વસંતકં ધાત્રિમાને મોદકસ્ય પ્રમાણતઃ
મીઠાઈના લાડુનું પ્રમાણ વસંતક અને ધાત્રી ફળ જેટલું રાખવું.
અષ્ટધા નાલિકેરસ્ય પનસં દશધા ભવેત્
નાળિયેરને આઠ ભાગમાં વિભાજિત કરવું, અને ફણસને દસ ભાગમાં વહેંચવું.
ઉર્વારુકં ચાષ્ટધા ચ ગુડૂચી ચતુરંગુલમ્
કાકડીને પણ આઠ ભાગમાં વહેંચવી, અને ગુડુચી ચાર આંગળ જેટલી લેવી.
અન્યત્ર બદરીમાનં તિંદુકં ચ ત્રિધા કૃતમ્ 2.1.18.
બીજી જગ્યાએ બોરનું પ્રમાણ લેવું, અને તિંડોરાને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવું.
ભૂર્જપત્રં ચ ગૃહ્ણીયાચ્છમીં પ્રાદેશમાત્રિકામ્
ભૂર્જપત્ર અને શમીના પાન એક આંગળ જેટલા લેવું.
મરિચાઃ સ્યુર્વિમા નેન મૃણાલં ચાથ મૂલકમ્
મરીનું પણ પ્રમાણ રાખવું, અને મૃણાળ તથા મૂળા પણ એટલું જ માપવું.
ચંદનાગુરુકર્પૂરકસ્તૂરીકુંકુમાનિ ચ
ચંદન, અગર, કપૂર, કસ્તૂરી અને કુંકુમ પણ લેવાં.
સમિદાપ્લવને ત્ર્યંગતિલાનામપિ મધ્યતઃ
સમિદ્ધ માટે તિલના ત્રણ ભાગ મધ્યમાંથી લેવા.
એવં વ્રીહિપ્લાવને ચ કાષ્ઠવદિ ક્ષુદંડકમ્
ભાતના અર્પણમાં પણ, લાકડાની જેમ, નાનું કાંડો જેટલું પ્રમાણ રાખવું.
પાયસાન્ને તથાન્ને ચ મોદકે પિષ્ટકેઽપિ ચ
ખીચડી, ભાત, લાડુ અને પીઠા માટે પણ એ જ નિયમ લાગુ પડે છે.
બિલ્વપત્રસ્ય પ્લવનં દંડં હિત્વા ચ પ્લાવયેત્
બિલ્વપત્રને તરાવવું હોય ત્યારે લાકડી દૂર રાખવી જોઈએ અને પછી પત્રને પાણીમાં તરાવવું.
બિલ્વપત્રસ્ય પૂર્વાર્ધપ્રાપ્તમાત્રેણ યોજ યેત્
બિલ્વપત્રનો આગળનો ભાગ જરા જ પાણીને સ્પર્શે એ રીતે જોડવું જોઈએ.
ન દ્વિત્રિપ્લવનં કુર્યાત્કૃત્વા યાતિ રસાતલમ્
પત્રને બે કે ત્રણ વાર તરાવવું નહીં, એમ કરશો તો તે નીચે જતું રહે છે.
પૂર્વાશાભિમુખો ભૂત્વા પાવયેચ્ચ યથાક્રમાત્ 2.1.18.
પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને યોગ્ય ક્રમ પ્રમાણે પત્રને શુદ્ધ કરવું જોઈએ.
પાયસાન્યન્યદેવેષુ યત્નેન પરિવ ર્જયેત્
બાકી રહેલા પાયસથી બીજા દેવતાઓને પણ પ્રયત્નપૂર્વક ઢાંકી દેવું જોઈએ.
કનિષ્ઠાંગુલિમાસાદ્ય પ્રકુર્યાત્પર્વભૂષણમ્
નાની આંગળી સ્પર્શી, સાંધા પર શોભા માટેનું આભૂષણ બનાવવું જોઈએ.
અંગુલૈર્દ્વિત્રિચતુરૈઃ પત્રહોમાકૃતિક્રમાત્
પત્રહોમની રીત પ્રમાણે બે, ત્રણ કે ચાર આંગળીઓથી યોગ્ય રીતે કરવું.
સ્રુવદર્વીનિર્ણયવર્ણનમ્ સ્રુવે પ્રશસ્તાસ્તરવઃ સિદ્ધિદા યાગકર્મણિ
યજ્ઞકર્મમાં વપરાતા ચમચા માટે વૃક્ષમાંથી બનેલા ચમચા શ્રેષ્ઠ અને સિદ્ધિ આપનાર ગણાય છે.
પ્રતિષ્ઠાયાં પ્રશસ્તાસ્તુ ધાત્રીખદિરકેશરાઃ
પ્રતિષ્ઠા વિધિ માટે ધાત્રી, ખદિર અને કેશર વૃક્ષો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
સંપ્રાશે યઃ સ્રુવઃ પ્રોક્તઃ સંસ્કારે યજ્ઞસાધને
ચાખવા માટે જે ચમચો કહેવામાં આવ્યો છે, એ જ સંસ્કાર અને યજ્ઞમાં પણ વપરાય છે.
સ્રુવં સ્રુચમથો વક્ષ્યે યદધીનશ્ચ જાયતે
હવે હું ચમચો અને કટોરી વિશે તથા એના આધાર વિશે સમજાવું છું.
તસ્યાદૌ ચ સ્રુવં વક્ષ્યે યચ્ચ માનં યદાસ્પદમ્
પહેલા હું ચમચો, તેની માપ અને આધાર વિશે વર્ણન કરું છું.
સમુપોષ્ય ચ રચયેદામિષાણિ ન ચ સ્મરેત્
ઉપવાસ કરીને સાધનો તૈયાર કરવા જોઈએ અને બીજું કંઈ યાદ ન કરવું.
કાષ્ઠં ગૃહીત્વા વિભજેદ્ભાગાંસ્ત્રિંશત્તથા પુનઃ
કাঠ લઈને તેને ત્રીસ ભાગમાં વહેચવું અને પછી ફરીથી વહેચવું.
કટાહાકારનિમ્નં ચ સ્રુવં કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ
પટોળાની જેમ ખાડો હોય એવું ચમચો કુશળ વ્યક્તિએ બનાવવું.
વેદીં શૂર્પાકૃતિં કુર્યાત્કુંડાનિ પરિકલ્પયેત્
વેદી સુર્પ જેવું આકાર આપવું અને અગ્નિકુંડો યોગ્ય રીતે ગોઠવવા.
સ્રુવં ચતુર્વિંશતિભિર્ભાગૈશ્ચ રચયેદ્ધ્રુવમ્ 2.1.19.
ચમચો ચોવીસ ભાગમાં મજબૂત રીતે બનાવવો જોઈએ.
ચતુર્ભિરંગૈરાનાહં કર્ષાદ્યગ્રં તતઃ સ્રુવમ્
ચાર ભાગમાં, વજન અને ટોચથી શરૂ કરીને પછી ચમચો બનાવવો.
દંડમૂલાશ્રયે દંડી ભવેત્કંકણભૂષિતઃ
દંડને આધાર બનાવી, દંડ ધારણ કરનાર વ્યક્તિએ કંકણથી શોભાયમાન રહેવું જોઈએ.
શ્રૈવર્ણિકોદ્ભવં યચ્ચ ઇંદુવૃક્ષસમુદ્ભવમ્
જે શ્રૈવણ વૃક્ષમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે અને જે ચાંદણાં છોડમાંથી આવે છે,