શ્વેતં ચતુર્ભુજં શાંતં કુણ્ડલાદ્યૈરલંકૃતમ્
તે શ્વેત, ચાર હાથવાળો, શાંતિપૂર્ણ છે અને કુંડલ તથા અન્ય આભૂષણોથી સજ્જ છે.
પિતૃવૈશ્વાનરોપેતં કુટિલભ્રૂપશોભિતમ્
તે પિતૃઓ અને વૈશ્વાનર સાથે છે, તેની વાંકી ભ્રૂ સુંદર રીતે તેજસ્વી છે.
thumb|500px|વાસ્તુપુરુષ thumb|500px|વાસ્તુપુરુષઃ. મૂર્ધન્યગ્નિં સમાવિશ્ય મુખે વાયુઃ સમાહિતઃ
મૂળ પર અગ્નિમાં પ્રવેશ કરીને, જીવનવાયુ મુખમાં સ્થિર થાય છે.
વક્ષસ્થલે ઽપરાં સંધ્યાં યજેચ્ચૈવ યથાવિધિ
છાતી પર, યોગ્ય રીતથી સાંજના સંધ્યાનું પૂજન કરવું જોઈએ.
સર્પેન્દ્રાવાસનસ્થૌ ચ વામે દક્ષં વિભાવયેત્
સર્પરાજના આસન પર, ડાબી બાજુએ, દક્ષનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.
રુદ્રશ્ચ રાજયક્ષ્મા ચ વામહસ્તે વ્યવસ્થિતૌ
રુદ્ર અને રાજયક્ષ્મા ડાબા હાથમાં સ્થિત છે.
ઉભૌ જ્ઞેયૌ તથા જાન્વોરુભૌ ગન્ધર્વપુષ્પકૌ
બંને ઘૂંટણ પર જાણી શકાય, અને બંને જાંઘ પર ગંધર્વ પુષ્પક છે.
જયશક્રૌ તથા મેઢ્રે પદયોઃ પિતરસ્તથા
જયા અને શક્ર યોનિ પર છે, અને પિતૃઓ પગ પર છે.
મન્દરં દીર્ઘયુક્તેન ષડઙ્ગાનિ સમાચરેત્
દીર્ઘ મંદર સાથે, છ અંગોની ક્રિયા કરવી જોઈએ.
વાસ્ત્વીશાય વિદ્મહેતિ તન્નો વિષ્ણુઃ પ્રચોદયાત્ 2.2.11.
વાસ્તુના ઇશ્વરને જાણીએ, વિષ્ણુ અમને પ્રેરણા આપે.
આસનં પૂજયેત્પૂર્વં ધર્મેણાપિ સ્વશક્તિતઃ
પ્રથમ, આસનનું પૂજન ધર્મ અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે કરવું જોઈએ.
આધારશક્તિં પૃથિવીં પૂજયેત્તત્ર પઙ્કજમ્
ત્યાં આધારશક્તિ અને પૃથ્વી રૂપે પંકજનું પૂજન કરવું જોઈએ.
સિતચન્દનયુક્તેન શ્વેતપુષ્પં પ્રગૃહ્ય ચ
શ્વેત ચંદન સાથે શ્વેત પુષ્પ લઈને,
આવાહ્ય ચાસનં દદ્યાત્તતઃ પાદ્યાદિકત્રયમ્
આવાહન કરીને, આસન અર્પણ કરવું, પછી પાદ્ય વગેરે ત્રણ વસ્તુઓ અર્પણ કરવી.
અસ્ય મન્ત્રસ્ય ચ ઋષિશ્છન્દો ગાયત્રમીરિતમ્
આ મંત્ર માટે ઋષિ અને ગાયત્રી છંદ જણાવવામાં આવ્યા છે.
મંદરં વિજયં સોમં મહાદેવં ચ માધવમ્
મંદર, વિજય, સોમ, મહાદેવ અને માધવ.
જયા ચ વિજયા ચૈવ સત્યા માયા શિવાંબિકા
જયા, વિજયા, સત્યા, માયા, શિવા અને અંબિકા.
પુષ્પાઞ્જલિત્રયં દદ્યાદ્વાસ્તોષ્પતય ઇત્યપિ
ત્રણ વાર ફૂલોથી અંજલિ અર્પણ કરવી જોઈએ, જેને વાસ્તોષપતિ કહેવાય છે.
વાસ્તોષ્પતે ભવ મતે ઇતિ ધ્યાત્વા ઋતં ચેતિ મંત્રેણ પૂજયેત્
‘વાસ્તોષપતે ભવ મતે’ અને ‘ઋતં ચેતી’ મંત્ર ધ્યાનમાં રાખીને પૂજા કરવી.
સૂર્યશ્ચ દેવતા ખ્યાતઃ પ્રીણિતઃ કુલિશાયુધઃ 2.2.11.
સૂર્ય દેવતા તરીકે જાણીતા છે, જે વજ્રાયુધ ધારણ કરીને પ્રસન્ન થાય છે.
રક્તપદ્મદ્વયધરં કુંડલાદ્યૈઃ સુશોભિતમ્
લાલ કમળના બે ફૂલો હાથમાં રાખીને, કુંડલ અને અન્ય આભૂષણોથી સુંદર રીતે શોભાયમાન છે.
હંસસ્ય ઇતિ મંત્રસ્ય ઋષિરૌતથ્ય ઈરિતઃ
‘હંસસ્ય’ મંત્રના ઋષિ ઔતથ્ય છે, એમ કહેવામાં આવ્યું છે.
નીલોત્પલદ્વયધરં સત્યં મૃત્યૂપરિસ્થિતમ્
નીલ કમળના બે ફૂલો હાથમાં રાખીને, સત્ય અને મૃત્યુથી ઉપર સ્થિત છે.
સ્વં મદાત્વમિતિ મન્ત્રેણ શ્વેતચન્દનપુષ્પકૈઃ
‘સ્વં મદાત્વમિતિ’ મંત્ર સાથે, સફેદ ચંદન અને ફૂલો વડે પૂજા કરવી.
ઉદ્ધર્ષણ ઇતિ મંત્રેણ કૃષ્ણપુષ્પૈરથાર્ચયેત્ સવિતા ચૈવ વિજ્ઞેયઃ પ્રીતયે ચ વૃષસ્ય ચ
‘ઉદ્ધર્ષણ’ મંત્રથી કાળા ફૂલો વડે પૂજા કરવી; સવિતા દેવતા વૃષભની પ્રસન્નતા માટે સમજવા.
શુલ્કવર્ણં તથાકાશમૃષ્ટિસંઘૈશ્ચ સંસ્તુતમ્
પિંગળ રંગ અને આકાશ, ઋષિગણો દ્વારા પ્રશંસિત છે.
શન્નો દેવીતિ પઠનાદ્ગન્ધપુષ્પાદિભિર્યજેત્ દેવતા ચ ભવેચ્ચાગ્નિરાકાશપ્રીતયે ન્યસેત્
‘શન્નો દેવી’ પઠનથી સુગંધ, ફૂલો વગેરે વડે યજ્ઞ કરવો; દેવતા અગ્નિ છે, અને આકાશની પ્રસન્નતા માટે સ્થાપિત કરવું.
ધ્વજહસ્તમહાબાહું મરુદ્ભિશ્ચોપસેવિતમ્
ધ્વજ હાથમાં ધરનાર, મહાબાહુ, અને મારુતોથી સેવા પામે છે.
રાજાન ઇતિ મન્ત્રેણ પૂજયેત્સિતતંડુલૈઃ
‘રાજાન’ મંત્રથી સફેદ તાંદળ વડે પૂજા કરવી.
દેવતા ચ ભવેદ્વાયુઃ પ્રીતયે તસ્ય યોજયેત્ 2.2.11.
દેવતા વાયુ છે; તેની પ્રસન્નતા માટે જોડવું.