દશદંડસમાકારં ત્રિવર્ણં પ્રતિરંજિતમ્
દસ ડાંડીના આકારમાં, ત્રણ રંગથી, અને વિરુદ્ધ રીતે રંગેલું હોવું જોઈએ.
પીતેનારં ચ સર્વત્ર તન્મધ્યે શોણતુંડકમ્
દરેક જગ્યાએ કિનારો પીળો રાખવો અને મધ્યમાં લાલ ટોચ.
ન શૂદ્રો મંડલં કુર્યાન્ન કુર્યાદ્બ્રાહ્મણબ્રુવઃ 2.2.1.
શૂદ્રે મંડળ ન બનાવવું, અને માત્ર બ્રાહ્મણ કહેતા વ્યક્તિએ પણ ન બનાવવું.
લિખિત્વા નાર્ચયેદ્ય સ્તુ અગ્નિકાર્યવિહીનકઃ
દોર્યા પછી, જો અગ્નિકાર્ય ન હોય તો પૂજા ન કરવી.
ક્રૌઞ્ચમાનવર્ણનમ્ ક્રૌઞ્ચમાનં પ્રવક્ષ્યામિ યથાવેદાર્થવાદિનામ્
કૌંચનું માપ વર્ણન — જેમ વેદનું અર્થ કહેતા જણોએ સમજાવ્યું છે, તેમ હું કૌંચનું માપ સમજાવું છું.
આત્મનોઽરત્નિમાનેન દ્વિગુણં પરિકલ્પયેત્
પોતાના આંગળીના માપથી, એનું બે ગણા ગણવું.
ચતુષ્ટયં ન્યસેદ્વૃત્તં મધ્યમાધમભાવતઃ
મોટા, મધ્યમ અને નાના એમ ભિન્ન-ભિન્ન ચાર વર્તુળો દોરવા જોઈએ.
તૃતીયે પદ્મપત્રાણિ ચતુર્થે ષોડશચ્છદાઃ
ત્રીજા વર્તુળમાં કમળના પાંદડા અને ચોથા વર્તુળમાં સોળ પાંદડા મૂકવા જોઈએ.
તદ્દક્ષિણાગ્રં સુલિખેત્પાર્શ્વયોઃ પક્ષકદ્વયમ્
દક્ષિણ તરફનું ટોચ ખૂબ જ ધ્યાનથી દોરવું, અને બંને બાજુએ બે પાંખો દોરવી.
શુક્લં પીતં તથા રક્તં કૃષ્ણં લોહિતસન્નિભમ્
સફેદ, પીળું, લાલ અને તાંબાની જેમ કાળું રંગ રાખવું.
શુક્લં તંડુલચૂર્ણોત્થં પીતં તુ નિશયા સ્મૃતમ્
સફેદ રંગ ચોખા ના લોટથી બને છે; પીળો રંગ હળદરથી મળે છે.
કૃષ્ણં પુલકાદિદગ્ધં રક્તં પીતાસ્યયોગતઃ
કાળું રંગ છાલ અને અન્ય વસ્તુઓ બળી ગયેલી હોય ત્યારે મળે છે; લાલ રંગ પીળા સાથે મિક્સ કરીને મળે છે.
તામ્રવર્ણં કુસુંભેન શ્યામલં બિલ્વપત્રજમ્
તાંબાં જેવો રંગ કસુંભાથી મળે છે, અને કાળો રંગ બિલ્વના પાંદડાથી મળે છે.
સર્વરેખાસુ વિભજેચ્છુક્લં મધ્યે તુ પીતકમ્ 2.2.2.
બધી રેખાઓમાં સફેદ રંગ વહેંચવો, અને મધ્યમાં પીળો રંગ મૂકવો.
પૂર્વાદિક્રમયોગેન શુક્લાદીનિ પ્રયોજ યેત્
પૂર્વ દિશાથી ક્રમ પ્રમાણે, સફેદ અને બીજા રંગો લગાવવું.
તતઃ ષોડશપત્રેષુ પૂર્વાદિક્રમતો ભવેત્
પછી સોળ પાંદડામાં પણ પૂર્વ દિશાથી ક્રમ પ્રમાણે કરવું.
શ્યામલં કુંકુમાભં ચ રક્તં શુક્લં ચ કૃષ્ણકમ્
કાળો, કુંકુમ જેવો, લાલ, સફેદ અને કાળો રંગ.
એવં દદ્યાદ્દ્વિજઃ પૂર્વે ઈશાનાંતં વિભાવયેત્
આ રીતે, દ્વિજએ પૂર્વથી ઈશાન દિશા સુધી વિચાર કરીને રંગો ફાળવવા જોઈએ.
તુંડભાગે ભવેત્પીતં ગ્રીવાયાં શુક્લમેવ ચ
ચાંચના ભાગે પીળો, અને ગળામાં સફેદ રંગ રાખવો.
ષડંગુલેષ્વંડભાગે પીતેન પરિકલ્પયેત્
છ ફિંગર જેટલી ઓંડા જેવાં ભાગમાં પીળો રંગથી સજાવવું.
તત્ર પીતાદિકં લેખ્યં પૂર્વોક્તં ચ યથા ભવેત્
ત્યાં, પહેલા જણાવેલા પ્રમાણે પીળો અને બીજા રંગો દોરવા.
ચતુરંગુલકે પાદે જાનોરૂર્ધ્વે તુ પીતકમ્
પગમાં ચાર ફિંગર જેટલી લંબાઈમાં, ઘૂંટણની ઉપર પીળો રંગ રાખવો.
દ્વ્યંગુલેન ભવેચ્છ્યામમંગુલીષ્વપિ વિન્યસેત્
બે ફિંગર જેટલા ભાગમાં કાળો રંગ રાખવો; આ જ toes પર પણ લાગુ કરવું.
પદે શુદ્ધં ચાંગુલીષુ રક્તં શ્યામેન ભાવયેત્ 2.2.2.
પગમાં શુદ્ધ રંગ, અને toes પર લાલ રંગને કાળા તરીકે માનવું.
દક્ષિણોત્તરતશ્ચૈવ રક્તવર્ણં વિનિર્દિશેત્
દક્ષિણ અને ઉત્તર બાજુએ લાલ રંગ દર્શાવવો જોઈએ.
કનિષ્ઠં સર્વયજ્ઞેષુ વિદ્યાનાં સપ્તમુત્તમમ્
બધા યજ્ઞોમાં, સૌથી નાના વિદ્યા સાતમી અને શ્રેષ્ઠ માનવી જોઈએ.
રક્તપીતં રક્તપીતૈઃ કુર્યાત્પુચ્છચતુષ્ટયમ્
લાલ અને પીળા રંગથી ચાર પૂંછ બનાવવી જોઈએ.
સુલિખેન્મૂલસંલગ્નં બહિષ્કોણચતુષ્ટયમ્
મૂળ સાથે જોડાયેલી રેખાથી ચાર બાહ્ય ખૂણા દોરવા જોઈએ.
ત્રિવૃત્તં વેષ્ટયેત્પશ્ચાત્સિતરક્તાસિતૈઃ ક્રમાત્
પછી, સફેદ, લાલ અને કાળાં ક્રમમાં ત્રણ ગોળાં વાળવા જોઈએ.
પીતં વા વિલિખેદ્વિપ્રા નશ્યંતિ સકલાપદઃ
અથવા, બ્રાહ્મણો, પીળા રંગથી દોરવું જોઈએ; બધા દોષો નાશ પામે છે.