તત્તુ કુંડાનુરૂપં વા સુવ્યક્તં સુમનોહરમ્
તે કુંડને અનુરૂપ, સ્પષ્ટ અને સુંદર રીતે બનાવવું જોઈએ.
યાવદ્દ્વયપ્રમાણેન અર્ધાંગુલક્રમાદ્બહિઃ
બહાર તરફ અડધી આંગળીના ક્રમથી, બે ગણું માપ સુધી વિસ્તૃત કરવું જોઈએ.
તત્ર તત્ર ભવેત્કુંડં બિંબશૂન્યં ન હોમયેત્
દરેક જગ્યાએ કુંડમાં મધ્યમાં ચક્ર ન હોવું જોઈએ; ત્યાં હોમ કરવું નહિ.
અવટોપિ ઉમાદેવી બિંબઃ ખ્યાતઃ સદાશિવઃ
ખાડો એટલે ઉમાદેવી છે અને ચક્ર હંમેશા સદાશિવ તરીકે ઓળખાય છે.
ત્રયોદશાંગુલં હિત્વા વહ્નિહસ્તમથાપિ વા
તેમાં તેર આંગળી અથવા અગ્નિહસ્ત જેટલું સ્થાન છોડવું જોઈએ.
તસ્ય દક્ષિણદિગ્ભાગે અગ્રતો મંડલં લિખેત્ 2.1.13.
તેના દક્ષિણ ભાગે, આગળના ભાગમાં એક વર્તુળ દોરવું જોઈએ.
અર્કહસ્તાંતરે કુર્યાચ્છતોર્ધ્વાંતે શતેન વા
અર્કહસ્ત અને ઉપરના ભાગના શતભાગ વચ્ચે તે બનાવવું જોઈએ.
યજ્ઞમાનવિધાનવર્ણનમ્ અમાનેન હતો યજ્ઞસ્તસ્માન્માનં ન હાપયેત્
જો યજ્ઞ ખોટા માપથી થાય તો તે નાશ પામે છે; તેથી માપમાં ક્યારેય બેદરકારી ન રાખવી.
શતાર્ધં પ્રથમં માનં શતસાહસ્રમેવ ચ
પ્રથમ માપ એ સવા સો છે અને પછી એક લાખ છે.
અતઃ પરં તુ વિભવે રાજા વાન્યો દ્ધિજોત્તમાઃ
આ પછી, જેની શક્તિ હોય તે રાજા કે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ આગળ વધે.
વિપાકં કર્મણાં સર્વં નરઃ પ્રાપ્નોતિ સર્વદા
માણસે હંમેશા પોતાના બધા કર્મોના ફળને પ્રાપ્ત કરે છે.
યુક્તાશ્ચાપિ ગ્રહાસ્તત્ર નિત્યં શાંતિકપૌષ્ટિકે
અને ત્યાં યોગ્ય ગ્રહો હંમેશા શાંતિ અને પુષ્ટિ આપે છે.
અદ્ભુતે ચ તથા શાંતિં કુર્યાદ્ભક્તિસમન્વિતઃ
અદ્ભુત વસ્તુ સામે ભક્તિપૂર્વક શાંતિનું વિધિ કરવું જોઈએ.
અદ્ભુતેષુ ચ સર્વેષુ અયુતં કારયેન્નરઃ
બધી અદ્ભુત ઘટનાઓ માટે માણસે દસ હજાર હવન કરાવવો જોઈએ.
લક્ષહોમં કોટિહોમં રાજા કુર્યાદ્યથાવિધિ
રાજાએ નિયમ મુજબ લાખ અને કરોડ હવન કરવો જોઈએ.
ગ્રહાણાં લક્ષહોમસ્તુ કોટિહોમસ્તથા કલૌ
ગ્રહો માટે લાખ હવન અને કળિયુગમાં કરોડ હવન કરવો કહેવાયો છે.
યત્ર યત્ર જપઃ કાર્યો હોમો વા યત્ર કુત્રચિત્ 2.1.14.
જે જગ્યાએ જાપ કે હવન કરવાનું હોય, ત્યાં ક્યાંય પણ—
યુગ્મસાધ્યં ન કર્તવ્યં યુગ્મતો ભયમાદિશેત્
યુગલ માટે જે વિધિ હોય તે જોડીને કરવી નહીં, કારણ કે જોડીને કરવાથી ભય થાય છે.
એકત્રિંશદ્દિનૈર્વાપિ ન કુર્યાદ્વ્યત્યયં ક્વચિત્
એકત્રીસ દિવસની અંદર ક્યારેય બદલાવ ન કરવો.
તૃતીયે તુ સહસ્રં સ્યાદ્ગ્રહસાધ્યઃ સ્મૃતો વિધિઃ
ત્રીજા દિવસે ગ્રહ માટે હજાર હવન કરવાનો વિધિ કહેવાયો છે.
દ્વિતીયેઽહ્નિ દ્વિસાહસ્રં તૃતીયે તુ સહસ્રકમ્
બીજા દિવસે બે હજાર, અને ત્રીજા દિવસે હજાર હવન કરવો.
નવાહે કલ્પયેલ્લક્ષમેકૈકાંગં દિને દિને
નવ દિવસના વિધિમાં દરરોજ દરેક અંગ માટે લાખ હવન કરાવવો જોઈએ.
કોટિહોમે ચ તિથ્યંગે શતભાગેન કલ્પયેત્
ક્રોડ હવનમાં તિથિએ અંગ તરીકે હોય ત્યારે તેને સો ભાગમાં વહેંચીને કરવું.
નિત્યમેકં દિને દદ્યાત્પૃથઙ્નિત્યં ન ચાચરેત્
દરરોજ નિયમિત રીતે એક આપવું, અને દરેક દિવસ અલગથી ન કરવું.
અયુતે લક્ષહોમે ચ કોટિહોમે ચ સર્વદા
દસ હજાર, લાખ કે કરોડ હવનમાં હંમેશાં—
મહોત્સવે દ્વિતીયે તુ બલિદાનં તથૈવ ચ
મહોત્સવના બીજા દિવસે પણ બલિદાન આપવું કહેવાયું છે.
પઞ્ચાહે તુ તૃતીયેઽહ્નિ બલિદાનં પ્રશસ્યતે 2.1.14.
પાંચ દિવસના વિધિમાં ત્રીજા દિવસે બલિદાન આપવું ઉત્તમ ગણાયું છે.
પઞ્ચાહે દ્વાદશાહે તુ દ્વાત્રિંશત્ષોડશેઽહનિ
પાંચ, બાર, બત્રીસ કે સોળ દિવસના વિધિમાં—
કુણ્ડસંસ્કારવર્ણનમ્ અસંસ્કૃતે ચાર્થહાનિસ્તસ્માત્સંસ્કૃત્ય હોમયેત્
કુંડની શુદ્ધિનું વર્ણન: જો કુંડ શુદ્ધ ન હોય તો કાર્યમાં નુકસાન થાય છે, તેથી પહેલા શુદ્ધ કરીને પછી હવન કરવો.
અષ્ટાદશ સ્યુઃ સંસ્કારાઃ કુણ્ડાનાં તત્ર દર્શિતાઃ
કુંડની શુદ્ધિના અઢાર પ્રકાર અહીં જણાવ્યા છે.