થમહમુત્સૃજે
'ૐ, શ્રીકૃષ્ણ દ્વૈપાયન નામે, વેદવ્યાસ રચિત, ભવિષ્ય પુરાણમાં કહેલું, ફળ મેળવવાની ઇચ્છાથી, મારા દ્વારા બનાવેલું ચતુર્ભુજથી ઘેરાયેલું તળાવનું પાણી, સુગંધ અને ફૂલો વડે પૂજિત, વરુણ દેવને સમર્પિત, સર્વ જીવાત્માઓના સ્નાન અને ડૂબકી માટે, હું અર્પણ કરું છું.'
તતો વરુણસૂક્તેન વરુણં નાગસંયુતમ્
પછી વરુણ સૂક્ત બોલીને, વરુણને સાપો સાથે પૂજવું—
પૂજયેદ્વરુણં દેવમર્ઘ્યં દદ્યાદ્વિશેષતઃ
વરુણ દેવની પૂજા કરીને, વિશેષ રૂપે અર્જ્ય અર્પણ કરવું—
શ્વેતાશ્વસુરસંભૂતં શ્રીશ્ચ તેતિ ચ સંજપન્
'શ્વેત ઘોડાથી ઉત્પન્ન' અને 'શ્રી' એમ બોલતાં આગળ વધવું—
તદ્વિષ્ણોરિતિ મંત્રેણ કુશમૂલેન સ્થાપયેત્
'તદ્ વિષ્ણો' મંત્ર બોલીને કુશના મૂળથી સ્થાપન કરવી—
ગાયત્ર્યા સ્નાપયેદ્દેવં રત્નતોયેન સાધકઃ
ગાયત્રી મંત્ર બોલીને, રત્નજળથી દેવને સ્નાન કરાવવું—
દધિક્રાવ્ણેતિ દધ્ના ચ મધુવાતેતિ વૈ મધુ
'દધિક્રાવણ' મંત્ર બોલીને દહીંથી, 'મધુવાત' બોલીને મધથી—
શિરીષપુષ્પસંભૂતં દર્પણં કાસ્યસંભવમ્ કૃષ્ણાં ગાં ગોમયં વાપિ સ્વસ્તિકં શંખમેવ ચ
શિરીષના ફૂલોનું દર્પણ, કાંસ્યનું દર્પણ, કાળી ગાય અથવા ગૌમય, સ્વસ્તિક અને શંખ—
કારયેત્પદકં વાપિ યવગોધૂમકસ્ય વા શ્રીરસં પુષ્પસંભૂતં દર્પણં કાંસ્યસંભવમ્
પહેલા બેઠકો તૈયાર કરવી, અથવા જૌ કે ઘઉંના લોટની પણ બનાવી શકાય. શુભ પદાર્થો માટે વાસણ, ફૂલ અને કાંસ્યનું દર્પણ પણ રાખવું.
નન્દ્યાવર્તે મલયજે તતો નિર્મલયેત્સુધીઃ
નંદ્યાવર્ત અને ચંદનથી પછી, વિવેકી વ્યક્તિએ બધું શુદ્ધ કરવું.
( વરુણોત્તમિતિ મંત્રસ્ય નારાયણ ઋષિઃ ગાયત્રી છંદો વરુણો દેવતા વરુણપ્રીતયે વિનિયોગઃ આપ્યાયસ્વેતિ મંત્રસ્ય પર્વત ઋષિઃ ઉષ્ણિક્છન્દઃ સરસ્વતી દેવતા વરુણપ્રીતયે ચતુષ્પથમૃદા સ્નાને વિનિયોગઃ કયા ન ઇતિ મંત્રસ્ય વસિષ્ઠ ઋષિરનુષ્ટુપ્છન્દઃ સોમો દેવતા વરુણપ્રીતયે નાગગંધસ્નાને વિનિયોગઃ સરસ્વત્યૈ ભૈષજ્યેનેતિ મંત્રસ્ય વામદેવ ઋષિઃ પંક્તિશ્છંદો વિષ્ણુર્દેવતા વરુણપ્રીતયે વિનિયોગઃ અગ્ન આયાહીતિ મંત્રસ્ય જનાર્દન ઋષિઃ જગતીછન્દ ઐન્દ્રી દેવતા વરુણપ્રીતયે વિનિયોગઃ પશ્ચાન્નીરાજનં કુર્યાત્પઞ્ચઘોષપુરઃસરમ્ ।। 2.2.19.
('વરુણોત્તમ' મંત્ર માટે નારાયણ ઋષિ, ગાયત્રી છંદ, વરુણ દેવતા, વરુણને પ્રસન્ન કરવા ઉપયોગ; 'આપ્યાયસ્વ' માટે પર્વત ઋષિ, ઉષ્ણિક છંદ, સરસ્વતી દેવતા, ચૌમુખી માટીથી સ્નાનમાં વરુણને પ્રસન્ન કરવા; 'કયા ન' માટે વશિષ્ઠ ઋષિ, અનુષ્ટુપ છંદ, સોમ દેવતા, સાપના સુગંધથી સ્નાનમાં વરુણને પ્રસન્ન કરવા; 'સરસ્વત્યૈ ભૈષજ્યેનેતિ' માટે વામદેવ ઋષિ, પંક્તિ છંદ, વિષ્ણુ દેવતા, વરુણને પ્રસન્ન કરવા; 'અગ્ને આયાહિ' માટે જનાર્દન ઋષિ, જગતી છંદ, ઐન્દ્રિ દેવતા, વરુણને પ્રસન્ન કરવા; પછી પાંચ પ્રકારના ધ્વનિ સાથે નીરાજન કરવું.)