પૂજયેદ્રક્તપુષ્પૈશ્ચ રક્તમાલ્યાનુલેપનૈઃ
લાલ ફૂલો, લાલ માળા અને લાલ લવણથી પૂજા કરવી.
નીલાઞ્જનચયપ્રખ્યં નીલસિંહાસનસ્થિતમ્
નીલાંજન જેવી કાળી કાંતિ ધરાવતી, અને નીલા સિંહાસન પર બેસેલી.
કરાલવદનં ભીમં જ્વાલા ઘૂર્ણિતલોચનમ્ મહિષં ચિંતયેદ્વામે ચિત્રગુપ્તં ચ દક્ષિણે
ભયાનક, જ્વાળાઓથી લાલ આંખોવાળી, ભયપ્રદ મુખવાળી મહિષને ડાબી બાજુએ અને ચિત્રગુપ્તને જમણી બાજુએ કલ્પવા.
અચ્છીયસ ઇતિ મંત્રેણ સ્થાપયેદ્યમદિગ્દલે રાક્ષસેન્દ્રં મહાકાયં કૃષ્ણવર્ણં દ્વિબાહુકમ્
'અચ્છીયસ' મંત્રથી દક્ષિણ દિશામાં યમને સ્થાપિત કરવો, જે રાક્ષસોના રાજા, વિશાળ શરીરવાળા, કાળા રંગના અને બે હાથ ધરાવનારા છે.
નાનાભરણસંપન્નં ખઙ્ગહસ્તં મહાબ લમ્
વિવિધ આભૂષણોથી સજ્જ, હાથમાં તલવાર ધરાવનારા અને મહાન બળવાળા.
એષ ત ઇતિ મંત્રેણ નૈર્ઋત્યાં સ્થાપયેદ્દિશિ
'એષ ત' મંત્રથી તેને નૈઋત્ય દિશામાં સ્થાપિત કરવો.
ધૂપૈઃ કૃષ્ણપતાકાભિર્બલિભિર્માષમિશ્રિતૈઃ
ધૂપ, કાળી ધ્વજાઓ અને કાળા મગ સાથે ભોગ અર્પણ કરવો.
દ્વિભુજં પાશહસ્તં ચ સુન્દરાઙ્ગં વરપ્રદમ્
બે હાથવાળા, હાથમાં પાસ ધરાવનારા, સુંદર આકારવાળા અને વરદાન આપનારા.
સિતચન્દનધૂપૈશ્ચ પતાકાભિર્ધ્વજૈરપિ ।। 2.2.19.
સફેદ ચંદનના ધૂપ, ધ્વજાઓ અને પટાકાઓથી પણ પૂજા કરવી.
સમીરણં કુઞ્જરવર્ણસન્નિભં મૃગાધિરૂઢં દ્વિભુજં દ્વિનેત્રમ્
સમીર દેવ, જે હાથી જેવો રંગ ધરાવે છે, હરણ પર સવાર છે, બે હાથ અને બે આંખો ધરાવે છે.
નીલચન્દનવસ્ત્રૈશ્ચ નીલમાલ્યાનુલેપનૈઃ
નીલા ચંદન, વસ્ત્રો, નીલી માળા અને લવણથી પૂજા કરવી.
ધૂપૈર્નીલપતાકાભિર્બલિભિઃ પાયસૈરપિ
ધૂપ, નીલી ધ્વજાઓ અને પાયસના ભોગથી પણ પૂજા કરવી.
ધ્યાયેદ્દ્વિનેત્રં દ્વિભુજં ધનેશં પીતાંબરં વૈ નરવાહનં ચ
પેલું ધનના દેવતાને, બે આંખો અને બે હાથ ધરતા, પીળા વસ્ત્ર પહેરેલા અને માનવ વાહન પર આરૂઢ એવા રૂપમાં ધ્યાન કરવું જોઈએ.
ગન્ધચંદનવસ્ત્રૈશ્ચ પીતમાલ્યાનુલેપનૈઃ
સુગંધિત ચંદન, વસ્ત્રો, પીળા ફૂલોની માળા અને સુગંધિત લપસણથી પૂજન કરવું.
ધૂપૈઃ પીતપતાકાભિર્બલિભિઃ પાયસૈરપિ
ધૂપ, પીળા ધ્વજાઓ, ભેટો અને પાયસ જેવી મીઠાઈઓથી પણ પૂજન કરવું.
સ્નિગ્ધકર્પૂરસંકાશં તુષારકિરણપ્રભમ્
જેનું રૂપ ચોખ્ખા કપૂર જેવું અને તુષારના કિરણો જેવું તેજસ્વી છે, એવું ધ્યાન કરવું.
ઉત્તંગવૃષભારૂઢં ત્રિનેત્રં ભસ્મભૂષિતમ્
ઊંચા વાછરડાં પર આરૂઢ, ત્રણ આંખો ધરાવતા અને ભસ્મથી શોભતા એવા ભગવાનનું ધ્યાન કરવું.
એવં ધ્યાત્વા મહેશાનં સ્થાપયેદીશદિગ્દલે
આ રીતે મહાદેવનું ધ્યાન કરીને, તેમને પૂર્વ દિશામાં સ્થાપિત કરવું.
પૂજયેત્પરયા ભક્ત્યા ભક્ષ્યભોજ્યૈરનેકશઃ 2.2.19.
પછી શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક અનેક પ્રકારના ભોજન અને ખોરાકથી તેમનું પૂજન કરવું.
સિતધ્વજપતાકાભિર્બલિભિઃ પાયસાદિભિઃ
સફેદ ધ્વજાઓ, ઝંડા, ભેટો અને પાયસ જેવી મીઠાઈઓથી પૂજન કરવું.
બ્રહ્માણં રક્તગૌરાગં શોણ પદ્મસમપ્રભમ્
બ્રહ્માજી, લાલસોનાની જેમ તેજસ્વી અને લાલ કમળ જેવું તેજ ધરાવતા છે.
પદ્માસનસ્થિતં તદ્વચ્છ્વેતવસ્ત્રં ચતુર્ભુજમ્
તેઓ કમળના આસન પર બેઠેલા, સફેદ વસ્ત્ર પહેરેલા અને ચાર હાથ ધરતા છે.
રાજહંસસમાયુક્તં વિમાનવરસંસ્થિતમ્
રાજહંસ સાથે અને સુંદર વિમાનમાં વિરાજમાન છે.
કુર્વાણમિવ લોકાંસ્ત્રીન્સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતમ્
તેઓ ત્રણ લોકનું સર્જન કરતા હોય તેવું લાગે છે અને સિદ્ધો તથા ગંધર્વો તેમની સેવા કરે છે.
વામપાર્શ્વે તુ સાવિત્રીં દક્ષિણે તુ સરસ્વતીમ્
તેમના ડાબા બાજુએ સાવિત્રી અને જમણા બાજુએ સરસ્વતી છે.
નાનાભક્ષ્યોપચારૈશ્ચ પૂજયેદ્ગંધચન્દનૈઃ
વિવિધ ભોજન, સુગંધ અને ચંદનથી તેમનું પૂજન કરવું.
અનન્તશુક્લવર્ણાભં પીતવસ્ત્રં ચતુર્ભુજમ્
અનંત સફેદ રંગ જેવા, પીળા વસ્ત્ર ધારણ કરેલા અને ચાર હાથ ધરતા એવા ભગવાનનું ધ્યાન કરવું.
આધારભૂતં જગતાં સ્વર્ણયજ્ઞોપવીતિનમ્ । નાનાભરણસમ્પન્નં ફણાશતસમન્વિતમ્
જગતના આધારરૂપ, સોનાની યજ્ઞોપવીત ધારણ કરેલા, અનેક આભૂષણોથી શોભતા અને સો જેટલા ફણાવાળા છે.
ૐ નમોસ્ત્વિતિ મંત્રેણ સ્થાપયેદ્વરુણાંતરે 2.2.19.
'ૐ નમઃ' મંત્રથી તેમને વરુણ દિશામાં સ્થાપિત કરવું.
બિભ્રતં ચ શ્રુતં તદ્વત્તથા દંડકમણ્ડલૂ
તેમણે અગાઉની જેમ જ વેદો, દંડ અને કમંડલુ ધારણ કર્યા છે.