મદ્દેશે મંડલીકાશ્ચ બહવઃ સંતિ સાંપ્રતમ્
મારા દેશમાં હાલ ઘણા મંડલપતિઓ છે.
ઇત્યુક્ત્વા વૈષ્ણવાસ્ત્રં તાન્ક્રુદ્ધઃ સ ચ સમાદધત્
આ કહીને, એ ગુસ્સામાં વૈષ્ણવ અસ્ત્ર લઈ લીધું.
મહીરાજસ્તુ તચ્છ્રુત્વા મહદ્ભયમુપાગમત્
મહાન રાજાએ આ સાંભળીને બહુ ભય પામ્યો.
નાનામલ્લાઃ સમાજગ્મુસ્તેન રાજ્ઞૈવ સત્કૃતાઃ
વિવિધ મલ્લો આવ્યા, અને એ રાજાએ તેમને સન્માન આપ્યો.
ઉર્વીયાધિપતેઃ પુત્રઃ ષોડશાબ્દવયા બલી
પૃથ્વીના અધિપતિનો પુત્ર, બલવાન અને સોળ વર્ષનો,
પિતૃષ્વસૃપતિં ભૂપં નત્વા નામ્નાઽભયો બલી
પિતૃસ્વસરીપતિ રાજાને, અભય નામના અને બલવાન, નમન કરી,
ઉવાચ શ્યાલજં પ્રેમ્ણા ભવાન્યુદ્ધવિશારદઃ
યુદ્ધમાં નિપુણ એણે પ્રેમથી પોતાની બહેનના પુત્રને કહ્યું.
ક્વ ભવાન્વજ્રસદૃશઃ ક્વ સુતોઽયં સુકોમલઃ 3.3.10.
તમે તો વજ્ર જેવા, અને આ પુત્ર તો કેટલો નાજુક! કેવી સરખામણી?
ઇતિ શ્રુત્વા નૃપઃ સ્યાલો મહીપતિરિતિ સ્મૃતઃ
આ સાંભળીને, રાજા, એના કાકા, પૃથ્વીપતિ તરીકે ઓળખાતા, યાદ કર્યા.
શૃણુ તત્કારણં ભૂપ યથા જ્ઞાતો મયા શિશુઃ
રાજા, તમે સાંભળો, એ બાળક વિશે મને કેવી રીતે ખબર પડી, એનું કારણ.
પંડિતાંશ્ચ સમાહૂય મુહૂર્તં પૃષ્ટવાન્મુદા
પંડિતોને બોલાવીને, રાજાએ આનંદપૂર્વક શુભ મુહૂર્ત વિશે પૂછ્યું.
લક્ષણં વચનં પ્રાહ મહીરાજમનુત્તમમ્
પંડિતોએ લક્ષણો જણાવીને, ધરતીના રાજાને શ્રેષ્ઠ શબ્દો કહ્યા.
કૃષ્ણાંશસ્તસ્ય યોગ્યોઽયં દેશરાજસુતોઽવરઃ
આ પ્રદેશના રાજાના પુત્ર કૃષ્ણવંશ માટે યોગ્ય છે.
તચ્છ્રુત્વા લક્ષણો વીરઃ પૂર્વે બર્હિષ્મતીં પ્રતિ
આ સાંભળીને, વીર લક્ષણા પૂર્વેની જેમ બર્હિષમતી તરફ روانા થયો.
ઉત્તરે નૈમિષારણ્યં સ્વકીયં રાષ્ટ્રમાદધત્
ઉત્તર દિશાના નૈમિષારણ્યમાં તેણે પોતાનું રાજ્ય સ્થાપિત કર્યું.
નાગોત્સવે ચ ભૂપાલ પંચમ્યાં ચ નભસ્સિતે
હે રાજા, નાગોત્સવ દરમિયાન અને પાંછમીના દિવસે ખુલ્લા આકાશ નીચે—
ઇતિ શ્રુત્વા સ કૃષ્ણાંશો વાક્છરેણ પ્રપીડિતઃ। અભયં ભુજયોઃ શીઘ્રં ગૃહીત્વા સોઽયુધદ્બલી
આ સાંભળીને, કૃષ્ણવંશી કઠોર શબ્દોથી દુ:ખી થઈ, ઝડપથી પોતાની બાહેમાં સુરક્ષા પકડી અને શક્તિશાળી બનીને યુદ્ધ માટે તૈયાર થયો.
ક્ષણમાત્રં રણં કૃત્વા ભૂમિમધ્યે તમક્ષિપત્ 3.3.10.
માત્ર એક ક્ષણ માટે યુદ્ધ કરીને, તેણે તેને મેદાનના મધ્યમાં ફેંકી દીધો.
મૂર્ચ્છિતં સ્વસુતં જ્ઞાત્વા ખડ્ગહસ્તો મહીપતિઃ
પોતાનો પુત્ર બેહોશ પડ્યો છે તે જાણીને, રાજા હાથમાં તલવાર લઈને—
રુષાવિષ્ટાંશ્ચ તાઞ્જ્ઞાત્વા કૃષ્ણાંશો બલવત્તરઃ
કૃષ્ણવંશી, તેમને ગુસ્સાથી ભરેલા જાણીને, વધુ શક્તિશાળી બન્યો.
પરાજિતે મલ્લબલે ખડ્ગહસ્તો મહીપતિઃ
મલ્લોનું બળ હાર્યું ત્યારે, રાજા હાથમાં તલવાર લઈને—
જ્ઞાત્વા તમીદૃશં ભૂપં વારયામાસ ભૂપતિઃ
એ રાજાને આવો જાણીને, ધરતીના સ્વામી એ તેને અટકાવ્યો.
નવાબ્દાંગે ચ કૃષ્ણાંશે ચાહ્લાદાદ્યાઃ કુમારકાઃ
નવમા વર્ષમાં, કૃષ્ણવંશમાં આનંદિત યુવાન કુમારો—
નમસ્તે તાત ભૂપાગ્ર્ય સર્વાનંદપ્રદાયક
હે પિતા, સર્વ આનંદ આપનાર શ્રેષ્ઠ રાજા, તમને વંદન છે.
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તેષાં તથેત્યુક્ત્વા મહીપતિઃ
તેમના શબ્દો સાંભળીને, રાજાએ 'એવું જ હોય' કહ્યું.
દદૌ તેભ્યો મુદા યુક્તો હરિણીગર્ભસંભવાન્ ત્વન્મુખેન શ્રુતં સૂત હરિણી વડવા યથા
આનંદથી, તેણે હરણની ગર્ભમાંથી જન્મેલા તેમને આપ્યા, જેમ તમે મારા મુખથી સાંભળ્યા છે, હરણની જેમ વઢા.
ભીષ્મસિંહાય સંપ્રાપ્તા શક્રાદ્દેવેશતો મુને
મુનિ, તેઓ ભીષ્મસિંહ પાસે દેવોના રાજા ઇન્દ્ર પાસેથી આવ્યા.
દિવ્યાંગા ભૂષણાપન્ના નભસ્સલિલગામિનઃ સૂત ઉવાચ 3.3.10.
તેઓ દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ હતા અને આકાશ તથા પાણીમાં ફરતા હતા. સૂતાએ કહ્યું.
સેવનં ભાસ્કરસ્યૈવ કૃતં ચ દ્વાદશાબ્દિકમ્
એણે સૂર્યદેવની સેવા બાર વર્ષ સુધી કરી.
પ્રાહ દેવ નમસ્તુભ્યં યદિ દેયો વરસ્ત્વયા
એણે કહ્યું, 'હે દેવ, હું તમને નમસ્કાર કરું છું; જો તમે મને કોઈ વર આપવાનું ઈચ્છો તો...'