વેદાર્થં વાચયેદ્યસ્માદ્વિપરીતોઽપવાચકઃ
કારણ કે વેદનો અર્થ વાંચવો જોઈએ; જે વિપરીત કરે તે ખોટો વાચક કહેવાય.
આદિમધ્યાવસાને ચ મન્ત્રે ચ પ્રણવં દિશેત્
શરૂઆત, મધ્ય અને અંતે તથા મંત્રમાં પણ પ્રણવ ઉમેરવો જોઈએ.
ત્રિદેવં પુસ્તકં વિદ્યાત્સૂત્રં વાસુકિરુચ્યતે
પુસ્તકને ત્રિદેવરૂપ જાણવું, અને સૂત્રને વાસુકિનું કહેવાય છે.
પત્રાણિ ભગવાન્બ્રહ્મા ઊર્ધ્વદીર્ઘાણિ યાનિ ચ
ભગવાન બ્રહ્માએ ઊંચા અને લાંબા પાન બનાવ્યા.
લિપી ભંગી મહેશઃ સ્યાત્તસ્યા માત્રા સરસ્વતી
લિપિ રૂપે મહેશ છે અને તેની માપણી સરસ્વતી છે.
ચતુષ્પાદાંતરે યુગ્મં મધ્યમોંઽતે યુગં યુગમ્
ચતુષ્પદ છંદમાં જોડું વચ્ચે આવે છે; એક યુગ પછી બીજું યુગ આવે છે.
ભારતે ચેતિહાસે ચ પુરાણે દ્વિજસત્તમાઃ
ભારતમાં, ઇતિહાસોમાં અને પુરાણોમાં, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો,
વક્તૃનામાક્ષરૈર્યુક્તં પંક્તિભેદેન સત્તમાઃ
વક્તાઓની વાણી અક્ષરો વડે શોભાયમાન થાય છે અને પંક્તિઓ અલગ અલગ થાય છે, હે શ્રેષ્ઠો.
આત્મસંશુદ્ધિસંશુદ્ધ્યા ધારયેદ્ધર્મ સંહિતામ્ 2.1.7.
આત્માની શુદ્ધિ અને પવિત્રતાથી ધર્મગ્રંથને ધારણ કરવો જોઈએ.
રિપુઃ સૂર્યસ્તયારામો યક્ષોઽનંતઃ સરસ્વતી
શત્રુ એટલે સૂર્ય; તેની સાથે આનંદ મળે છે; યક્ષ અનંત છે; સરસ્વતી હાજર છે.
વિષ્ણ્વન્તે ચ ભવેન્મુક્તિઃ સૂર્યાંઽતે પાદવિચ્યુતિઃ
વિષ્ણુના અંતે મુક્તિ મળે છે; સૂર્યના અંતે પગ ખોવાઈ જાય છે.
અનંતે વિપુલા કીર્તિઃ સરસ્વત્યાં ધનાગમઃ
અનંતે મહાન કીર્તિ મળે છે; સરસ્વતીમાં ધન પ્રાપ્ત થાય છે.
મુક્તિમાપ્નોતિ ગાયત્ર્યા ઇતિ પંક્તિફલોદયઃ
ગાયત્રીથી મુક્તિ મળે છે; આ રીતે પંક્તિનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
બ્રહ્મેન્દ્રવૈષ્ણવં શૈવં શાક્તિકં ચ મહેશ્વરી
બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વૈષ્ણવ, શૈવ, શક્ત અને મહેશ્વરી સ્વરૂપો છે.
વૈષ્ણવં પરમં દૈવં યચ્છૈવં તલ્લલાટકમ્
સર્વોચ્ચ વૈષ્ણવ દૈવી છે; જે શૈવ છે તે તિલક છે.
અગ્રે સ્થિતા ગ્રહાઃ સર્વે દિશામીશાસ્તથા દ્વિજાઃ
બધા ગ્રહો આગળ ઊભા છે અને દિશાઓના ઈશ્વરો પણ, હે દ્વિજો.
દ્વાવાપૃથિવ્યૌ પાતાલં તસ્યાંતઃ સમુદાહૃતમ્
તેમાં બે પૃથ્વી અને પાતાળનું વર્ણન છે.
ન શસ્યઃ પૂજનીયશ્ચ ગૃહે સ્થાપ્યેત માનવઃ
તે શુભ નથી અને પૂજનીય પણ નથી; તેને ઘરમાં રાખવો જોઈએ, હે માનવ.
સ યાતિ બ્રહ્મસદનં મણિવર્ત્માદિકુટ્ટિમમ્ 2.1.7.
તે બ્રહ્માના ગૃહે જાય છે, મણિ માર્ગ અને શ્રેષ્ઠ દ્વારથી.
પત્રાણામગ્રભાગે તુ વેધં કુર્યાત્સુવર્તુલમ્
પાનના આગળના ભાગે ગોળ છિદ્ર કરવું જોઈએ.
સંહિતાગમતન્ત્રેષુ પ્રતિવેધે ચ સંકુલમ્
સamhિતાઓ, આગમો અને તંત્રોમાં અને દરેક છિદ્રમાં મિશ્રણ હોય છે.
મધ્યં તસ્ય હરેદાયુઃ પાર્શ્વવેધઃ શિવં હરેત્
મધ્યમાં છિદ્ર કરવાથી આયુષ્ય ઘટે છે; બાજુના છિદ્રથી શિવ મળે છે.
પરમં પ્રકૃતેર્ગુહ્યં સ્થાનં દેવૈર્વિનિર્મિતમ્
પ્રકૃતિનું સર્વોચ્ચ અને ગુપ્ત સ્થાન દેવતાઓએ સ્થાપિત કર્યું હતું.
અશક્તો બિલ્વકાષ્ઠસ્ય તથા શ્રીપર્ણિકસ્ય ચ
તેને બિલ્વ અને શ્રીપર્ણી વૃક્ષનું લાકડું વાપરવું શક્ય નથી.
પ્રાગારંભશ્લોકશતં ધર્મશાસ્ત્રસ્ય વૈ લિખેત્
ધર્મશાસ્ત્રના આરંભે તે સો શ્લોકો લખવા જોઈએ.
બ્રહ્મચર્યેણ વિલિખેન્ન મોહાદ્બ્રહ્મણઃ ક્વચિત્
બ્રહ્મચર્યથી લખવું જોઈએ, બ્રહ્મ વિશે મોહથી ક્યારેય નહીં.
અનામાત્વે હેમયુતાં બલાકં ચિત્તમેવ ચ
માતાનું અસ્તિત્વ ન હોય ત્યારે, સોનાથી શોભિત બલાકા લાકડું અને શુદ્ધ મનથી લખવું જોઈએ.
ગારુડસ્ય ચ સ્કાન્દસ્ય ન લિખેન્મધ્યતન્ત્રકમ્
ગરૂડ તથા સ્કાન્દ તંત્રના મધ્ય ભાગને લખવો નહીં.
ગૃહસ્થો ન લિખેદ્ગ્રંથં લિખેચ્ચ મથુરાં વિના 2.1.7.
ગૃહસ્થએ ગ્રંથ લખવો નહીં, માત્ર મથુરા સિવાય.
વાલ્મીકિસંહિતાયાશ્ચ લેખને ચ તથા ક્વચિત્
વાળ્મીકિ સંહિતાના લેખન વિષયમાં પણ આવું જ માનવું.