તસ્માન્માનં પ્રવક્ષ્યામિ યન્માનં યાદૃશં ફલમ્
હું હવે માપ અને તેનાથી મળતા ફળ વિશે કહું છું.
એકષષ્ટિહસ્તમિતં પ્રાસાદં ચોત્તમં વિદુઃ
એકસઠ હાથ જેટલું માપ ધરાવતો મહેલ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
અથ વા દેવમાનેન કર્તવ્યં ભૂતિમિચ્છતા
અથવા, જે સુખ-સમૃદ્ધિ ઈચ્છે છે, તેણે દેવમાપ પ્રમાણે બાંધકામ કરવું જોઈએ.
સર્વં કુલં સમુદ્ધૃત્ય સ્વર્ગલોકે મહીયતે
સંપૂર્ણ કુટુંબને ઉદ્ધાર કરીને, સ્વર્ગલોકમાં માન મળે છે.
પુનઃ પુનશ્ચ સંસ્કાર્યો લભતે મૌક્તિકં ફલમ્
વારંવાર સંસ્કાર કરવાથી, મુક્તાની જેમ ઉત્તમ ફળ મળે છે.
દ્વિશતેન શતેનાપિ પ્રાસાદસ્યૈષ નિશ્ચયઃ
પ્રાસાદ માટે, બે સો કે એક સોથી પણ, આ નિશ્ચય માનવામાં આવે છે.
તડાગં તં વિજાનીયાત્પ્રથમં માનમીરિતમ્
જે તળાવનું પ્રથમ માપ જણાવાયું છે, તેને એવું જ જાણવું.
કનિષ્ઠં ત્રિશતં ચૈવ પ્રસ્થે સ્યાદ્વિંશહીનકમ્
કનિષ્ઠ માપ ત્રણ સો છે, જેમાં પ્રસ્થમાં વીસ ઓછું હોય છે.
તડાગમાનં વિજ્ઞેયં ત્રિવર્ગફલદાયકમ્
તળાવનું માપ જાણવું એ ત્રણ પ્રકારના ધર્મ, અર્થ અને કામના ફળ આપે છે.
તડાગે દ્વિગુણા નેમી માનાર્ધે ગર્તમીરિતમ્ 2.1.9.
તળાવમાં વ્યાસનો બે ગણો પરિધિ હોય છે અને ઊંડાઈ માપનો અડધો ગણાય છે.
ચતુર્થં ચૈવ ગાંધર્વં પૈશાચં પંચમં વિદુઃ
ચોથું ગાંધર્વ કહેવાય છે અને પાંચમું પૈશાચ કહેવાય છે.
અશીતિહસ્તમાનેન નલિન્યા મણિરુચ્યતે
અશી હસ્તના માપનું કમળવાળું તળાવ 'મણિ' કહેવાય છે.
ષષ્ટિહસ્તેન નલિની પ્રસ્તાવે તુર્યહીનકમ્
સાંઠ હસ્તનું કમળવાળું તળાવ ચર્ચામાં ચોથા પ્રકારથી રહિત માનવામાં આવે છે.
તુર્યહીનં ચ પ્રસ્તાવે ગર્તે માનં ન વિદ્યતે
ચોથા પ્રકારથી રહિત તળાવ ચર્ચામાં ગાડાના માપમાં ગણાતું નથી.
અગ્નૌ રોગો બંધુનાશશ્ચ યામ્યાં મૃત્યુશ્ચોગ્રઃ પ્રાપ્યતે રાક્ષસે ચ
અગ્નિ દિશામાં રોગ થાય છે, સંબંધીઓનો વિનાશ થાય છે, દક્ષિણ દિશામાં ભયાનક મૃત્યુ મળે છે અને રાક્ષસ દિશામાં પણ આવું જ થાય છે.
વિપ્રાદીનાં દેવતાનાં સમાજે મેરુસ્થાને યત્ર તત્રૈવ કુર્યાત્
બ્રાહ્મણો અને અન્ય દેવતાઓ માટે, જ્યાં પણ મેરુસ્થાન હોય ત્યાં સભામાં વિધિ કરવી જોઈએ.
યદા પ્રતિષ્ઠાં ન કરોતિ મૂઢઃ પ્રાસાદવાપ્યાદિષુ પાપચેતાઃ
જ્યારે મૂર્ખ અને પાપી મનવાળો માણસ મંદિરો, તળાવો વગેરેમાં પ્રતિષ્ઠા કરતો નથી—
યદા તુ દીર્ઘાસરસીતડાગપ્રાસાદકૂપાદિષુ નિર્મિતાનિ
પણ જ્યારે લાંબા સરોવર, નદીઓ, તળાવો, મંદિરો, કૂવા વગેરે બનાવવામાં આવે છે—
યદપ્રતિષ્ઠેષુ નિપાનકેષુ પ્રાસાદકૂપેષુ વનાદિકેષુ
જ્યાં પાણી પીવાના સ્થળો, મંદિરના કૂવા, જંગલ વગેરેમાં પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી નથી—
તસ્માત્પ્રતિષ્ઠાં વિધિના જલાદેઃ કુર્યાદ્યથેષ્ટં પ્રયતો મનુષ્યઃ 2.1.9.
એથી, માણસે પ્રયત્નપૂર્વક નિયમ પ્રમાણે પાણી અને અન્ય વસ્તુઓની પ્રતિષ્ઠા કરવી જોઈએ.
પ્રસાદે મૃન્મયં પુણ્યં મયૈતત્કથિતં દ્વિજાઃ
મંદિરમાં માટીથી બનેલી મૂર્તિનું પુણ્ય મેં તમને કહ્યું છે, હે દ્વિજો.
તૃણમયે શતમયં તદર્ધં નવવલ્કલે
ઘાસથી બનેલી મૂર્તિ માટે તે શતગણું છે; છાલથી બનેલી માટે તેનો અડધો છે.
તતો દશગુણં પ્રોક્તમિષ્ટિકારચિતે શુભે
પછી ઈંટથી સુંદર રીતે બનેલી માટે તે દસ ગણું કહેવાયું છે.
તતશ્ચ શતસાહસ્રં સૌવર્ણે દ્વિજસત્તમાઃ
અને પછી, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, સોનાથી બનેલી માટે તે લાખ ગણું છે.
યદતીતં ભવિષ્યચ્ચ કુલાનામયુતં નરઃ
ભૂતકાળ અને ભવિષ્યમાં જે કંઈ થાય છે, એ રીતે માણસ દસ હજાર પેઢીઓને લાભ આપે છે.
કનિષ્ઠં મધ્યમં શ્રેષ્ઠં કારયિત્વા હરેર્ગૃહમ્
હરિના માટે નાનું, મધ્યમ કે શ્રેષ્ઠ ઘર બનાવીને—
હસ્તાનાં પોડશૈર્યાવત્પ્રસ્થે સ્યાત્કરહીનકમ્
હાથમાંથી એક આંગળી ઓછી હોય ત્યારે, એના માપ પ્રમાણે પ્રસ્થમાં જેટલું પોડા થાય છે, એટલું જ થાય છે.
કનિષ્ઠં તારહસ્તં સ્યાદુત્તમં પંચવિંશતિઃ
નાની આંગળીવાળું હાથ 'તારા' કહેવાય છે; શ્રેષ્ઠ ગણતરીમાં તે પચ્ચીસ ગણાય છે.
પુરદ્વારં ચ કર્તવ્યં ચતુરસ્રં સમં ભવેત્
શહેરનું દરવાજું ચોરસ અને બધી બાજુએ સમાન બનાવવું જોઈએ.
સુરવેશ્મનિ યાવંતો દ્વિજેન્દ્રાઃ પરમાણવઃ 2.1.9.
દેવોના ઘરમા જેટલા પરમાણુ હોય છે, એવાં બધા, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણ,